×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

“Financial Times” shkruan për jetesën në Veri të Shqipërisë: Burrat emigrojnë, gratë përqafojnë ‘liri të reja”

Jetesa e grave në veri të Shqipërisë dhe emigrimi i djemve dhe burrave shqiptarë, është vënë në fokus të gazetares Camilla Bell-Davies e cila i ka kushtuar një artikull në ‘Financial Times’. Në shkrim, përmendet sakrifica e grave shqiptare që bëjnë teksa mungon figura e burrit.

Duke përmendur shifrat e emigrantëve shqiptarë që janë larguar drejt Britanisë së Madhe, Camilla thekson se ky eksod ka transformuar jetën e grave dhe nënave që kanë mbetur, pasi u duhet që të sigurojnë para dhe ushqim.  Në shkrim, përmendet rasti sesi gratë në Bajram Curr mblidhen dhe bëjnë ushqim së bashku, prodhojnë rroba dhe stoli për t’u shitur vendasve dhe vizitorëve.

ARTIKULLI I PLOTË:

Duke u përballur me pagat më të ulëta dhe kostot më të larta të jetesës në Ballkan, gratë dhe nënat e braktisura shqiptare janë të detyruara të kujdesen për veten e tyre.

Nga Camilla Bell-Davies, FT

Rreth një sobe me dru në një dyqan në Bajram Curri, në veri të Shqipërisë, një rreth grash punojnë, bisedojnë dhe shkëmbejnë foto të djemve dhe burrave të tyre, pothuajse të gjithë në Londër.

Nga 12,310 emigrantë shqiptarë që shkuan në Britaninë e Madhe vitin e kaluar me varka, shumica dërrmuese ishin burra nga ky rajon malor. Ata u larguan për shkak të mungesës së punës ose ndjenjës së mërzisë dhe mungesës së shpresës.

Ky eksod po transformon jetën e grave dhe nënave që lanë pas. Në dyqanin Bajram Curri, gratë mblidhen për të bërë ushqime, për të prodhuar rroba dhe stoli të endura me dorë dhe për të vizatuar harta ecjeje për t’ua shitur vendasve dhe vizitorëve. Duke mbajtur zjarrin e shtëpisë të ndezur, ata kanë krijuar pikërisht atë që u mungonte njerëzve të tyre: një jetë sociale, një burim të ardhurash dhe shpresë.

Pavarësisht një bumi të kohëve të fundit në turizëm, mungesa kronike e vendeve të punës në Shqipëri ende po i largon njerëzit. Kushtet ekonomike nuk janë aq të dëshpëruara sa ishin në komunizëm, por tranzicioni drejt një ekonomie tregu të begatë po rezulton i gjatë dhe i vështirë. Vendi ka disa nga pagat më të ulëta dhe kostot më të larta të jetesës në Ballkan.

Një pagë minimale e propozuar do të jetë e pamjaftueshme për të përballuar inflacionin në rritje: në vitet 2021-2022, shqiptarët shpenzuan deri në 60 për qind të të ardhurave të tyre vetëm për ushqime, shpjegoi Andi Hoxhaj, një specialist i Ballkanit Perëndimor në University College London.

Të joshur nga thashethemet për një mënyrë jetese më të lehtë, fermerët zhvendosën familjet e tyre në qendra të vogla urbane si Barjam Curri. Menaxherja e faqes së internetit të dyqanit, Gerta, jetonte në fshat duke kultivuar perime dhe duke rritur dele derisa babai i saj vendosi të zhvendosej në një apartament të zymtë në qytet në vitin 2007. Kur ai nuk ishte në gjendje të gjente punë, familja mbeti e uritur. Gratë e mbetura në Bajram Curri prodhojnë artikuj të punuar me dorë për t’ua shitur vendasve dhe vizitorëve, duke u dhënë atyre një burim të ardhurash dhe shpresë.

‘Është e zakonshme në këto raste që gratë të bëhen mbajtëse të familjes duke përdorur “aftësi të brendshme” si pastrimi apo mbajtja e dyqaneve, shpjegon Catherine Bohne, një italiano-amerikane që ka jetuar në këto male për 15 vjet dhe ka ndihmuar në ngritjen e dyqanit Bajram Curri.

“Ndërkohë burrat ulen përreth duke pirë rakinë dhe duke u ndjerë të dobësuar.”

Nën komunizëm, gratë ishin aktive në tregun e punës, por në vitet 1990 normat patriarkale u rishfaqën, duke i shtyrë gratë të kthehen brenda shtëpive, veçanërisht në pjesë më të largëta të vendit. Tani, burrat largohen në heshtje – shumë që largohen thjesht shkojnë në qytet duke mbajtur një bluzë në një qese plastike dhe nuk kthehen më.

“Shpesh burrat nuk kthejnë para për shumë vite, sepse u kanë borxhe trafikantëve të qenieve njerëzore ose nuk mund të bëjnë mjaftueshëm duke bërë punë fizike. Gratë e mbetura vetëm duhet të vazhdojnë me gjërat”, thotë Bohne. Kjo mund të sjellë liri të reja pas saj.

Gerta ka mësuar aftësi teknologjike nga drejtimi i faqes së internetit dhe do të shkojë në universitet vitin e ardhshëm. Lida, menaxherja e dyqanit, u mbyll në shtëpi nga burri i saj derisa ai u largua për të gjetur punë në Belgjikë. Me katër fëmijë për t’i rritur vetëm, ajo bëri bizhuteri për të shitur, fitoi besim dhe përfundimisht ndaloi së dërguari mesazhe burrit të saj për të kërkuar leje për të dalë. Projekti tjetër i dyqanit është krijimi i një rrjeti për gratë që fitojnë jetesën duke rritur ose mbledhur gjëra: boronica të egra, manaferra ose gështenja.

Më parë, këto gra fitonin vetëm 10 € për tre ditë punë nga një pikë grumbullimi shfrytëzues në treg. Zonjat në dyqan i inkurajuan që në vend të kësaj të bënin reçel, të cilin mund ta shesin për 5 € një tenxhere. Për çdo histori suksesi, ka ende gra që janë të uritur, që bëhen viktima të skllavërisë moderne, ose që duhet të paguajnë borxhet për një djalë që mori një varkë për në Londër. Megjithatë, ka disa pozitive për gjeneratën e ardhshme.

Nënat që presin që djemtë e tyre të largohen, tani kanë më shumë gjasa të përqendrohen në studimet e vajzave të tyre. Në vitin 2021, 71 për qind e të regjistruarve në universitete në Shqipëri ishin gra, nga 58 për qind një dekadë më parë.

Ndërkohë pjesëmarrja e meshkujve në fuqinë punëtore ka rënë në mënyrë të vazhdueshme gjatë 30 viteve të fundit. Dy orë larg Bajram Currit, në fshatin Shtiqën jashtë Kukësit, jeton Naze, 89 vjeç, me vajzën dhe tre mbesat. Duke qenë se djemtë dhe nipërit e saj janë të gjithë në Londër, ajo i përqendron energjitë e saj tek vajzat e saj, dhe “jo vetëm t’i gjejë një burrë të pasur”, thotë ajo me krenari.

Mbesa nëntë vjeçare e Nazes më përshëndet me turp në anglisht. “Ajo studion shumë,” thotë Naze. “Një ditë ajo do të jetë presidente e Shqipërisë”.

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

gif

Detajet e reja, si u zbulua vrasja e shqiptarit në Itali dhe arrestimi i 17-vjeçarit

Detajet e reja, si u zbulua vrasja e shqiptarit në Itali dhe arrestimi i 17-vjeçarit

Publikuar më 23.02.2024
Policia italiane arrestoi një 17-vjeçar të dyshuar si vrasës...

Policia italiane arrestoi një 17-vjeçar të dyshuar si vrasës të shqiptarit Bledar Dedja mes të shtunës dhe të dielës së 20 dhe 21 janarit. 39-vjeçari shqiptar, baba i dy fëmijëve, u gjet gjysmë i zhveshur në mes të pyllit i goditur disa herë me thikë. I mituri është arrestuar në provincën e Trevisos. Nga sa mësohet, prej […]

Lexo më shumë

19-vjeçarja mori përsipër vrasjen e babait në Durrës, policia zbardh të vërtetën e ngjarjes dhe tregon kush është autori

19-vjeçarja mori përsipër vrasjen e babait në Durrës, policia zbardh të vërtetën e ngjarjes dhe tregon kush është autori

Publikuar më 23.02.2024
Policia e Durrësit ka zbardhur vrasjen e 50-vjeçarit Pëllumb...

Policia e Durrësit ka zbardhur vrasjen e 50-vjeçarit Pëllumb Meta, duke zbuluar se autori i krimit të rëndë nuk është vajza e tij 19-vjeçare, por djali 24-vjeçar, Hysen Meta. Deri më tani, vrasjen e ka marrë përsipër vajza, Hygerta Meta, por policia ka zbuluar se qitësi nuk është ajo dhe se Hysen Meta ka pranuar […]

Lexo më shumë

Dëshmon studentja Hygerta Meta: Ose do të arratisesha, ose do të vrisja babain. Më tha se do të fejohesh me atë që të them unë dhe pikë!

Dëshmon studentja Hygerta Meta: Ose do të arratisesha, ose do të vrisja babain. Më tha se do të fejohesh me atë që të them unë dhe pikë!

Publikuar më 23.02.2024
Hygerta Meta, studentja 19-vjeçare, akuzohet se vrau e gropo...

Hygerta Meta, studentja 19-vjeçare, akuzohet se vrau e groposi babain e saj Pëllumb Meta, në fshatin Shënavlash të Durrësit. 19-vjeçarja ka thënë se e vrau të atin sepse ai donte ta fejonte me pahir. “Kishim pothuajse përditë konflikte dhe përplasje. Më tha që kjo punë është vendosur, do fejohesh me atë që të them unë dhe […]

Lexo më shumë

Akuzohet se vrau të atin në Durrës, e reja ka përdorur armën pa leje të viktimës, dyshime se vajza është ndihmuar

Akuzohet se vrau të atin në Durrës, e reja ka përdorur armën pa leje të viktimës, dyshime se vajza është ndihmuar

Publikuar më 23.02.2024
Hygerta Meta, 19-vjeçe ka vrarë dhe groposur në oborrin e sh...

Hygerta Meta, 19-vjeçe ka vrarë dhe groposur në oborrin e shtëpisë në Durrës të atin 50-vjeçar, Pëllumb Meta. 19-vjeçarja rezulton studente në Universitetin e Tiranës për degën e menaxhim biznesit. Në dëshminë e dhënë përpara uniformave blu ajo ka marrë përsipër autorësinë e krimit. 19-vjeçarja ka deklaruar se ishte ajo që e dërgoi automjetin e […]

Lexo më shumë

Horror në Durrës, studentja 19-vjeçare vret babain dhe e varros në oborrin e shtëpisë: Donte të më fejonte me zor

Horror në Durrës, studentja 19-vjeçare vret babain dhe e varros në oborrin e shtëpisë: Donte të më fejonte me zor

Publikuar më 23.02.2024
Një ngjarje e rëndë ka ndodhur në qytetin e Durrësit. Polici...

Një ngjarje e rëndë ka ndodhur në qytetin e Durrësit. Policia ka gjetur pas 10 ditësh kërkime trupin e pajetë të një 50-vjeçari që ishte shpallur i zhdukur nga familja e tij, dhe pas hetimeve ka zbuluar se ai është vrarë nga e bija. Sipas autoriteteve, e reja Hygerta Meta ka deklaruar se motivi i […]

Lexo më shumë

U arrestuan pasi shfrytëzonin 10-vjeçarin për fitime ekonomike nga “TikTok”, Gjykata lë në burg nënë e bir nga Saranda, Natasha: Jam gjyshja heroinë (VIDEO)

U arrestuan pasi shfrytëzonin 10-vjeçarin për fitime ekonomike nga “TikTok”, Gjykata lë në burg nënë e bir nga Saranda, Natasha: Jam gjyshja heroinë (VIDEO)

Publikuar më 22.02.2024
Gjykata ka lënë në burg pa afat nënë e bir Natasha Rombula d...

Gjykata ka lënë në burg pa afat nënë e bir Natasha Rombula dhe Armando Kumaraku, të akuzuar për keqtrajtim të një 10-vjeçari, nipi i Natashës dhe djali i Armandos. Ajo duke ërtitur ndërsa hipte në furgonin e policisë tha: Jam gjyshe heroinë. Ata janë denoncuar nga nëna e të miturit, pasi e ekspozonin atë në […]

Lexo më shumë

Pasi mori bekimin e Gjykatës Kushtetuese, Kuvendi ratifikon marrëveshjen e emigrantëve me Italinë, votave të socialistëve iu bashkuan dhe ato të PDIU-së

Pasi mori bekimin e Gjykatës Kushtetuese, Kuvendi ratifikon marrëveshjen e emigrantëve me Italinë, votave të socialistëve iu bashkuan dhe ato të PDIU-së

Publikuar më 22.02.2024
Kuvendi i Shqipërisë miratoi sot me 77 vota pro ratifikimin ...

Kuvendi i Shqipërisë miratoi sot me 77 vota pro ratifikimin e protokollit ndërmjet qeverisë shqiptare dhe asaj Italiane për ngritjen e një kampi emigrantësh në territorin shqiptar pasi kjo marrëveshje kaloi filtrin e Gjykatës Kushtetuese. Sipas këtij protokolli, Shqipëria pranon të vendosë në dispozicion të qeverisë italiane territorin e vet për të ngritur kampe të ngjashme me […]

Lexo më shumë

Shembja e rrugës Korçë-Ersekë, inxhinieri Nazarko: U ndryshua gjurma për t’i rritur vlerën projektit, është 5-fishuar! Nëse arnohet, s’ka garanci, duhet urë

Shembja e rrugës Korçë-Ersekë, inxhinieri Nazarko: U ndryshua gjurma për t’i rritur vlerën projektit, është 5-fishuar! Nëse arnohet, s’ka garanci, duhet urë

Publikuar më 22.02.2024
Shembja e një segmenti të rrugës Korçë-Ersekë ende pa u inau...

Shembja e një segmenti të rrugës Korçë-Ersekë ende pa u inauguruar ka nxitur reagime për cilësinë dhe sigurinë e ndërtimit të saj. Në Report Tv inxhinieri Romeo Nazarko, thotë se është ndryshuar gjurma me qëllim rritjen e kostos së projektit. Duke risjellë në vëmendje, projektin e vitit 2010, Nazarko tha se ndryshimi i tij në […]

Lexo më shumë