×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

Sinjalizohet ftohje e tregut të real estate, BIRN: Lejet e ndërtimit u tkurrën me 21%

Kërkesa për leje ndërtimi në Shqipëri pësoi një reduktim të dukshëm gjatë vitit 2023, veçanërisht në segmentin e ndërtesave për banim. Lajmi bëhet i ditur nga statistikat e lejeve të ndërtimit të publikuara nga INSTAT të mërkurën. Vlera totale e lejeve të ndërtimit, llogaritur në bazë të kostos së ndërtimit dhe metrave katrorë të projekteve të miratuara, ra në 90 miliardë lekë vitin e kaluar, nga 113 miliardë që ishte më 2022 dhe 100 miliardë më 2021.

Leje ndertimi
Ndërtime në Tiranë

Sipas të dhënave të INSTAT, 62% të investimeve janë me destinacion banimin ndërsa pjesa tjetër janë objekte industriale apo infrastrukturore. Rënia në masën 21% duket se reflekton një korrektim në tregun më spekulant në vend pas një fryrjeje shumëvjeçare në përmasa të paimagjinueshme. Sipas vrojtimit të fundit mbi klimën e biznesit të kryer nga Banka e Shqipërisë për muajin janar, pritshmëria në sektorin e ndërtimit është për rënie në aktivitetin e ndërtimit, rënie në nivelin e porosive dhe rënie në punësim dhe në çmime.

Gjithsesi, pavarësisht tkurrjes në kërkesë nga ndërtuesit, çmimet e apartamenteve vijojnë të mbeten në kulmin e vet historik, gati dyfish në krahasim me vitin 2017, sipas Indeksit Fischer të Bankës së Shqipërisë.

Vlera e përafërt e investimit llogaritet sipas kostos së deklaruar të ndërtimeve të reja gjatë procesit të aplikimit për leje. Sipas këtyre deklaratave, kostoja mesatare e ndërtimit të objekteve rezidenciale ishte gjatë vitit të kaluar 35 mijë lekë, (afërsisht 340 euro) për metër katror. Kjo do të thotë gjithashtu që vlera tregtare e lejeve të ndërtimit, ose shuma e përgjithshme e biznesit që supozohet se do të realizohet pasi këto projekte të përfundojnë së ndërtuari, është minimalisht tre apo pesë herë më e lartë sepse çmimet e shitjes së banesave janë shumëfish më të larta se sa kostot.

Përmasat e bumit në sektorin e ndërtimit, i cili është shoqëruar me rritje stratosferike të çmimeve, përkundrejt një ekonomie që lëngon në norma të ulëta rritjeje prej 3 apo 4% në vit, ka ngritur pikëpyetje si për burimin e financimeve në ndërtim ashtu edhe për burimin e parave të përdorura për të blerë. Por është përmasa që bumi i ndërtimit zë në ekonomi në tërësi ajo që paralajmëron për një flluskë me përmasa të pazakonta.

Që nga viti 2019 deri në vitin 2023, lejet e ndërtimit të dhëna për qëllime banimi kanë pasur një sipërfaqe të përgjithshme prej 13 milionë metrash katrorë. Kostoja e përgjithshme, llogaritur sipas kostos së ndërtimit është 388 miliardë lekë, ose afërsisht 3.5 miliardë euro. Vlera e shtuar e përgjithshme, nëse marrim parasysh një çmim mesatar prej 1 mijë eurosh për metër katrorë, arrin në këtë mënyrë në 13 miliardë euro. Në një ekonomi me prodhim të brendshëm bruto prej 20 miliardë eurosh në vit, kjo është një shifër e stërmadhe.

Statistikat zyrtare nuk japin të dhëna se sa është numri i njësive të banimit apo të shërbimeve që bartin këto leje ndërtimi por nëse llogarisim me hamendje njësi banimi mesatare 100 metra katrorë, atëhere rezulton se në vend gjatë këtyre pesë viteve janë dhënë leje ndërtimi për rreth 130 mijë njësi.

Analistë dhe politikanë të ndryshëm aludojnë se fluska e ndërtimit është ushqyer nga depërtimi i pakontrolluar i parave të pista në ekonominë shqiptare, ku elementë të krimit gjejnë ndërtimin si mënyrë e lehtë për të qarkulluar sasi të konsiderueshme të parave të pista dhe pa kosto të lartë fiskale, për shkak se ndërtimi është aktivitet i përjashtuar nga Tatimi mbi Vlerën e Shtuar.

Futja e parave të pista në sektorin e ndërtimit duket punë relativisht e lehtë për shkak se apartamentet supozohet se shiten që pa u ndërtuar ende dhe rrjedhimisht, sipërmarrësit në sektor mund të pretendojnë financim të ndërtimit pa kapitale ose me kapitale minimale fillestare.

Përgjatë viteve të fundit, një numër biznesmenësh me të shkuar të njohur kriminale janë angazhuar në shkallë të gjerë në sektorin e ndërtimit ndërsa autoritetet ligjzbatuese kanë përdorur në mënyrë të kufizuar ligjin Antimafia për konfiskimin e aseteve të krimit.

Megjithatë, kryeministri Edi Rama në një rast i ka konsideruar aludime të tilla si “broçkulla”./BIRN

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

gif

“Askush mos të qajë hallin e Monës, ajo është zemra jonë”, Ilir Meta mesazh për SPAK: Le të sekuestrojnë shtëpi e vila. Kryemadhi: Nuk më rr***het fare për SPAK-un

“Askush mos të qajë hallin e Monës, ajo është zemra jonë”, Ilir Meta mesazh për SPAK: Le të sekuestrojnë shtëpi e vila. Kryemadhi: Nuk më rr***het fare për SPAK-un

Publikuar më 19.04.2024
Kryetari i Partisë së Lirisë, Ilir Meta në mbledhjen e Komit...

Kryetari i Partisë së Lirisë, Ilir Meta në mbledhjen e Komitetit Drejtues Kombëtar tha se problemi kryesor në PL nuk është Monika Kryemadhi, por janë disa persona që sipas tij kanë përdorur lidhjen mes saj dhe Metës për të mos marrë përgjegjësi. Edhe njëherë, Meta tha se Partia e Lirisë do ketë demokraci maksimale, duke […]

Lexo më shumë

“Nuk angazhohemi me ‘non grata’-t”, I ngarkuari me punë i SHBA, Wisner: Sanksionet kanë përfshirë të gjithë spektrin politik

“Nuk angazhohemi me ‘non grata’-t”, I ngarkuari me punë i SHBA, Wisner: Sanksionet kanë përfshirë të gjithë spektrin politik

Publikuar më 19.04.2024
I ngarkuari me punë i Shteteve të Bashkuara në Tiranë, David...

I ngarkuari me punë i Shteteve të Bashkuara në Tiranë, David Wisner në një intervistë për Zërin e Amerikës është pyetur edhe për qëndrimin e SHBA për personat e shpallur non grata dhe më konkretisht me grupin parlamentar demokrat të rikompozuar. Wisner u shpreh se qëndrimi i amerikanëve nuk ka ndryshuar dhe se ata vazhdojnë […]

Lexo më shumë

Padia për kamerat në PL, Kryemadhi flet për ‘konfliktin’ me Metën dhe raportin e ngrirë bashkëshortor: Sajim nga kokëboshë dhe rrogëtarë nga Presidenca në parti

Padia për kamerat në PL, Kryemadhi flet për ‘konfliktin’ me Metën dhe raportin e ngrirë bashkëshortor: Sajim nga kokëboshë dhe rrogëtarë nga Presidenca në parti

Publikuar më 19.04.2024
Pasi kreu i Partisë së Lirisë, Ilir Meta bëri një padi në pr...

Pasi kreu i Partisë së Lirisë, Ilir Meta bëri një padi në prokurori në lidhje me humbjen e një hardisku të pamjeve të kamerave të sigurisë në zyrat e partisë, deputetja Monika Kryemadhi, njëkohësisht bashkëshortja e tij, thotë se e gjitha është një fantazi e krijuar nga një grup njerëzish, të cilët nga rrogëtarë në […]

Lexo më shumë

Asnjë gjurmë nga 3-vjeçari që u zhduk para 6 ditësh në Durrës, kërkime në Has për gjyshen, arrestohet vëllai i saj

Asnjë gjurmë nga 3-vjeçari që u zhduk para 6 ditësh në Durrës, kërkime në Has për gjyshen, arrestohet vëllai i saj

Publikuar më 18.04.2024
Prej 6 ditësh ende nuk dihet asgjë mbi fatin e 3-vjeçarit, i...

Prej 6 ditësh ende nuk dihet asgjë mbi fatin e 3-vjeçarit, i cili u zhduk nga zona e ish-kënetës në Durrës, pasi nëna e tij e kishte lënë të kalonte disa orë me gjyshërit e tij.  Policia nuk ka asnjë të re nga kërkimet, ndërsa njofton se është arrestua Rexhep Gjuni, gjyshi i të miturit. […]

Lexo më shumë

Riktheu në grupin parlamentar deputetët e përjashtuar nga Basha, PD kallëzon në SPAK Lindita Nikollën: Ka shpërdoruar detyrën (DOKUMENTI)

Riktheu në grupin parlamentar deputetët e përjashtuar nga Basha, PD kallëzon në SPAK Lindita Nikollën: Ka shpërdoruar detyrën (DOKUMENTI)

Publikuar më 18.04.2024
Partia Demokratike ka kallëzuar penalisht në SPAK, kryeparla...

Partia Demokratike ka kallëzuar penalisht në SPAK, kryeparlamentaren Lindita Nikolla. Në shkresën e siguruar nga BalkanWeb thuhet se Nikolla ka shpërdoruar detyrën e kryetares së Parlamentit. Kallëzimi në fjalë bëhet pas revokimit të vendimit të Bashës nga ana e Bardhit, që rikthehu në grupin e PD-së deputetët e përjashtuar. “Ka cënuar në mënyrë të vazhdueshme […]

Lexo më shumë

Ilir Beqaj refuzoi të paguante tarifën 1 milionë lekë, GJKKO urdhëron SPAK t’i dërgojë ish-ministrit aktet e dosjes pa pagesë

Ilir Beqaj refuzoi të paguante tarifën 1 milionë lekë, GJKKO urdhëron SPAK t’i dërgojë ish-ministrit aktet e dosjes pa pagesë

Publikuar më 18.04.2024
Gjykata e Posaçme ka urdhëruar Prokurorinë e Posaçme që t’i ...

Gjykata e Posaçme ka urdhëruar Prokurorinë e Posaçme që t’i dërgojë ish-ministrit Ilir Beqaj që aktet e dosjes në mënyrë elektronike. Vendimi u mor për shkak se ish-ministri i Shëndetësisë Beqaj refuzoi të kryente pagesën prej 10 mln lekësh. Ilir Beqaj u “ngujua” dy ditë brenda institucionit të SPAK për të lexuar 602 fashikujt e dosjes së […]

Lexo më shumë

Ngjarje historike, Asambleja Parlamentare i thotë “Po” anëtarësimit të Kosovës në KiE, rrëzohen amandamentet e propozuara nga Serbia

Ngjarje historike, Asambleja Parlamentare i thotë “Po” anëtarësimit të Kosovës në KiE, rrëzohen amandamentet e propozuara nga Serbia

Publikuar më 16.04.2024
Asambleja Parlamentare ka votuar PRO, Kosova drejt anëtarësi...

Asambleja Parlamentare ka votuar PRO, Kosova drejt anëtarësimit në Këshillin e Europës, raporton Gazeta Express. Paraprakisht, Asambleja i hodhi poshtë me rend amandamentet e propozuara nga Serbia. Më herët gjatë ditës, Komiteti për Çështje Politike dhe Demokraci në Këshillin e Europës i ka hedhur poshtë disa amandamente tjera që u propozuan nga delegacioni serb dhe […]

Lexo më shumë

Zbardhet vendimi i GJKKO për Fredi Belerin: Arsen Rama ishte në territorin e Himarës, korrupsioni zgjedhor i faktuar me audio dhe video

Zbardhet vendimi i GJKKO për Fredi Belerin: Arsen Rama ishte në territorin e Himarës, korrupsioni zgjedhor i faktuar me audio dhe video

Publikuar më 16.04.2024
Në vendimin e arsyetuar për dënimin e Fredi Belerit, kryetar...

Në vendimin e arsyetuar për dënimin e Fredi Belerit, kryetarit të zgjedhur të Himarës dhe bashkëpunëtorit të tij Pandeli Kokaveshi, Gjykata e Posacme rrëzon dy nga argumentat më të forta të mbrojtjes. Sipas Balkanweb avokatët pretendonin se Arsen Rama, i infiltruari i policisë nuk ndodhej në territorin e Himarës, kur pretendohet se ka patur takime me […]

Lexo më shumë