×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

‘Faqja e fundit’, rrëfimi ngjethës mes dy kohëve i Gazmend Kapllanit

Artemisa Bushi

Gjithnjë ndiej një kënaqësi të veçantë kur (rastësisht, ndoshta?) në rendin e punës më përcaktohet një autor shqiptar. Pas pritjes mjaft të mirë nga lexuesi të romanit “I keqi i vetes”, të Gazmend Kapllanit, tanimë botimeve të shumta të Albas-it i shtohet edhe një roman tjetër i tij: “Faqja e fundit”.  Sërish (ashtu si te romani “I keqi i vetes”), romani fillon me një rikthim të personazhit kryesor në vendlindje, pasi merr vesh vdekjen enigmatike të të atit në Shangai.

Artemisa Bushi, redaktore e librit të Gazmend Kapllanit

Sapo kthehet në Tiranë, në fillim Melsi ndihet i huaj me veten, madje i pashqetësuar nga prania e të tjerëve. “Por, fundi i fundit, pse duhet ta shqetësonte identiteti i të tjerëve, atë, që nuk e dinte më as vetë se kush ishte? Herë-herë kishte përshtypjen se e kishte kaluar gjithë jetën i mbyllur në një kështjellë të fildishtë dhe befas jeta i kishte treguar gjithë dhunën, llumin dhe cinizmin që përmbante dhe që përbënte ndoshta thelbin e saj të vërtetë.” Përgjatë ditëve që qëndron në shtëpinë ku kaloi fëmijërinë, i dëshpëruar dhe përplot pikëpyetje për largimin e të atit në Shangai dhe vdekjen e papritur të tij, Melsi vendos të rrëmojë mes orendive të vjetra, që i duken si fantazma. Derisa, në një sirtar ai gjen një fletore brenda së cilës fshihet një histori tronditëse për familjen e tij. Një gjetje nga autori (ndoshta trill, por kaq e prekshme dhe me nota vërtetësie), që krijon një bosht mjaft interesant. Sërish do ta cilësoja si mjeshtri rrëfimi ndërthurjen e kohëve, mendimeve dhe gjithçka rrjedh kaq natyrshëm.Në librin e shkruar nga babai i Melsit rrëfehet historia e familjes që në fillesë, kalvari i vështirësive, kurthet, vështirësitë, plagët e pashlyeshme të një regjimi. Si e shkatërroi, degradoi, ky regjim individin e, si pasojë, në hallkën e madhe të zinxhirit të shoqërisë, edhe familjen, miqtë e shokët. Çfarë ndodhi me individin, edhe pse, përtej gjithçkaje, dëshira për mbijetesë triumfoi?

Madje edhe vetë Melsi, pa dashje, pjesë e kësaj hallke, në atë kohë izolohet në botën e librave, të historive të vërteta ose jo, thjesht që të krijojë një guaskë për t’u mbrojtur…

“Ai lexonte me mani librat që babai tani i fshihte poshtë shtratit të madh në dhomën e gjumit, si Kafka, Kamy, Dostojevski, Celine, Bodler.” Ndërsa Kafka e trondiste edhe me kuptimin e emrit të tij në shqip. Të ishte kjo histori vallë e vërtetë?! Mendimet e Melsit na tregojnë:

“Nëse ishte i vërtetë, atëherë rrëfimi i babait ishte diçka më tepër se një draft për libër. Dhe nëse nuk ekzistonte, kjo do të thoshte që babai kishte krijuar me sukses të madh një fantazmë bindëse, ashtu siç bën çdo shkrimtar që e meriton atë emër.” 

Me rënien e regjimit Melsi mërgon! Takohet me njerëz të rinj. Lidhja e tij me Anën na rrëfen se në çdo vend individët janë dhe mbeten pjesë e trazimit shoqëror, që nuk mund t’i shpëtojnë dot lehtë. Por çfarë i shqetëson? “Frika e së kaluarës, frika që të fillojnë një jetë nga e para apo thjesht fika se jeta e tyre do të jetë një vazhdimësi e traumës së rëndë?”Edhe pse personazhet e Kapllanit kuptojnë se, “më në fund duhet të përfshihen në një botë edhe më të sëmurë se ajo në të cilën kanë jetuar deri më tani”, u mbetet atyre në dorë të zgjedhin. Dhe ç’bëjnë? Zgjedhin vende të tjera për të kapërcyer mallkimin e familjes dhe të vendit të tyre. E bëjnë këtë sepse e duan shumë jetën dhe sidomos jetën me dinjitet.Zgjidhja që autori bën është kaq e thjeshtë në dukje, por mendoj se: të përfshish kaq shumë ndodhi, mendime dhe kundërmendime, të tashmen dhe retrospektivën, dilemat, zgjidhjet dhe zgjedhjet me një rrjedhshmëri mendimi, tregon edhe një herë pjekurinë dhe qartësinë e mendimit të Kapllanit.

Për 25 ditë qëndrimi në vendlindje, Melsi jo vetëm i shkon deri në faqen e fundit një romani (të shkruar nga babai i tij), por ndoshta tanimë ai ndien një bindje se kjo është faqja e fundit e një kalvari të gjatë pikëpyetjesh për të… Pas varrimit të të atit, Melsi ndihet në paqe me fantazmat që e kanë ndjekur. Dhe bashkë me Ardianën (vajza që ndihet më afër shpirtërisht), tanimë ndihet gati: “Ndiheshin të dashuruar dhe të fortë. Pothuajse të gatshëm për të përballuar sfidat e ashpra dhe kurthet që ngaherë jeta u jep me bollëk njerëzve që jetojnë me dashuri dhe pasion për njëri-tjetrin.”

Unë, si lexuese pyes? Është e rastësishme kjo zgjedhje? Apo është faqja e fundit e një “kapitulli”, që lë vend për një fillim të ri…

*Autorja është redaktore e romanit

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Filmi nga Kosova “Zgjoi” futet në ‘Top 15’, më pranë nominimit për Oscar

Filmi nga Kosova “Zgjoi” futet në ‘Top 15’, më pranë nominimit për Oscar

Publikuar më 22.12.2021
Filmi artistik nga Kosova, “Zgjoi” (Hive) me regji të Blerta...

Filmi artistik nga Kosova, “Zgjoi” (Hive) me regji të Blerta Bashollit është futur në listën e ngushtë për nominim për Çmimin prestigjioz Oscar. “Zgjoi” bën pjesë në listën e ngushtë të 15 filmave ndërkombëtare për edicionin e 94-të të Çmimit Oscar. Regjisorja Blerta Basholli Akademia e Arteve dhe Shkencave të Filmit ka shpallur listën e […]

Lexo më shumë

Shitet me çmim rekord piktura e punuar nga derri

Shitet me çmim rekord piktura e punuar nga derri

Publikuar më 17.12.2021
Një derr që pikturon, i quajtur Pigcasso, i cili ishte shpët...

Një derr që pikturon, i quajtur Pigcasso, i cili ishte shpëtuar pak kohë para therjes, ka shitur një pikturë abstrakte për një çmim marramendës prej 20 mijë stërlinash. Piktura e quajtur “Wild and Free”, u ble të hënën, disa orë pasi doli në shitje. Ajo u ble nga një gjerman i quajtur Peter Esser, shkruan Daily […]

Lexo më shumë

‘Çmimi i një iluzioni dashurie’, një libër për dashurinë, si çelësi i të gjitha të mirave

‘Çmimi i një iluzioni dashurie’, një libër për dashurinë, si çelësi i të gjitha të mirave

Publikuar më 15.12.2021
Një ditë më parë, Sindi Shkrapi do të njoftonte e gëzuar miq...

Një ditë më parë, Sindi Shkrapi do të njoftonte e gëzuar miqtë e saj në rrjetet sociale: “Sot është një ditë e veçantë për mua,një nga ato ditët e mbushura me surpriza. Sot u botua libri im i parë,por jo i fundit, sigurisht. Jam shumë e lumtur dhe shpresoj t’ju pëlqejë të gjithëve!”. 20-vjeçarja korçare, studente […]

Lexo më shumë

U shua mbrëmë, Kokëdhima kujton poetin Arben Duka me njërën prej poezive kult

U shua mbrëmë, Kokëdhima kujton poetin Arben Duka me njërën prej poezive kult

Publikuar më 14.12.2021
Kryetari i partisë “Zgjidhja”, Koço Kokëdhima, përzgjodhi nj...

Kryetari i partisë “Zgjidhja”, Koço Kokëdhima, përzgjodhi njërën prej qindra poezive për të nderuar jetën dhe veprën e poetit të njohur Arben Duka, që u nda mbrëmë nga jeta. Kokëdhima shkroi se Arben Duka do të mbetet në mendjet tona edhe si i fundit poet antikonformist i satirës politike, që e kultivoi me aq mjeshtëri, […]

Lexo më shumë

Arkitekt Skënder Luarasi nderohet me titullin ‘Qytetar nderi’ i Gjirokastrës

Arkitekt Skënder Luarasi nderohet me titullin ‘Qytetar nderi’ i Gjirokastrës

Publikuar më 13.12.2021
Agron Doraci Kohët e fundit, Bashkia Gjirokastër i dha titul...

Agron Doraci Kohët e fundit, Bashkia Gjirokastër i dha titullin’’Qytetar nderi” i qytetit të Gjirokastrës arkitektit të shquar Skënder Luarasi, ndër arkitektët e parë shqiptarë që studiuan dhe u diplomuan jashtë vendit para Luftës së Dytë Botërore. Luarasi kreu studimet e larata për arkitekturë në Grac të Austrisë në vitin 1935. Pasi u diplomua arkitekt, […]

Lexo më shumë

Festivali i Këngës në RTSH, edicioni i 60-të me 4 prezantues, plus Ardit Gjebrean

Festivali i Këngës në RTSH, edicioni i 60-të me 4 prezantues, plus Ardit Gjebrean

Publikuar më 07.12.2021
Edicioni i 60 i Këngës në Radio Televizionin Shqiptar do të ...

Edicioni i 60 i Këngës në Radio Televizionin Shqiptar do të mbahet këtë vit në Pallatin e Kongreseve, në datat 27, 28 dhe 29 dhjetor, ndërsa tashmë janë bërë publik edhe emrat e prezantuesve. Xhemi Shehu, Jonida Maliqi, Isli Islami, Klevi Kadilli, do të prezantojnë të 3 netët e Festivalit. Ndërkohë ajo që bie në sy […]

Lexo më shumë

Adrian Anthony Gill dhe ‘artistët’ që rikthyen ‘Prefektin’ në teatër: Me shqiptarin më së keqi tallet … shqiptari!

Adrian Anthony Gill dhe ‘artistët’ që rikthyen ‘Prefektin’ në teatër: Me shqiptarin më së keqi tallet … shqiptari!

Publikuar më 06.12.2021
Agron Shala Në vitin 2006, Adrian Anthony Gill e boton një s...

Agron Shala Në vitin 2006, Adrian Anthony Gill e boton një shkrim në “Sunday Times”. Shkrimi me titull “Shqipëria, toka që koha e harroi”, është hequr nga interneti në bazë të ankesave të shqiptarëve që e kanë cilësuar si antishqiptar, racist e të mbushur me të pavërteta. Këtë vendim e merr trupi rregullator – Komisioni […]

Lexo më shumë

Kinematografia shqiptare në zi! Ndahet nga jeta në moshën 81-vjeçare aktorja e njohur Edi Luarasi

Kinematografia shqiptare në zi! Ndahet nga jeta në moshën 81-vjeçare aktorja e njohur Edi Luarasi

Publikuar më 03.12.2021
Kinematografia shqiptare në zi! Këtë të premte është ndarë n...

Kinematografia shqiptare në zi! Këtë të premte është ndarë nga jeta në moshën 81-vjeçare aktorja e njohur Edi Luarasi. Lajmi i hidhur është bërë me dije nga miqtë përmes postimeve në rrjetet sociale. Shkrimtarja e njohur Elvira Dones shkruan: “Nga një postim i djalit të saj Eldonit sapo mësova se Edi Luarasi ka ndërruar jetë. Nuk ishte […]

Lexo më shumë