“Shkatërrimi i dyshes Rama-Thaçi do mundësonte punë më të mira për Ballkanin”

Instituti slloven, IFIMES, analizon situatën aktuale politike në Shqipëri si dhe vendimin mw të fundit të sekretarit të Shtetit Amerikan, Mike Pompeo, për të emëruar Matthew Palmer, si përfaqësues special për Ballkanin Perëndimor

Erjon Dervishi

Instituti slloven, IFIMES, ka publikuar një analizë për situatën aktuale politike në Shqipëri si dhe vendimin më të fundit të sekretarit të Shtetit Amerikan, Mike Pompeo, për të emëruar Matthew Palmer, si përfaqësues special për Ballkanin Perëndimor. Një vendim i tillë i administratës amerikane, në analizë, thuhet se vjen për shkak të gjendjes së tensionuar në Ballkan, gjë për të cilën IFIMES thotë se është si rezultat i mungesës së SHBA-së në rajon. Megjithatë, instituti slloven e sheh si problem faktin që shtetet perëndimore kanë ndërtuar partneritet në Ballkan kryesisht me “struktura politiko-kriminale”. Prandaj Instituti slloven thotë që “SHBA-ja duhet të punësojë agjencitë e saj për të luftuar krimin dhe korrupsionin, ashtu siç ka bërë Italia pas Luftës së Dytë Botërore”. IFIMES si hap të parë propozon që të caktohen ata individë apo politikanë që veprojnë si faktor shkatërrues. Pa u dekriminalizuar shtetet e Ballkanit, IFIMES konstaton se nuk do të jetë e mundur që të kryhet ndonjë proces serioz politik që do të siguronte zhvillim ekonomik, paqe dhe stabilitet afatgjatë. “Prandaj është me rëndësi jetike që këto procese të koordinohen me BE-në, pasi shumica e fondeve përfundojnë në duart e krimit dhe korrupsionit”, thekson më tej analiza. Në fund IFIMES thotë se pika fillestare që do t’i mundësonte Mattheë Palmerit të bënte një punë të mirë do të ishte shkatërrimi i dyshes Thaçi-Rama. “Shkatërrimi i dyshes së regjimit Thaçi-Rama ndoshta do të ishte pika më e mirë që do të shërbente si shembull i mirë për punën e Palmerit, si i dërguar special në Ballkan”, konstaton IFIMES.

Në pritje të rrëzimit të regjimeve të bashkuara Thaçi-Rama?  

Ballkani Perëndimor ka qenë epiqendra e paqëndrueshmërisë në vitet e fundit. Ndryshimet gjeopolitike globale kanë tronditur këtë rajon, i cili ende ka ndryshime të gjetura nga luftërat e fundit që e përfshinë rajonin këto vitet e fundit. Rajoni është prekur shumë nga konfrontimet midis superfuqive dhe aktorëve kryesorë rajonalë. I gjithë Ballkani Perëndimor funksionon sipas parimit të “anijeve të lidhura”, që do të thotë se çdo paqëndrueshmëri – si dhe stabiliteti – transferohet shumë shpejt në pjesët e tjera të rajonit. Situata është më e rëndë në Kosovë dhe Shqipëri. Të dy vendet qeverisen nga regjime për një kohe të gjatë: në Kosovë e udhëhequr nga Presidenti i saj Hashim Thaçi (PDK) dhe në Shqipëri nën Kryeministrin e saj Edi Rama (PS). Ngjarjet në Kosovë dhe Shqipëri nuk mund të shihen veçmas, pasi ato në fakt shkaktohen nga dy regjime të lidhura ngushtë që gjenerojnë rregullisht kriza.

Dekriminalizimi i shqiptarëve

Kryeministri socialist i Shqipërisë, Edi Rama erdhi në pushtet në vitin 2013 me ndihmën e “burrave të fortë – nga nëntoka” duke përfshirë disa shefa rajonalë që siguruan “muskuj dhe para” për zgjedhjet. Shumë prej tyre ishin në listat zgjedhore të Partisë Socialiste (PS) dhe u bënë anëtarë të Parlamentit shqiptar. Rama është një politikan me karrierën më të gjatë politike në Shqipëri dhe ka mbajtur funksione të ndryshme për 20 vjet: dy vjet si Ministër (1998-2000), njëmbëdhjetë vjet si Kryetar i Bashkisë së Tiranës (2000-2011) dhe shtatë vjet si Kryeministër (2013- 2019). Është interesante që karriera politike e Presidentit aktual të Kosovës, Hashim Thaçi është pothuajse e njëjtë me atë të Edi Ramës. Midis viteve 2014 dhe 2017, Shqipëria u bë prodhuesi kryesor i paligjshëm i kanabisit në vend me shkallët më të larta të trafikimit të qenieve njerëzore në Evropë, i cili u miratua nga BE, Europol, Departamenti Amerikan i Shtetit dhe Kombet e Bashkuara. Gjatë gjithë kësaj kohe, opozita akuzoi qeverinë socialiste, veçanërisht Ministrin e atëhershëm të Brendshëm Saimir Tahiri (PS) për përfshirje të drejtpërdrejtë në tregtinë e drogës. Publikimi i përgjimeve në 30 janar 2019 zbuloi se shkeljet e deputetëve socialistë, kryetarëve të partisë socialiste në disa zona dhe zyrtarëve të tjerë të lartë, ishin të lidhura me krimin e organizuar përmes blerjes së votave, frikësimit të votuesve, falsifikimit të dokumenteve dhe aktiviteteve të tjera kriminale para dhe gjatë zgjedhjeve të përgjithshme 2017. Ekziston një procesverbal i qartë i përplasjeve të nivelit të lartë midis qeverisë socialiste dhe bosëve të bandave të trafikimit të drogës/njerëzve, të cilat mundësuan lulëzimin e prodhimit dhe tregtisë së drogës në Shqipëri. Zgjedhjet e paligjshme lokale të mbajtura në 30 qershor 2019 konfirmuan pretendimet e natyrës kriminale të regjimit të Ramës. Shumë shpejt u zbulua se Kryetari i Bashkisë së Shkodrës Valdrin Pietri, i cili u zgjodh në ato zgjedhje të paligjshme, ishte dënuar me akuzë droge në Itali. Kryetari i Bashkisë së Vorës, Agim Kajmaku u arrestua në Greqi për pastrim të parave. U zbulua se ai përdori emrin e rremë të Jorgo Toto dhe falsifikoi dokumentet e tij të identitetit. Ka edhe shumë raste të tjera të veprimtarisë kriminale në Shqipëri. Instituti Ndërkombëtar i IFIMES ka përmendur disa prej tyre në analizat e tij të mëparshme, siç janë aktivitetet e Korporatës Elektroenergjetike Shqiptare KESh, e cila përfaqëson një krim në sektorin e energjisë. Analistët kanë vërejtur se shqiptarët gradualisht perceptohen në Evropë si një komb kriminal. Prandaj, qeveritë e reja në Kosovë dhe Shqipëri do të kenë përpjekje të konsiderueshme për investime për të ndryshuar atë perceptim dhe imazh të shqiptarëve dhe për t’i treguar ato në një këndvështrim tjetër.

Shqipëria dhe NATO

Shqipëria u bë anëtare e plotë e NATO-s në 2009, liderët e saj nuk i vlerësojnë vlerat që Aleanca mbështetet. NATO është shumë më tepër sesa një aleancë ushtarake. Ajo nënkupton një sistem të plotë vlerash që janë karakteristikë e shteteve demokratike. Pse Edi Rama dhe zyrtarët e tjerë të lartë shqiptarë po përhapin ide për krijimin e të ashtuquajturës Shqipëri të Madhe përmes unifikimit të Shqipërisë dhe Kosovës, kur Shqipëria është anëtare e plotë e aleancës ushtarake që mbron integritetin territorial të secilit prej anëtarëve të saj? Pse niveli i krimit dhe korrupsionit është rritur jashtëzakonisht shumë qëkur u bë kryeministri i saj Edi Rama? Analistët besojnë se me sjelljen e saj të papranueshme dhe destruktive, Rama ka mposhtur NATO-n dhe sistemin e tij të plotë të vlerave. Pyetja është se kush po mban përgjegjësinë për NATO-n, duke pasur parasysh që Shqipëria është anëtare e saj e plotë? Edi Rama dhe Hashim Thaçi po gjenerojnë krizën në Kosovë, por ajo krizë gjeneron kriza të mëtejshme në Bosnjë dhe Hercegovinë. Prandaj është me rëndësi thelbësore që i dërguari i ri special i SHBA në Ballkanin Perëndimor Mattheë Palmer fillimisht të stabilizojë situatën në Shqipëri dhe Kosovë dhe të merret me liderët politikë shqiptarë, pasi është parakushti për të arritur ndonjë përparim në Ballkan.

Çfarë mund të bëjë i dërguari special i SHBA Matthew Palmer?

Sekretari i Shtetit i Shteteve të Bashkuara Mike Pompeo kohët e fundit emëroi Zëvendës Ndihmës Sekretarin Mattheë Palmer si Përfaqësuesin e tij Special për Ballkanin Perëndimor. Emërimi i Palmer vjen në kohën e një situate shumë të ndërlikuar dhe të tensionuar në Ballkanin Perëndimor, gjë që kryesisht vjen për shkak të viteve të gjata të mungesës amerikane në rajon. Problemi kryesor i aktiviteteve të së kaluarës në Perëndim në rajon është se krijon partneritete kryesisht me strukturat politiko-kriminale. Prandaj, SHBA-ja do të duhet të rekrutojë agjencitë e saj për të luftuar krimin dhe korrupsionin për t’u marrë me mafien ballkanike, ashtu si bëri në Itali pas Luftës së Dytë Botërore, kur ndihmoi në luftimin e mafies italiane. Në fillim do të jetë e rëndësishme të përcaktohen ata individë dhe politikanë që veprojnë si faktori shkatërrues. Kështu pritet që së shpejti disa emra të rinj nga rajoni të futen në listën e zezë të administratës amerikane. Në qoftë se krimi dhe korrupsioni nuk merren me procesin e dekriminalizimit të rajonit të Ballkanit, nuk do të jetë e mundur të kryhet ndonjë proces serioz politik për të siguruar zhvillimin ekonomik, paqen dhe stabilitetin afatgjatë. Prandaj është thelbësore që ato procese të koordinohen me BE-në, pasi siguron fondet më të mëdha që shpesh përfundojnë në duart e krimit dhe korrupsionit. Analistët besojnë se përveç nëse i dërguari i posaçëm i SH.B.A.-së për Ballkanin Perëndimor Mattheë Palmer fillon ato procese në shtete të caktuara të Ballkanit dhe në të njëjtën kohë forcon dhe fuqizon institucionet për të luftuar krimin dhe korrupsionin, por rezultate serioze mund të priten nga caktimi i tij në këtë rajon. Demontimi i regjimeve të bashkuara Thaçi-Rama do të ishte ndoshta pika fillestare më e mirë dhe do të shërbente si një shembull i mirë për punën e Palmerit si një i dërguar special në Ballkan.

Ku kanë shkuar dy miliardë euro para evropiane?  

Bashkimi Evropian ka lënë pas dore në thelb Ballkanin Perëndimor ndërsa vendet e tjera dhe qendrat e energjisë kanë zgjeruar praninë e tyre kapilare në të gjithë rajonin. Dy miliardë euro paratë e taksapaguesve të BE-së janë zhdukur ose harxhuar në mënyrë jo të duhur në Kosovë. Parlamenti i ri Evropian (PE) pritet të fillojë një hetim dhe të vendosë përgjegjësinë për shpenzimin e këtyre fondeve. Bashkimi Evropian gjithashtu duhet të kontrollojë punën e delegacioneve të saj në vendet e Ballkanit Perëndimor, ndërsa Shtetet Anëtare të BE-së duhet të kontrollojnë misionet e tyre diplomatike në ato vende. Është shqetësuese që delegacionet e BE-së në rajon janë bërë një urë për krimin dhe një lloj qendre të tjetërsuar të energjisë në ato vende. Analistët paralajmërojnë se Zyra Evropiane e Anti-Mashtrimit (OLAF) duhet të fillojë hetime për shkak të një pezullimi të arsyeshëm se paratë e taksapaguesve të BE-së ishin tretur.

Pse janë kaq të rëndësishme zgjedhjet e parakohshme për Kosovën?  

Kosova do të mbajë zgjedhje të parakohshme parlamentare më 6 tetor 2019. Pritet që regjimi në pushtet të humbasë zgjedhjet, e cila do të përshpejtojë rënien e regjimit të Edi Ramës në Shqipëri. Kryeministri Rama ishte pra i përfshirë në mënyrë aktive në përpjekjet për të bindur partitë politike të opozitës së Kosovës për të shmangur zgjedhjet e parakohshme dhe formimin e një qeverie të re, por përpjekjet e tij përfundimisht dështuan. Rama është i vetëdijshëm se humbja në zgjedhje e Thaçit do t’i japë fund edhe regjimit të tij. Me rënien e regjimit Thaçi, oktapodi kriminal dhe korruptiv i Ramës që përhapin tentakulat e tij në Kosovë do të fillojë të zbulohet. Si Thaçi ashtu edhe Rama kanë pothuajse identik “modus operandi” bazuar në plaçkitjen e burimeve publike, frikësimin e qytetarëve dhe kundërshtarëve politikë, mashtrimet e zgjedhjeve dhe blerjen e votave, mashtrimin e komunitetit ndërkombëtar, prodhimin vazhdimisht të krizave dhe mosmarrëveshjeve me opozitën për të krijuar një kaos të kontrolluar në të cilat ata mund të ruajnë fuqinë e tyre me shuma të mëdha parash të ndyra. Në këtë situatë, krimi dhe korrupsioni kanë përcaktuar jo vetëm mënyrën e sundimit të vendit, por edhe mënyrën e jetimit të tyre. Zgjedhjet e ardhshme parlamentare do të zbulojnë rrjetin e mercenarëve të Thaçit. Ai gjithashtu do të zbulojë se cili nga të dërguarit e lartë ndërkombëtarë dhe zyrtarët e shtetit që punojnë për regjimin e Thaçit do të vizitojnë Kosovën në Shtator 2019. Kjo do të jetë një pikë për ata që janë pjesë e korrupsionit politik dhe diplomatik që mban Thaçi në fuqi. Analistët kanë theksuar lidhjet shumë të forta midis politikës, biznesit (manjatit) dhe krimit, gjë që ishte e dukshme gjatë formimit të koalicioneve për zgjedhjet e ardhshme të parakohshme. Përkatësisht, qarqet politiko-kriminale penguan formimin e koalicionit parazgjedhor të Lëvizjes Vetëvendosja (LVV) dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK). Brenda LDK-së, ato qarqe politiko-kriminale simbolizohen nga Lutfi Haziri dhe Agim Veliu të cilët bashkëpunojnë ngushtë me Partinë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe liderin e saj Hashim Thaçi. Prandaj, votat e hedhura LDK-së në zgjedhjet e ardhshme në të vërtetë do të jenë vota për PDK-në dhe Thaçi. Fatkeqësisht, Gjermania gjithashtu ka ndërhyrë në situatën në Kosovë përmes Unionit të saj Kristian Demokratik (CDU). Qëllimi i të gjitha atyre aktiviteteve është të parandalojnë Lëvizjen Vetëvendosje (LVV) të marrë qeverinë dhe të eliminojë Albin Kurtin si një favorit bindës për pozicionin e ri të Kryeministrit. Analistët kanë vërejtur se partitë politike të Kosovës i perceptojnë zgjedhjet si një shans për të fituar pushtet për plaçkitje të pa shqetësuar të burimeve publike, sesa një mundësi për të vepruar me përgjegjësi për interesat dhe mirëqenien e vendit të tyre dhe qytetarëve të saj. duke mos qenë në gjendje të sigurojë regjimin pa viza për qytetarët e saj dhe as pjesëmarrjen në Interpol për forcat e saj të policisë. Ndërkohë, më shumë se dhjetë shtete kanë tërhequr njohjen e tyre ndërkombëtare të Kosovës, të cilën Serbia e paraqet si suksesin e saj të madh.

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Të tjera

Abissnet