Si të menaxhojmë dietën ushqimore kundër kapsllëkut

Praktikisht janë tre faktorët që ne kemi në dorë dhe mund t’i ndryshojmë pasi nëse kemi një zorrë dembele nga ana gjenetike mund ta përmirësojmë. Konsumoni ushqime me përmbajtje të lartë uji. Aktiviteti fizik ndihmon në qarkullimin e gjakut në gjithë trupin, por edhe të aparatit tretës

Rolina Naco, Dietologe

Mënyra më e mirë për t’u lehtësuar nga problemet e konstipacionit (kapsllëkut) është të ndryshojmë gradualisht zakonet e të ushqyerit por edhe të mënyrës së të jetuarit, që ndikojnë te konstipacioni. Praktikisht janë tre faktorët që ne kemi në dorë dhe mund t’i ndryshojmë pasi nëse kemi një zorrë dembele nga ana gjenetike nuk e ndryshojmë atë, por mund ta përmirësojmë mjaft.

Hidratimi

Nëse konsumojmë ushqime me përmbajtje të lartë në ujë (jo ushqime të thata, si: makarona, pilaf, pica etj), por edhe pimë mjaftueshëm ujë gjatë ditës (mesatarisht1.5-2 lt/ditë) do të kemi një defektim më të mirë dhe nuk do të ndikojë në ngurtësimin e feçes. Frutat dhe perimet janë ato që kanë kryesisht përmbajtje të lartë në ujë, por edhe kosi me qumështin. Gjithashtu edhe gatime me përmbajtje më të lartë në ujë, si gjellët tradicionale apo supat. Por nëse hamë një sallatë me perime dhe pimë edhe ujë është e njëjta gjë për trupin tonë. Duhet të mundohemi të shtojmë sasinë e ujit gjatë ditës, si dhe sasinë e frutave dhe perimeve në menunë tonë ditore.

Aktiviteti fizik

Aktiviteti fizik ndihmon mjaft në qarkullimin e gjakut në gjithë trupin, por edhe të aparatit tretës, duke ndihmuar peristaltikën e zorrës së trashë dhe defekimet më të rregullta, si në frekuencë, por edhe në përmbajtje etj. Në këtë mënyrë, përveç defekimit më të rregullt parandalojmë ose mbajmë në kontroll sëmundjet e asaj zone dhe që lidhen me qarkullimin e gjakut, siç janë hemorroidet. Është mirë të përpiqemi të bëjmë 40-60 minuta ecje gjatë ditës dhe të mos qëndrojmë shumë orë ulur. Mirë do të ishte që çdo 3 orë të kemi një pushim për të lëvizur të paktën10 minuta.

Fibrat

Më parë, fibrat nga drithërat, perimet, frutat apo legumet nuk konsideroheshin të domosdoshme si lëndët e tjera ushqyese. Por më vonë u vu re se edhe pse ato nuk arrijnë të treten nga aparati ynë tretës janë të domosdoshme për mirëfunksionimin e organizmit, duke e mbajtur atë të shëndetshëm. Përveç se ndihmojnë në një përthithje graduale të lëndëve ushqyese që konsumojmë, duke rritur gradualisht nivelin e sheqerit në gjak dhe duke na ngopur më shpejt, kanë një rol të rëndësishëm në florën intestinale dhe të defekimeve. Duke marrë parasysh të gjitha funksionet më lart, Organizatat e Shëndetësisë vendosën një normë ditore. Kështu, mesatarisht na duhen 25-30 gr fibra në ditë, për të patur shëndet të mirë. Fibrat ndihmojnë për të krijuar një masë më të madhe të feçes, përthithin më shumë ujë, ushqejnë bakteret e mira të zorrës së trashë dhe aktivizojnë peristaltikën e zorrës. Dietologia këshillon të shtoni në menunë tuaj ushqime që përmbajnë sasi të larta të fibrave. Kështu, nga legumet mund të përdorim: fasule, bizele, thjerrëza, qiqra.

Nga drithërat: makarona integrale, oriz integral, bollgur, kinoa, tërshërë, grurë etj.

Nga perimet: preferoni ti konsumoni si te freskta si te gatuara.

Nga frutat: Preferoni të jenë të pjekura mirë dhe të konsumohen të plota, bashkë me lëkurën e tyre. “Nuk do të rekomandoja t’i konsumojmë si lëng, pasi në atë mënyrë nuk marrim fibra përveç se kur i konsumojmë si ‘smoothies’. Ajo shpjegon se ushqime, të cilat nuk përmbajnë shumë fibra, si: pilaf, byrek me miell të bardhë me djathë apo gjizë, makarona pa perime ose salcë, pite, patate mund të japin shqetësime me konsipacionin. Tepër e rëndësishme është edhe të ‘edukoni’ zorrën tuaj në një orar, që për ju është më i përshtatshëm dhe që ndodheni në ambientin e shtëpisë suaj, përshembull çdo mëngjes ose çdo darkë.

Kapsllëku

Konstipacioni (kapsllëku) është përcaktuar si situata kur zorra juaj ka më pak se tre defekime (jashtëqitje) në javë. Në konstipacion materialet fekale janë të forta, të thata, të vogla në madhësi dhe të cilat dalin me vështirësi. Shumë njerëz që kanë kapsllëk, kanë dhimbje gjatë jashtëqitjes dhe shpesh kanë tendosje, fryrje dhe ndjesinë e një zorre të mbushur. Shumë njerëz mendojnë se kanë kapsllëk nëse ata nuk dalin jashtë për ditë. Gjithsesi, jashtëqitja normale mund të jetë tre herë në ditë deri në tre herë në javë, kjo varet nga personi. Kapsllëku është shenjë, dhe jo sëmundje. Pothuajse çdo njeri mund të ketë kapsllëk në jetën e tij dhe shkaku më tipik është një dieta e varfër. Në shumë raste kapsllëku është i përkohshëm, dhe jo serioz. Njohja me shkaqet, parandalimin dhe trajtimin, mund të ndihmojë shumë njerëz në lehtësimin e këtij problemi. Për të kuptuar kapsllëkun të vjen në ndihmë njohja sesi punon zorra e trashë. Pasi ushqimet kalojnë në zorrën e trashë, kjo e fundit thith ujin nga ushqimet, ndërkohë që ai kthehet në mbetje ushqimore ose në feçe. Muskujt e zorrës kontraktohen duke i shtyrë ato në drejtim të rektumit. Kur feçet arrijnë në rektum, ato janë të forta, sepse një pjesë e mirë e ujit është përthithur. Kapsllëku ndodh kur zorra përthith më shumë ujë ose muskujt kontraktues të zorrës punojnë ngadalë. Si rezultat feçet bëhen të forta dhe të thata.

Ushqime me % to lartë në fibra (renditje nga ajo me e larta)
Lloj i ushqimit Masa gr fibrash Kcal Kalori
Drithera të tipit all bran Gjysmë flxh(filxhan caji) 8.8 78kcal
Koçkulla gjysmë flxh 8.1 116kcal
Thjerrëza gjysmë flxh 7.8 115kcal
Fasule me pike te zeze (syzeza) gjysmë flxh 7.5 114kcal
Angjinare ose karcof 1 copë 6.5 60kcal
Fasule te bardha gjysmë flxh 6.3 154kcal
Qiqra gjysmë flxh 6.2 135kcal
Barbunja gjysmë flxh 62 25kcal
Bizele gjysmë flxh 4.4 67 kcal
Dardhe 1 të vogël 4.3 81kcal
Perime miks gjysmë flxh 4 59kcal
Ivlanaferra gjysmë flxh 3.8 31kcal
Patate te pjekur me lekure 1 te vogel 180 gr 3.8 161 kcal
Ktunbulla te thata gjysmë flxh 3.8 133kca1
Fik te thate gjysmë flxh 3.7 93kcal
Tërshërë gjysmë flxh 3.6 5Skcal
Spinaq gjysmë flxh 3.5 30kca1
Bajame 30 gr 3.3 164kcal

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Të tjera

Lapërdhosja e shtetit

Rezart Prifti Këto ditë të bukura Tetori në Shqipëri diskutohet si përherë për surealen, për të paprekshmen, për atë që…

Abissnet