×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

Shuhet në moshën 88-vjeçare shkrimtari i shquar Ismail Kadare, krijimtaria e pasur që la pas

Ka ndërruar jetë Ismail Kadare, romancieri, poeti, eseisti, skenaristi dhe dramaturgu shqiptar, e një ndër shkrimtarët më të rëndësishëm ndërkombëtarisht.

Ai u lind më 28 janar 1936. A ishte figurë letrare dhe intelektuale kryesore ndërkombëtare. Romani Gjenerali i ushtrisë së vdekur, e bëri të famshëm ndërkombëtarisht.

Në vitin 1992, Kadare u nderua me çmimin “Cino Del Duca”; në vitin 1998, Çmimin Herder; në vitin 2005, përurimi i Çmimit Ndërkombëtar Man Booker; në vitin 2009, Çmimi i Arteve Princi i Asturias; dhe në vitin 2015, Çmimin Jerusalem. Atij iu dha Çmimi Park Kyong-ni në 2019, dhe Çmimi Ndërkombëtar Neustadt për Letërsinë në 2020.

Në vitin 1996, Franca e bëri atë një bashkëpunëtor të huaj të Académie des Sciences Morales et Politiques të Francës, dhe në vitin 2016, ai ishte një marrës i Commandeur de la Légion d’Honneur. Ai është nominuar për Çmimin Nobel në Letërsi 15 herë. Që prej viteve 1990, Kadaresë i është kërkuar nga të dyja partitë kryesore politike në Shqipëri që të bëhet President konsensual i Shqipërisë, por ka refuzuar.

Juri i tij nominues për Çmimin Neustadt shkroi: “Kadare është pasardhësi i Franz Kafkës. Askush që nga Kafka nuk është thelluar në mekanizmin skëterrë të pushtetit totalitar dhe ndikimin e tij në shpirtin njerëzor në aq thellësi hipnotike sa Kadare”. Shkrimi i tij është krahasuar gjithashtu me atë të Nikolai Gogol, George Orëell, Gabriel García Márquez, Milan Kundera dhe Balzac.

Duke jetuar në Shqipëri gjatë një kohe censure të rreptë, Kadare sajoi manovra dinake për të mposhtur censuruesit komunistë që kishin ndaluar tre nga librat e tij, duke përdorur mjete të tilla si shëmbëlltyra, miti, fabula, përralla popullore, alegoria dhe legjenda, të spërkatura me dyfishime, aludim, insinuatë, satirë dhe mesazhe të koduara.

Në vitin 1990, për t’i shpëtuar regjimit komunist dhe policisë së tij sekrete Sigurimi, ai u largua në Paris. Veprat e tij janë botuar në mbi 50 gjuhë. New York Times shkruante se ai ishte një figurë kombëtare në Shqipëri, e krahasueshme për nga popullariteti ndoshta me Mark Twain në Shtetet e Bashkuara dhe se “vështirë se ka një familje shqiptare pa një libër Kadare”.

Kadare konsiderohet nga disa si një nga shkrimtarët dhe intelektualët më të mëdhenj të shekujve 20 dhe 21, dhe si një zë universal kundër totalitarizmit.

Ismail Kadare, që u shua këtë 1 korrik, ishte romancieri, poeti, eseisti, skenaristi, dramaturgu shqiptar, e një ndër shkrimtarët më të rëndësishëm ndërkombëtarisht.

Kadare u lind më 28 janar 1936 në lagjen Palorto të Gjirokastrës, në një familje bektashie qytetare, i biri i Halit Kadaresë dhe Hatixhes nga Dobatët, duke pasur kështu nga e ëma paraardhës bejtexhiun Hoxhë Dobi. Emrin ia dhanë në kujtim e nderim të gjyshit. Në vogëli kalonte shumë kohë te biblioteka e gjyshit nga e ëma, që ishte gjykatës i shkolluar në Stamboll. I ati punonte postier i gjykatës së qytetit, më 1920 qe ndër 218 vullnetarët gjirokastritë që morën pjesë në Luftën e Vlorës.

Kur u vendos regjimi komunist në Shqipëri ai ishte vetëm 8 vjeç. Shkollën fillore dhe të mesme e mbaroi në Gjirokastër.

Kur ishte 13 vjeç zbuloi Makbethin e Shekspirit, dhe kështu i lindi dashuria për letërsinë. Në këtë moshë shkroi tregimet e para, të cilat i botoi te revista “Pionieri” në Tiranë. Në moshën 17-vjeçare shkroi dy poezi për Stalinin, gjë që sipas Malcolm, ndihmoi në botimin e librit të tij të parë në moshën 18-vjeçare, një përmbledhje poetike e titulluar “Frymëzime djaloshare”.

Studimet universitare i kreu në Tiranë, ku jetonte te shtëpia e tezeve dhe pasi e ftoi, për gati dy vjet (1957-’58) jetoi me Nasho Jorgaqin. Më 1958 mbaroi degën e Gjuhës e të Letërsisë në Universitetin e Tiranës dhe u diplomua për Mësuesi. Shkroi romanin e tij të parë “Mjegullat e Tiranës”, të cilin e përfundoi në prag të vijimit të studimeve në Bashkim Sovjetik.

Në vitet 1958-1960 studioi në Moskë, në Institutin e Letërsisë Botërore “Maksim Gorki”, gjatë periudhës hrushoviane. Atje pati mundësi të lexonte letërsi bashkëkohore perëndimore, e cila kishte filluar të përkthehej në rusisht.

Përgjatë viteve ’50 dhe në fillimet e viteve ’60 u njoh për poezi, kurse duke filluar nga vitet ’60 edhe për prozë. Në atë periudhë pjesa më e madhe e shkrimtarëve i përkisnin brezit të dalë nga lufta. Pas kthimit nga Moska, veprën “Qyteti pa reklama” e këshilluan që ta mbante të fshehur. Nga ky roman shkëputi një fragment, i cili u botua si novelë me titullin “Ditë kafenesh” më 1962 te “Zëri i Rinisë”.

Në vitin 1963 e botoi romanin “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”, që trajtonte temën e një gjenerali italian dhe një prifti që vijnë në Shqipëri për të marrë eshtrat e ushtarëve italianë të rënë në Luftën e Dytë Botërore. Romani pasues, “Përbindëshi”, u botua në revistën “Nëntori”, por u ndalua.

Në fillim të vitit 1970 shtëpia botuese franceze “Albin Michel” botoi në frëngjisht romanin “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”. Ai pati jehonë të jashtëzakonshme në Francë dhe brenda tri vjetësh u përkthye në gati 20 gjuhë.

Më tej iu rikthye prapë temave historike. Shkroi e botoi romanet “Kështjella” (1970) dhe “Kronikë në gur” (1971), të cilat u botuan në Francë njëra pas tjetrës. Gjatë këtyre viteve drejtonte po ashtu revistën e vetme në gjuhë të huaj të Lidhjes së Shkrimtarëve, “Les Lettres albanaises”. Pas suksesit në Francë, e caktuan deputet dhe pas dy vitesh u anëtarësua në Partinë e Punës të Shqipërisë.

Pas publikimit të dy romaneve me temë historike, Kadare u përball prapë me kritikat për shmangien e temave “aktuale”, prandaj mendoi të shkruante një roman me temë prishjen e Shqipërisë me vendet e tjera komuniste në dimrin e viteve 1960-1961, që pastaj t’i kishte duart e lira t’u rikthehej historisë dhe legjendave shqiptare për të cilat kritikohej që e kishte lënë pas dore Shqipërinë e Re. Romanit i vuri titullin “Dimri i vetmisë së madhe”. Sapo doli në fillim të vitit 1973, në sajë të kritikave, u përpunua dhe u ribotua në vitin 1977 nën titullin e ndryshuar “Dimri i madh” dhe u përkthye edhe në frëngjisht.

Veprat e jashtëzakonshme

Në vitin 1989 autoritetet e caktuan zv/kryetar të Frontit Demokratik. Duke shfrytëzuar famën e tij në Shqipëri dhe jashtë saj bëri deklarata gjithnjë e më të zëshme mbi domosdoshmërinë e ndryshimeve, veçanërisht në fushën e të drejtave të njeriut. Në parathënien e romanit të guximshëm “Thikat” (1989) nga Neshat Tozaj që denonconte shkeljet e Sigurimit, Kadare pohoi se vetëm duke pranuar dhe korrigjuar gabimet e mëparme mund të ecte Shqipëria përpara. Në shkurt 1990 Kadare kërkoi një takim me Ramiz Alinë ku i kërkoi të respektonte të drejtat e njeriut, të zbatonte reforma demokratike, reforma ekonomike dhe të hapej ndaj botës së jashtme.

Pasi la Tiranën dhe aplikoi për azil politik në Francë, mundi të ushtrojë profesionin e tij në liri të plotë. Mërgimi i tij në Paris qe i frytshëm dhe i mundësoi sukses të mëtejshëm, si në shqip ashtu edhe në frëngjisht.

Pas fitores së Partisë Demokratike në vitin 1992, Kadare u kthye në Shqipëri. Nga viti 1990 e më pas vepra e tij bëhet shprehja më e fuqishme e vlerave gjuhësore dhe artistike të shqipes letrare, brenda dhe jashtë vendit. Letërsia e Ismail Kadaresë pas vitit 1990 bart të njëjtat tipare thelbësore të asaj të mëparshme: frymën etnografike dhe shpërfaqjen e identitetit shqiptar, duke shtuar lirinë e autorit për të trajtuar tema që më parë nuk mund të trajtoheshin lirshëm.

Në vitin 1996 u pranua në Akademinë e Shkencave Sociale dhe Politike në Francë, ku zëvendësoi filozofin Karl Popper. Nga viti 1994 deri 2004 shtëpia botuese franceze “Fayard” botoi veprën komplet të Kadaresë në frëngjisht dhe shqip. Gjatë viteve ’90 ai ndihmoi botimin e shumë autorëve shqiptarë në Francë, qoftë duke ua sugjeruar botuesve francezë, qoftë duke ua shkruar parathëniet. Në vitet ’90 Kadare loboi për Kosovën dhe përkrahu bombardimet e NATO-s kundër Serbisë.

Ndër vite ka deklaruar se ka hequr dorë nga shkrimi i poezive (1997) dhe letërsisë artistike (2011).

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

gif

Mbetën të vrarë nga atentati në Memaliaj, publikohen fotot e kamerierit dhe klientit që dyshohet se u vranë gabimisht

Mbetën të vrarë nga atentati në Memaliaj, publikohen fotot e kamerierit dhe klientit që dyshohet se u vranë gabimisht

Publikuar më 21.07.2024
Dy personat në foto janë viktima të atentatit me armë zjarri...

Dy personat në foto janë viktima të atentatit me armë zjarri në Memaliaj. Të dy dyshohet se nuk kanë qenë objektivë të atentatit, dhe kanë mbetur viktimë nga breshëria e plumbave të kallashnikovit. Gledio Muka, 36 vjeç ishte kamarier në lokalin ku ndodhi atentati, ndërsa Marsel Çela, 37 vjeç ishte klient. Kamarieri mësohet se ka […]

Lexo më shumë

Trump flet për atentatin: Askush nuk më paralajmëroi, shërbimet sekrete mund të thonin mos dil 15 apo 20 minuta…

Trump flet për atentatin: Askush nuk më paralajmëroi, shërbimet sekrete mund të thonin mos dil 15 apo 20 minuta…

Publikuar më 21.07.2024
Prezantuesi i Fox News, Jesse Watters, realizoi një intervis...

Prezantuesi i Fox News, Jesse Watters, realizoi një intervistë me ish-presidentin Donald Trump për të diskutuar mbi atentatin e dështuar të javës së kaluar. Intervista, e cila do të shfaqet premierë në “Jesse Watters Primetime” të hënën, paraqiti si Trump ashtu edhe kandidatin e tij për nënpresident, JD Vance. Vance, i cili aktualisht shërben si […]

Lexo më shumë

Masakër në Memaliaj/ Klienti dhe kamarieri mbetën viktima të pafajshme të atentatit me tre të vrarë, ngjarja ndodhi afër mesnatës para bashkisë

Masakër në Memaliaj/ Klienti dhe kamarieri mbetën viktima të pafajshme të atentatit me tre të vrarë, ngjarja ndodhi afër mesnatës para bashkisë

Publikuar më 21.07.2024
Tre të vrarë dhe një i plagosur në gjendje të rëndë është bi...

Tre të vrarë dhe një i plagosur në gjendje të rëndë është bilanci i një atentati të ndodhur mbrëmjen e 20 korrikut 2024 që tronditi qytetin e Memaliajt. Ngjarja është shënuar rreth orës 23:20 në një lokal në lagjen nr.3, para godinës së Bashkisë Memaliaj. Shënjestër e atentatit ka qenë Shyqyri Kalemi, babai i Andrea Kalemit, […]

Lexo më shumë

Guvernatori i Bankës së Shqipërisë tregon në Kuvend parapaskenat e sulmeve personale ndaj tij: Qëndrimi për udhëzimin e tarifave të Përmbaruesve Privat, arsyeja e kallëzimeve

Guvernatori i Bankës së Shqipërisë tregon në Kuvend parapaskenat e sulmeve personale ndaj tij: Qëndrimi për udhëzimin e tarifave të Përmbaruesve Privat, arsyeja e kallëzimeve

Publikuar më 20.07.2024
Raportimi në Kuvend i Guvernatorit të Bankës së Shqipërisë, ...

Raportimi në Kuvend i Guvernatorit të Bankës së Shqipërisë, Gent Sejko ka nxjerr një pah disa nga arsyet pse ky i fundit është sulmuar personalisht dhe kallëzuar nga Shoqata e Përmbaruesve Privat. Gent Sejko është pyetur nga deputetja e PS-së, Pranvera Resulaj për një vendim të vitit 2017 i miratuar nga Gazment Bardhi asokohe, ministër […]

Lexo më shumë

Shkoi në Strasburg si deputet i Parlamentit Evropian, rikthehet Fredi Beleri: S’më vjen keq që të shkoj në qeli

Shkoi në Strasburg si deputet i Parlamentit Evropian, rikthehet Fredi Beleri: S’më vjen keq që të shkoj në qeli

Publikuar më 20.07.2024
Mori pjesë në Parlamentin Europian, rikthehet në Shqipëri Fr...

Mori pjesë në Parlamentin Europian, rikthehet në Shqipëri Fredi Beleri. Ku i fundit u rikthye për pjesën e mbetur të dënimit. “Nuk më vjen keq që të shkoj në qeli”, tha ai. Kujtojmë se Drejtori i Burgjeve miratoi kërkesën 5-ditore për Belerin, në mënyrë që ai të bëjë paraqitjen e parë si deputet i PE. […]

Lexo më shumë

Mashtrimi me mikrokreditë, gjendet i vdekur njëri prej drejtuesve të shoqërisë, 45-vjeçari dyshohet se u hodh nga pallati në ndërtim

Mashtrimi me mikrokreditë, gjendet i vdekur njëri prej drejtuesve të shoqërisë, 45-vjeçari dyshohet se u hodh nga pallati në ndërtim

Publikuar më 20.07.2024
Pas skandalit me mikrokreditë, raportohet se ka kryer vetëvr...

Pas skandalit me mikrokreditë, raportohet se ka kryer vetëvrasje, shtetasi Olsi Ibro. Ai ishte në kërkim, si i dyshuar për skandalin për mashtrimet me mikrokreditë. Sipas informacioneve, Ibro, i ka dhënë fund jetës duke u hedhur nga një pallat në Tiranë. Deri para pak kohësh ai kontrollonte bashkë me bashkëshorten e tij, Elda Ibro, institucionin e […]

Lexo më shumë

Hetuesit sigurojnë provat e forta. Nga Kate Middleton, te Biden dhe drejtori i FBI, zbulohet se çfarë kërkonte agresori i Trump në internet

Hetuesit sigurojnë provat e forta. Nga Kate Middleton, te Biden dhe drejtori i FBI, zbulohet se çfarë kërkonte agresori i Trump në internet

Publikuar më 20.07.2024
Një profil fillestar i njeriut që tentoi të vriste ish-presi...

Një profil fillestar i njeriut që tentoi të vriste ish-presidentin Donald Trump është përpiluar nga hetuesit federalë pas kryerjes së më shumë se 200 intervistave, duke shqyrtuar historinë e tij të telefonit dhe kërkimet në internet. Thomas Matthew Crooks ishte një i vetmuar, i zgjuar, modest, i cili shprehte një interes për armët dhe nuk […]

Lexo më shumë

Projektligji për rivlerësimin e pronave, sugjerohet shtyrje afatesh, ja kur pritet të hyjë në fuqi

Projektligji për rivlerësimin e pronave, sugjerohet shtyrje afatesh, ja kur pritet të hyjë në fuqi

Publikuar më 20.07.2024
Projektligji për rivlerësimin e pasurive të paluajtshme për ...

Projektligji për rivlerësimin e pasurive të paluajtshme për qytetarët dhe bizneset me një normë më të ulët tatimore nga sa është përcaktuar në ligj, është prezantuar dhe diskutuar në Komisionin Parlamentar të Ekonomisë. “Në bazë të kontekstit të ri të çmimit të referencave që kanë ndryshuar në Tiranë dhe hartës së re të referencave që […]

Lexo më shumë
car rental tirana real estate saranda