×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

Bujqësia dhe pesha e saj në ekonominë shqiptare

Silvana Begaj

Shqipëria (në aspektin natyror) është e bekuar me rreth 260 ditë në vit diell me një klimë mesdhetare shumë favorizuese për çdo lloj kulture bujqësore me toka vitale për zhvillimin e bimësisë.

Shqipëria (në aspektin e tregut) është porta e Europës e me gjërë. Specialistët e fermerët kanë eksperienca dhe kanë marrë rendimente të larta kryesisht ne ultësirat bregdetare dhe lumenjëve

Por fatkeqesisht të prapambetur. Pse?

Shpesh shohim skena të zakonshme të flakjes së produkteve në rrugë në mungesë të tregut të shitjes në mungesë të logjistikës dhe infrastrukturës.

Bujqësia duhet të ishte hallka kryesore për rritjen dhe zhvillimin ekonomik të vendit tonë dhe patjetër fokus i çdo qeverie për zhvillimin e saj duke formuar kushtet e nevojshme për fermerët.

Shpesh shohim skena të zakonshme të flakjes së produkteve në rrugë në mungesë të tregut të shitjes në mungesë të logjistikës dhe infrastrukturës.

Prodhimeve tona bio nuk furnizojnë as tregun e brendeshëm e jo më atë te jashtëm (me përjashtime të vogla), e kjo për shkak të paaftësisë organizuese dhe menaxhuese të instancave përkatëse.

Sot, Shqipëria ka afërsisht 1 milion fermerë ku iu jepet diku reth 6 milion euro subvencione në vit. Pra 600 lekë për fermer në vit mesatarja ku vetëm për të cuar produktet në treg një fermeri i duhet më shumë se 10 fish shpenzime. Pa llogaritur koston e lartë të kredive që apilkohet për fermerët për mekanikën bujqësore….

Atëherë si mundet ne të pretendojmë fuqizimin e këtij sektori e ta kthejmë në një nga sektorët më strategjik kur strukturat shteërore nuk merret seriozisht?

Problematikat e bujqësisë dhe ecjes përpara të këtij sektori u vertetuan që nuk janë vetëm grantet si formulë magjike e servirur nga qeveritë për fermerin edhe pse një pjesë e këtyre granteve abuzohen dhe cohen sipas tarafeve politike apo dhe në mënyrë jo të drejtë e korruptive, por krahas kësaj eficenca dhe efikasiteti i produkteve të prodhuara nga fermerët është në nivele skandaloze.

Pse? Fermeri ynë më shumë se 60% të kohës merret për të gjetur tregun e shitjes së prodhimit duke i krijuar stres, harxhim kohe dhe rënie të produktivitetit të prodhimit duke e bërë atë një person të gjithanshëm. Duhet patjetër të mendojë për mbjelljen, mbarvatjet e prodhimit ,rritjen, korrjen, vjeljen dhe shitjen e saj duke e kthyer më shumë se gjysmën e kohës si tregëtar ndërkohë që detyra kryesore dhe e vetme e tij duhet të jetë fokusi tek prodhimi që jep toka.

Ne nuk po i japim përparësinë si sektor strategjik Bujqësisë e cila së bashku me Turizmin mund të jenë avagarda e fuqizimit të  ekonomisë Shqipëtare. Bujqësia është një sektor i jashtëzakonshëm për gjenerim të ardhurash duke marrë parasysh faktin se BE importon më shumë se 120 miliardë euro në vit produkte bujqësore duke treguar sesa uri ka ky treg sot për këtë sektor, pa menduar dhe llogaritur kërkesën e brendeshme ku shumica e produkteve bujqësore importohen nga Maqedonia e Veriut, Italia, Greqia, vendet e Amerikës së Jugut etj.

Ne, në nivelin strategjik duhet të rikonstruktojmë mënyrën e organizimit të mekanizmave bujqësorë duke ngritur struktura ndërmjetëse, grumbulluese, mangazinuese të koordinuara dhe me projekt plane të detajuara për mënyrën e se cfarë duhet të prodhohet, cfarë kërkohet specifikisht për tu prodhuar duke orientuar fermerin drejt eficencës dhe produktivitetit.Çfare i kushton shtetit në se ngre një strukture të vogel e operative me agjent tregjesh nëpër e uropë të cilët të paguhen sipas kontratave që lidhin e realizojnë midis fermerëve shqipëtare dhe tregëtarëve të huaj. Por këta persona të përzgjidhen nga specialistët më ambicioze të bujqësise që njohin prodhimet, mundësitë dhe kërkesat e tregut.

Këto struktura ndërmjetëse duhet të presin produktin nga fermeri, të lidhin kontrata me ta afatgjata dhe afat mesme apo dhe sezonale, të grumbullojnë produktet sipas kërkesës dhe studimeve të tregut vendas, por edhe atë ndërkombëtar. Janë pikërisht këto struktura që bëjnë shitjen e prodhimit dhe jo fermeri. Kjo do sillte më shumë orë dhe kohë të harxhuara në punë për fermerin ,më shumë prodhim dhe nxitje, më pak stres për tregun e shitjes, më shumë të ardhura, më shumë rritje ekonomike.

Pika tjetër e rëndësishme është rritja e studimeve shkencore në bujqësinë e farërave sipas parametrave europiane dhe të përshtarura me kushtet klimaterike të vendit tonë duke i dhënë një kanalizim dhe eficencë prodhimit.

Një hallkë tjetër e rëndësishme është kultura dhe instruksionet për fermerët se si të përdorin plehrat, kultivimin e produkteve që kërkon tregu, sesi duhen mirëmbajtur, mbjellur dhe deri korrur apo vjelur duke i njohur me të rejat e fundit të teknologjisë. Duhet krijuar një praktikë që fermeri të rrisi diapazonin mbi kultura të caktuara mbjelljeje.

Një pikë shumë e rëndësishme është adresimi i produkteve që ka kërkesë tregu në kohë të ndryshme duke e orientuar fermerin për kultivimin e farërave dhe kulturave të ndryshme bujqësore.

Një anë tjetër e bujqësisë sonë është fragmentarizimi i tokës. Toka duke qënë për familje shumë e vogël nuk po arrijmë të krijojmë ferma të mëdha me qëllim rritjen e potencialit të saj. Për këtë duhet një strategji bashkëveprimi dhe komunikimi duke shpalosur tek fermeri rëndësinë e bashkimit të fermave si një mënyrë për rritjen e efikasitetit të tyre dhe eficencës së prodhimit.

Sigurisht, me interes është rritja dhe zhvillimi i bujqësisë bio dhe organike e cila është një kërkesë shumë e madhe për vendet europiane dhe ne nuk po e zhvillojmë edhe pse kjo do sillte shtimin e vendeve të punës, ruajtjen e mjedisit dhe shqyrtimin e ideve për turizmin bujqësor i cili është një sektor shumë i prapmbetur ose inekzistent.

Ne kemi eksperiencën, tokën, klimën, njerëzit dhe njohuritë, ndaj Pozitiviteti sjell ndryshimin në ndërgjegje dhe punë e cila përkthehet në më shumë ekonomi familjare dhe ecje përpara për vendin.

Ndaj i lutem Diellit:, kur ndricon Shqipërinë, të lutem ndrico dhe mendjet e atyre që kanë lapsin në dorë dhe të fillojnë të veprojnë konkretisht dhe seriozisht për këtë sektor.

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

‘Të disiplinohen hyrjet në kufi’, apeli i epidemiologut: Një muaj pa humbje jete, a përfundoi pandemia?

‘Të disiplinohen hyrjet në kufi’, apeli i epidemiologut: Një muaj pa humbje jete, a përfundoi pandemia?

Publikuar më 24.07.2021
Erion Dasho Për të gjetur humbjen e fundit të jetë nga COVID...

Erion Dasho Për të gjetur humbjen e fundit të jetë nga COVID, duhet “udhëtuar” pas në kohë në 26 qershor. Madje dhe në katër javët që paraprinë 26 qershorin, numri i vdekjeve nga COVID ishte 9 të tilla, ku asnjë ditë nuk kishte patur më shumë se 1 humbje jete dhe ditë të tëra e […]

Lexo më shumë

Nënë Tereza: Shenjtorja dhe Kombi i Saj

Nënë Tereza: Shenjtorja dhe Kombi i Saj

Publikuar më 20.07.2021
Monografia “Nënë Tereza: Shenjtorja dhe Kombi i Saj” është s...

Monografia “Nënë Tereza: Shenjtorja dhe Kombi i Saj” është studimi më i fundit i Gëzim Alpion për figurën dhe personalitetin e humanistes së madhe shqiptare. Alpion është një ndër studiuesit dhe autorët më të shquar anglisht-shkrues të kohës sonë, që merret me sociologji dhe me historinë e zhvillimet shqiptare, dhe ndër autorët më të besueshëm […]

Lexo më shumë

Nishani denigron Bashën: E di shtetin “lodër” ku mund të argëtohet e partinë zyrë ku mund të punësohet

Nishani denigron Bashën: E di shtetin “lodër” ku mund të argëtohet e partinë zyrë ku mund të punësohet

Publikuar më 19.07.2021
Një ditë pas mbylljes së punimeve të Kuvendit Kombëtar të PD...

Një ditë pas mbylljes së punimeve të Kuvendit Kombëtar të PD-së, ish-presidenti Bujar Nishani ka vijuar sulmet ndaj kryetarit të PD-së, Lulzim Basha. Në një koment të gjatë të botuar në profilin e tij në “Facebook”, Nishani i ngarkon në shpinë Bashës të gjitha dështimet e opozitës në 8 vitet e shkuara dhe betejën e […]

Lexo më shumë

Rovena Voda- manuali perfekt i SPAK-ut për “cironka”

Rovena Voda- manuali perfekt i SPAK-ut për “cironka”

Publikuar më 15.07.2021
Arben Rrozhani Rovena Voda sapo kishte hapur një zyrë avokat...

Arben Rrozhani Rovena Voda sapo kishte hapur një zyrë avokatie për të siguruar mbijetesën për familjen ku burrë e grua ishin pa punë dhe të ardhurat e vetme ishin dy pensione mjerane. Por nuk do të ketë mundësi të shkojë, sepse sot Gjykata e Posaçme Kundër Krimit të Organizuar la të pandryshuar masën e sigurisë […]

Lexo më shumë

Ish-rivali i Bashës: Hapja, bërja parti e parë dhe ardhja në pushtet e PD-së

Ish-rivali i Bashës: Hapja, bërja parti e parë dhe ardhja në pushtet e PD-së

Publikuar më 09.07.2021
Fatbardh Kadilli Hapja e Partisë Demokratike mbetet një refr...

Fatbardh Kadilli Hapja e Partisë Demokratike mbetet një refren i përsëritur aq shpesh, sa është bërë lodhës në ligjerimin e demokratëve dhe të atyre që flasin për PD. A është e mbyllur PD që duhet të hapet? Kush e mbyll dhe pse e mbyll? Fakti që kërkesa për hapje të PD është e vjetër dhe […]

Lexo më shumë

Mërgata dhe roli i shteteve shqiptare në Ballkan! Një histori që ka nevojë të ndryshojë

Mërgata dhe roli i shteteve shqiptare në Ballkan! Një histori që ka nevojë të ndryshojë

Publikuar më 05.07.2021
Silvana Begaj (Nuk themi asgjë të re kur flasim për diasporë...

Silvana Begaj (Nuk themi asgjë të re kur flasim për diasporën shqiptare nëpër botë. Nuk është qëllimi as i këtij shkrimi të rendisë faktet dhe rolin e diasporës shqiptare përgjatë historisë sonë të vjetër e të re kombëtare). Janë ndoshta raste të rralla në botën e qyteteruar ku për ngritjen ,formimin dhe ekzistencën e shteteve […]

Lexo më shumë

Një natë para fundit

Një natë para fundit

Publikuar më 27.06.2021
Elona Caslli Nesër do të filloj punë. Rroga nuk është e keqe...

Elona Caslli Nesër do të filloj punë. Rroga nuk është e keqe, plus që ai shoku im që punoi vjet atje, më tha se dalin edhe bakshishe dhe fundi i muajit është i mirë. 3 muaj nuk janë pak. Lekët që do marr nuk do i mbaj të gjitha për vete. Do jap edhe diçka  […]

Lexo më shumë

Ku e ka origjinën “kafshëria” që na ka pushtuar

Ku e ka origjinën “kafshëria” që na ka pushtuar

Publikuar më 26.06.2021
Nga Tanush Çaushi Sot lajmi kryesor është që Policia bëri na...

Nga Tanush Çaushi Sot lajmi kryesor është që Policia bëri namin me gjoba për makinat në aksin Fier-Vlorë. Fill pas aksidentit tragjik. Dhe kjo erdhi si kofini pas të vjelit. Nuk është hera e parë në këtë vend që pas çdo ngjarjeje tragjike bëhen aksione si paradat e modës për disa ditë dhe pastaj harrohen. […]

Lexo më shumë