×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

Elektro-Encefalografia, aparatura mjekësore që zbulon dhe ndihmon aktivitetin e trurit tuaj

Ermand Mertenika

Aktiviteti elektrik i neuroneve që popullojnë trurin e njeriut bën pjesë në bazën e të gjitha mendimeve, ndjenjave dhe veprimeve që kryejmë. Kjo është arsyeja pse është kaq e vështirë të kuptohet se çfarë po bëjnë neuronet në çdo kohë; gjithçka që përbën jetën tonë mendore konsiston në atë kërcim të pashpjegueshëm që shkon nga frekuenca me të cilën neuronet dërgojnë impulse elektrike në shndërrimin e këtij procesi shumë të thjeshtë në mendje me gjithë kompleksitetin e tij.

Truri ynë (Celebrali) është organi më kompleks, i cili menaxhon të gjithë qënien tonë. Truri unë  përbëhet nga matrica më e dendur e neuroneve dhe pikërisht kjo matricë neurotike gjeneron valët elektrike të cilët monitorohen me anë të një pajisjeje diagnostikimi të veçantë. Truri ynë karakterizohet nga disa vale elektrike të cilët gjithashtu percaktojnë gjendjen e tij (gjendje qetësie apo aktivitet te lartë).

Valët e Delta (frekuenca 1-3 Hz) janë ato vale me frekuenca shumë të ulta. Ato janë karakteristike për fazën e gjumit të thellë. Megjithëse truri ynë është në një gjendje pushimi të thellë, kjo nuk do të thotë që nuk është i aktivizuar, por është i zënë me procese që nuk varen nga të qenit në një gjendje të ndërgjegjes dhe procese të cilët nuk dihen racionalisht dhe të pashpjegueshme shkencërisht.

Valët Theta (frekuenca 3,5 – 7,5 Hz) janë vale me frekuenca te ulta. Këto valë përcaktojnë relaksim dhe zhytjen në kujtime dhe fantazi, dhe gjithashtu dhe fazën e gjumit REM (Rapid Eye Movement) faza e levizjes se shpeshte të syrit , e cila është ajo në të cilën ne ëndërrojmë.

Valet Alfa ( frekuenca 8-13 Hz)  janë një lloj i valës së trurit që ka frekuencë pak më të lartë. Gjatë kësaj faze truri ynë është në vetëdije dhe në fazë relaksi (shëtitje e qetë në park apo në liqen etj) Gjendja elektrike celebrale është e qetë.

Valet Beta (frekuenca 12-33 Hz)  Aktiviteti nervor në valët Beta është intensiv (Frekuenca e lartë)

Ato kanë të bëjnë me veprime që kërkojnë qëndrim në një gjendje të caktuar gatishmërie dhe menaxhim të shkathët të kujdesit, të tilla si një fjalim para një auditori të gjerë, procesi i përgjigjes së një pyetjeje provimi, etj.

Kështu, ky lloj i valëve të trurit është i lidhur me një menaxhim dhe focus të lartë të vëmendjes në varësi të objektivave.

Valet Gama (Frekuenca 25-100 Hz)

Këto janë lloji i valëve të trurit me frekuencën shumë të lartë. Ato shfaqen në gjendje zgjimi të menjëhershëm dhe prania e tyre lidhet me shfaqjen e vetëdijes, me zgjerimin e fokusit të vëmendjes dhe me menaxhimin e kujtesës apo dhe aktivitete te ndryshme. Pajisja diagnostikuese e cila dedekton, monitoron dhe mat frekuencen e valëve elektrike të trurit emërtohet Elektro-Encefalograf (EEG). Elektro-Ecefalografi është një aparaturë mjekësore e cila përbëhet nga njesia qëndrore (procesori) dhe elektodat (dedekotret) të cilët vendosen në kokën e pacientit. Elektrodat janë të lidhura me njësinë qëndrore të monitorimit elektronik. Në njerëz të shëndetshëm, elektroencefalografia gjen modele karakteristike të aktivitetit ritmik, në varësi të gjendjes së zgjimit dhe performancës njohëse: në gjendje të zgjuar, të relaksuar me sy të mbyllur, ndodhin valë alfa (8-12 Hz); me sy hapur, ndodhin valë beta (13-30 Hz). Gjatë sforcimit mendor, valët gama shfaqen në intervalin e frekuencës mbi 30 Hz. Gjatë gjumit, nga ana tjetër, valët theta (4-8 Hz) dhe valët delta (<4 Hz) janë tipike.

Devijimet themelore nga këto lëkundje tregojnë proceset neurologjike të sëmundjes. Elektroencefalografia është veçanërisht e rëndësishme për diagnostikimin dhe ndjekjen e epilepsive, në të cilën ndodhin shkarkime të ngjashme me krizat e grupeve të mëdha të qelizave nervore. EEG ndihmon për të përcaktuar llojin dhe kohëzgjatjen e krizave dhe (në rastin e fokusit) epilepsi) për të identifikuar vatrat e krizës. Elektroencefalografia përdoret gjithashtu për çrregullime të tjera të vetëdijes:

Në ilaçin e gjumit, shpesh regjistrohet një EEG gjithë natën.

Nga hipnograma e regjistruar, ndër të tjera, vonesa për të rënë në gjumë, kohëzgjatja dhe shpërndarje të fazave të gjumit, dhe reagimet e zgjimit mund të lexohen.

Në shumicën e rasteve, elektro-encefalografia kombinohet me metoda të tjera të matjes fiziologjike si polisomnografia, p.sh. elektrokardiografia (EKG) ose oksimetria e impulsit (përcaktimi jo-invaziv i arterieve oksigjen përmbajtja). Në këtë mënyrë, ndryshe çrregullime gjumi të tilla si pagjumësia, parasomnia ose disomnia mund të zbulohen dhe objektivizohen. Përveç kësaj, elektroencefalografia ndihmon për të përcaktuar thellësinë e anestezise, si dhe thellësia e komës. Elektroencefalografia është një mjet për përcaktimin e vdekjes se trurit. Meqenëse lëvorja cerebrale tregon aktivitet të vazhdueshëm elektrik edhe në gjendjen e pushimit, mungesa e së njëjtës konsiderohet tregues i indit të vdekur në mënyrë të pakthyeshme. Përveç aplikimeve të saj klinike, elektroencefalografia përdoret gjithashtu shpesh në kërkime. Këtu, ndryshimet përkatëse në kurbën EEG janë zakonisht më delikate dhe nuk mund të lexohen drejtpërdrejt, por duhet të filtrohen duke përdorur softuer statistikor.

Elektro-encefalografia shpesh përdoret për të matur reagimet dhe kohën e reagimit ndaj disa stimujve në eksperimente. Elektroencefalografia është veçanërisht e përshtatshme për këtë qëllim sepse ajo ka një rezolucion të lartë kohor (në intervalin milimetër). Ajo është përdorur komercialisht dhe terapeutikisht për disa vjet në të ashtuquajturat ndërfaqe truri-kompjuteri (BCI). Kjo teknologji lejon që kompjuterët të kontrollohen drejtpërdrejt duke përdorur valë të trurit dhe përdoret për qëllime lojrash, por gjithashtu lejon që të paralizuarit e rëndë të komunikojnë me jashtë botë. Ajo është një metodë ekzaminimi krejtësisht e sigurt dhe e padëmshme. Vetëm elektrodat janë të bashkangjitura në skalpin e jashtëm të kokës dhe sinjalet elektrike që janë gjithsesi të pranishme rrjedhin. Pacienti ose subjekti nuk është i ekspozuar ndaj rrezatimit ose ndonjë rreziku tjetër. Një ekzaminim rutinë zgjat rreth 20-30 minuta; elektroencefalografia afatgjatë mund të jetë e nevojshme për pyetje të veçanta.

*Autori është inxhinier bio-mjekësor

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ky shtet evropian heq masat kufizuese nga 1 shkurti

Ky shtet evropian heq masat kufizuese nga 1 shkurti

Publikuar më 26.01.2022
Danimarka planifikon të heqë kufizimet e saj lidhur me COVID...

Danimarka planifikon të heqë kufizimet e saj lidhur me COVID-19 më 1 shkurt megjithë infeksionet rekorde, pasi shkalla e lartë e saj e vaksinimit konsiderohet e mjaftueshme kundër variantit më të butë Omicron, tha të mërkurën Ministria e Shëndetësisë. Nëse një komision parlamentar miraton propozimin e qeverisë më vonë të mërkurën(26 janar), Danimarka do të […]

Lexo më shumë

Legalizimi i kanabisit, Koço Kokëdhima: E mbështes këtë iniciativë të vonuar të qeverisë, shumë shqiptarë kanë vuajtur tragjikisht e padrejtësisht refuzimin

Legalizimi i kanabisit, Koço Kokëdhima: E mbështes këtë iniciativë të vonuar të qeverisë, shumë shqiptarë kanë vuajtur tragjikisht e padrejtësisht refuzimin

Publikuar më 26.01.2022
Z. Koço Kokëdhima, e cilësoi një iniciativë të vonuar, idenë...

Z. Koço Kokëdhima, e cilësoi një iniciativë të vonuar, idenë e qeverisë shqiptare për të nisur diskutimet për legalizimin e kanabisit farmaceutik. Si politikani i parë dhe i vetëm që kërkoi legalizimin e kanabisit medikal dhe atij rekreativ që më 24 nëntor 2014, Kokëdhima shprehet sot se ndjehet i mërzitur për kohën dhe shanset e […]

Lexo më shumë

Covid i gjatë/ Shkencëtarët kanë identifikuar një metodë për parashikimin e rrezikut të zgjatjes së infeksionit

Covid i gjatë/ Shkencëtarët kanë identifikuar një metodë për parashikimin e rrezikut të zgjatjes së infeksionit

Publikuar më 25.01.2022
Shkencëtarët në Zvicër kanë njoftuar se për herë të parë kan...

Shkencëtarët në Zvicër kanë njoftuar se për herë të parë kanë gjetur një mënyrë për të parashikuar nëse një pacient është në rrezik për të zhvilluar të ashtuquajturin Covid-19 me veprim të gjatë, që do të thotë të ketë simptoma të sëmundjes për muaj të tërë. Është një “nënshkrim” në sistemin imunitar, përkatësisht nivele të […]

Lexo më shumë

Organizata Botërore e Shëndetësisë: Mos e krahasoni pandeminë Covid-19 me gripin

Organizata Botërore e Shëndetësisë: Mos e krahasoni pandeminë Covid-19 me gripin

Publikuar më 24.01.2022
Mos e krahasoni gripin me arterien koronare, paralajmëron i ...

Mos e krahasoni gripin me arterien koronare, paralajmëron i dërguari special i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) për Covid-19, David Nabarro, duke shpjeguar se kjo sëmundje është ende diçka shumë e pakëndshme dhe plot surpriza. “Situata në lidhje me pandeminë do të jetë ‘e vështirë të paktën për tre muajt e ardhshëm”, tha Nabarro në […]

Lexo më shumë

Pse janë më të rrezikuar nga virusi COVID personat mbi 50 vjeç

Pse janë më të rrezikuar nga virusi COVID personat mbi 50 vjeç

Publikuar më 23.01.2022
Të rriturit mbi 50 vjeç me simptoma të lehta ose të moderuar...

Të rriturit mbi 50 vjeç me simptoma të lehta ose të moderuara të Covid-19 janë në rrezik më të lartë për problemet e lëvizshmërisë dhe funksionit fizik dhe nuk kanë nevojë as për shtrimin në spital për të trajtuar sëmundjen. Ky ishte përfundimi i një studimi të ri nga shkencëtarët nga Universiteti Dalhousie dhe universitete […]

Lexo më shumë

Daily Mail raporton për fenomenin e rrallë në Kosovë: Burri 67-vjeçar zbulon se ka organe gjenitale të mashkullit dhe të femrës

Daily Mail raporton për fenomenin e rrallë në Kosovë: Burri 67-vjeçar zbulon se ka organe gjenitale të mashkullit dhe të femrës

Publikuar më 22.01.2022
Mjekët që operuan ‘hernien’ e babait të tre fëmijëve u trond...

Mjekët që operuan ‘hernien’ e babait të tre fëmijëve u tronditën kur zbuluan se fryrja në të vërtetë është krijuar pasi kishte dy organe gjenitale – atë mashkullor dhe femëror. Ky fenomen i rrallë ka tërhequr vëmendjen edhe të mediumit britanik, Daily Mail. Sipas këtij të fundit, burri 67-vjeçari, i cili ka lindur vetëm me një testikul, shkoi […]

Lexo më shumë

“Burimet e kufizuara mjekësore përkeqësuan pandeminë”- VOA: Shqipëria një nga vendet me fondet e pamjaftueshme për përballimin e Covid-19

“Burimet e kufizuara mjekësore përkeqësuan pandeminë”- VOA: Shqipëria një nga vendet me fondet e pamjaftueshme për përballimin e Covid-19

Publikuar më 22.01.2022
Shoqata “Së Bashku për Jetën” publikoi në fundjavë një studi...

Shoqata “Së Bashku për Jetën” publikoi në fundjavë një studim, sipas të cilit, Shqipëria është një nga vendet me fondet më të pamjaftueshme buxhetore për pandeminë Covid 19. Raporti thekson se, gjatë vitit të parë të pandemisë, shpenzimet për shëndetësinë në Shqipëri ishin më të ulëtat në Europë.  Studimi i Shoqatës “Së Bashku për Jetën” gjeti […]

Lexo më shumë

Vdekja e 3-vjeçares në spitalin e Elbasanit, familjarët e fëmijës nuk e denoncuan stafin mjekësor pas ngjarjes së rëndë

Vdekja e 3-vjeçares në spitalin e Elbasanit, familjarët e fëmijës nuk e denoncuan stafin mjekësor pas ngjarjes së rëndë

Publikuar më 21.01.2022
Pas vdekjes së një vajze 3-vjeçare në qytetin e Elbasanit, P...

Pas vdekjes së një vajze 3-vjeçare në qytetin e Elbasanit, Policia lokale ka nisur hetimet ndaj mjekut roje Gentian Alla, duke e akuzuar atë për “Neglizhencë në trajtimin mjekësor”. Ai ka qenë mjek roje ditën kur prindërit çuan në Spitalin Pediatrik të Elbasanit vajzën e vogël, e cila kishte qëndruar në shtëpi e sëmurë për […]

Lexo më shumë