Zemra e dobët e Europës

George Pagoulatos

Europa flet shumë gjuhë, por gjuha e fuqisë globale nuk është njëra prej tyre. Më keq sesa fatkeqësia politike, kjo është pakujdesia historike, për të parafrazuar Oscar Wilde. Komisioni i ri Europian, nën drejtimin e Ursula von der Leyen, ka ngritur stekën e ambicies globale, duke e identifikuar veten si “gjeopolitik”.

Komisioni i mëparshëm nën Jean-Claude Juncker e quajti veten “politik”, duke nënkuptuar një menaxhim më të zgjuar të poli të Bashkimit Europian -kritika – më së shumti kriza Greke. Komisioni “politik” Junker ishte i suksesshëm në mënyrën më të keqe të mënjanuar. A do të jetë ky Komision po aq i suksesshëm? Nisja ishte larg idealit. Nga dita e parë, Europa është dashur të merret me pasojat e nismave të njëanshme të Presidentit amerikan Donald Trump: braktisjen e kurdëve dhe pushtimin e Turqisë në Siri; kriza libiane, ku Turqia po dërgon gjithashtu trupa; dhe natyrisht vrasja e gjeneralit Qasem Soleimani nga një dron amerikan, i cili shpërtheu gjithçka që mbetej nga marrëveshja JCPOA për programin bërthamor iranian – një nga arritjet më të rëndësishme të politikës së jashtme të Bashkimit Europian dhe administratës Obama.

Tani Irani po shkon pa u zhveshur drejt përfundimit të përshpejtuar të programit të tij bërthamor, dhe Lindja e Mesme po kalon në një cikël të ri përshkallëzimi. Për të gjitha këto, reagimi europian ishte nënshtruar, nëse ka ndonjë. Në mungesë të bashkë-vendimit, BE është zëvendësuar nga formacionet E3 (Britania, Franca, Gjermania), duke u përpjekur të shpëtojë një pamje të një politike të përbashkët të jashtme europiane. Ky është një turp, sepse Europa mbetet një forcë e mirë në planet.

Për çështjet kryesore, siç është zgjidhja e ndryshimit të klimës, BE është një udhëheqëse globale. Marrëveshja e Gjelbër Europiane është programi më ambicioz i tillë që ndonjëherë është formuluar, ai përfshin një gamë të gjerë fushash të ndryshme politikash, mobilizon tregjet dhe i përgjigjet shqetësimeve të qytetarëve europianë. Është një plan për të cilin Europa mund të krenohet. Por, në shumë mënyra, siç ndodh shpesh, ambiciet fisnike të Brukselit janë të bazuara në kryeqytetet e tjera europiane.

Faktori kryesor i paralizës është marrëdhënia tani jofunksionale midis Parisit dhe Berlinit. Bashkëpunimi i ngushtë franko-gjerman ka qenë gjithmonë në zemër të integrimit europian. Asnjë kërcim europian nuk është bërë i mundur pa të punuar ngushtë së bashku. Presidenti Emmanuel Macron, i vetmi udhëheqës me vizion europian, ka mbetur pa një bashkëbisedues. Berlini e akuzon atë për madhështinë e çrregullt, por faji qëndron kryesisht te Berlini.

Macron vazhdoi me reformat e tij të brendshme, por Gjermania e la atë të varur në eurozonë. “Buxheti” i eurozonës është vetëm në emër. Integrimi bankar dhe skema e zakonshme e sigurimit të depozitave po ecin me shpejtësi glaciale. Miratimi i një “aseti të sigurt” të përbashkët është në ngrirje të thellë. Pa integrimin e mëtejshëm brenda euros, Europa nuk do të jetë në gjendje ta shndërrojë peshën e saj tregtare në ndikim politik dhe monedhën e saj të vetme në një mjet të fuqisë ekonomike.

Do të mbetet i pambrojtur kundër fuqive botërore që zgjedhin të armatosin epërsinë e tyre financiare dhe monedhën e tyre globale. Në rrënjë të problemit qëndron dobësia e qeverisë gjermane. Së pari, sepse pas një periudhe të gjatë të rritjes, ekonomia e saj po ngadalësohet. Së dyti, sepse Kancelarja dikur dominuese Angela Merkel është në daljen e saj, me statusin e pashmangshëm të çalë kjo kërkon. Së treti, për shkak të dobësisë së partnerit të ri, i cili mbetet në koalicion nga frika se një tërheqje do të çonte në një ecuri edhe më të keqe në zgjedhje.

Edhe më thellësisht, dobësia gjermane është rrënjosur në modelin gjerman të konkurrencës ekonomike. Rritja e saj ekonomike e nxitur nga dinamizmi i eksporteve të saj, Gjermania e ka bërë veten jashtëzakonisht të ndjeshme ndaj presioneve të jashtme dhe luhatjeve në tregtinë globale. Teprica e saj e madhe tregtare, një simbol i dinamizmit ekonomik gjerman, është në mënyrë paradoksale burimi i saj i dobët. Dhe dobësia e Europës gjithashtu.

Eksportet gjermane dhe fabrikat e makinave në Kinë e bëjnë Gjermaninë të ndjeshme ndaj presionit kinez mbi 5G-në. Pekini ka kërcënuar se nëse Berlini e shënon 5G-në një kërcënim të sigurisë, atëherë Kina do të hakmerret duke i konsideruar të rrezikshme makinat gjermane. Eksportet masive gjermane në SHBA e bëjnë Berlin të prekshëm nga shantazhet e Trump, për sa kohë që Gjermania qëndron të humbasë më shumë nga një luftë tregtare. Dhe madhësia e eksporteve dhe investimeve gjermane në Turqi e bëjnë Gjermaninë të hezitojë drejt sanksioneve më të ashpra për Ankaranë, edhe kur këto janë të nevojshme për të shtypur militarizmin turk në rajon. Forca ekonomike herë pas here prodhon rraskapitje politike.

*George Pagoulatos është profesor i politikës dhe ekonomisë europiane në Universitetin e Ekonomisë dhe Biznesit në Athinë, dhe drejtori i përgjithshëm i Fondacionit Helenik për Politikë Europiane dhe të Jashtme (ELIAMEP).

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Të tjera

Abissnet