×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

Alketa Xhafa Mripa prezanton “Edhe muret kanë veshë”

Nga Klod Dedja (kurator)

Nëse do të reflektonim mbi argumentin art-shoqëri, do të na preknin memorien lëvizjet e shumta të artit në shekullit e kaluar, lëvizje aktiviste arti për të reflektuar apo ndryshuar logjikën e pozicionit të artit në shoqërinë e asaj kohe. Shekulli XX ishte më domethënësi për shoqërinë njerëzore…, dhe pikërisht mbi evolucionin ( jo revolucionin) e njeriut, sepse më në fund kuptoi që, ai vetë ishte elementi thelbësor i degradimit kolektiv, duke përdorur luftën si armë zotëruese. Lufta e dytë botërore shënoi çmendurinë ekstreme të shoqërisë mbarë-njerëzore, dhe tregoi qartë se çfarë njeriu mundi të arrinte të bënte. Njeriu arriti të ndërtojë shumë mure ndarëse por edhe arriti t’i shembë ato, për këtë “muri” u kthye në element simbolik, i cili simbolizonte mbylljen hermetike të shoqërisë, duke kuptuar që ishte pikërisht vetë ai që e ndërtonte atë… Të gjithë ne jemi në zhvillim të vazhdueshëm dhe pa ndërprerë fizik, mendor, shpirtëror dhe politik…

Të gjithë ne e dimë tashmë që muret nuk janë gjë tjetër veç simbolizmi i një kubi të mbyllur anti-human, anti-komunikim. Artistja Alketa Xhafa Mripa përmjet instalacionit “Edhe muret kanë veshë” zhytet fizikisht dhe konceptualisht në memorien historike, duke propozuar simbolizmin e murit, si element shqisor, si një mur që dëgjonte për të survejuar lirinë e njeriut përgjatë periudhës së egër të diktaturës komuniste në Shqipëri. “Edhe muret kanë veshë” është një instalacion multidimensional në formën e shkrimit të projektuar nëpër disa qytete të Shqipërisë. Kjo vepër bazon kontekstin e saj, në formën e një instalacioni arti mbi memorien kolektive nga e kaluara e dhimbshme e shumë individëve shqiptarë, të cilët humbën lirinë apo jetën e tyre nëpër burgjet dhe kampet e përqendrimeve të diktaturës komuniste përgjatë viteve 1945-1990. Me këtë vepër instalative, artistja po tenton të futet thellë nën lëkuren e dëmtuar nga dhimbja dhe mohimi i elementit thelbësor të ekzistencës njerëzore:

Lirisë individuale dhe Lirisë së mendimit të hapur!

Artistja tenton të jete urë-element në histori, duke marrë shtysë nga përgjegjësia e forcës së aktit publik, duke mos konsideruar artin bashkëkohor, si medium “të ngushtë” të ekspozuar nëpër hapësira konvencionale, si muze, galeri etj., por ajo e propozon hapësirën urbane, si kolektor bashkëveprues me vepra instalative-performative, duke i dhënë një sens gjigantesk sensibilizimit kolektiv ndërkombëtar.

Vepra e saj është një open-space-memory, ku kufiri i publikut me artin konceptual nuk ka asnjë problem konfliktual, përkundrazi e bën veprën e saj akoma më shumë të drejtpërdrejtë dhe përfshirëse, pikërisht kjo e shton me shume intensitetin e pyetjes: A mund arti të ndikojë mbi politikat e gabuara?

Artistja ka udhëtuar përmes Shqipërisë (përgjatë periudhës 19 – 28 shkurt 2018), dhe ka dokumentuar shumë dëshmi nga personalitete të artit, intelektualë apo njerëz të thjeshtë, të cilët kanë përjetuar dramën e tyre personale nëpër burgjet çnjerëzore të regjimit komunist.

Nga citimet e ndryshme të nxjerra nga të gjitha këto rrëfime, artistja ka përzgjidh këto thënie, të cilat i projektojë në disa qytete të Shqipërisë si: Tiranë, Shkodër, Gjirokastër, Korçë, Tepelenë, Berat, duke e trasformuar peizazhin Shqiptar në një instalacion-projeksion me fjalë-dritë, e cila ka qëllim që të shërbejë, si nxitje për të filluar një dialog rreth memories të së kaluarës dramatike, nga të cilat vendi ende nuk është çliruar.

Alketa Xhafa-Mripa

Alketa Xhafa-Mripa e lindur në Kosovë, në një tokë magjike më një të kaluar historike dramatike ku lufta vuri në pikëpyetje ekzistencën e individit, për këtë ajo largohet drejt Anglisë. Ajo është e njohur për veprën artistike dhe angazhimin e saj publik për të sjellë ndryshim social në shoqëri ku artistja jeton

(Europë dhe Ballkan). Vepra e saj ‘Thinking of You’ (Fusha e Futbollit, Prishtinë-2015) e realizuar në Kosovë, një instilacion, që përfshin 5000 veshje të instaluara në stadiumin e futbollit të kryeqytetit. Kjo vepër ndihmoi Kosovën të fliste hapur për përdhunimet gjatë kohës së luftës, ndërsa vepra e saj më e fundit me titull “Mirëpresim refugjatët” (Tate, Londër – 2017), një instalacion i vendosur në pjesën e prapme të një kamioni,lëvizte në Britaninë e Madhe, duke ftuar publikun për një çaj, të ndante reflektimet e veta në lidhje me temën e mikpritjes në Angli. Të dy këto shembuj tregojnë qasjen e saj, si një artiste aktiviste.

Puna e saj angazhon hapësirën publike për të adresuar çështje social-politike për të inkurajuar pjesëmarrjen e komunitetit ta bëj artin një mjet për të sjellë ndryshim social dhe konceptual. “Edhe Muret kanë Veshë” është projekti i saj aktual më i madh publik, si angazhim kundër diktaturave anti-njerëzore. Raporti i artistes me shoqërinë është komplekse dhe si një virus pozitiv, ajo infiltron nëpër skutat më të errëta të politikave fatale, duke reaguar face to face dhe duke e kthyer artin e saj në formën e: plateau de l’humanité ( podium i njerëzimit ).

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Arrestohen hajdutët e veprave antike, flasin arkeologët: Ja nga ku mund të jenë vjedhur

Arrestohen hajdutët e veprave antike, flasin arkeologët: Ja nga ku mund të jenë vjedhur

Publikuar më 07.07.2020
Sot policia e Durrësit ka finalizuar operacionin “Antikat”, ...

Sot policia e Durrësit ka finalizuar operacionin “Antikat”, pas së cilit kanë rënë në pranga 3 persona. Policia ka arrestuar shtetasin A. V., 49 vjeç, banues në Fier, që siguronte veprat e artit dhe dy të tjerë që gjenin klientelën për t’i shitur veprat e artit të vjedhura. Është bërë e ditur se veprat e […]

Lexo më shumë

Camaj dhe Koliqi pjesë e spiunazhit të huaj, publikimi i Tares ndez debatin mes studiueseve

Camaj dhe Koliqi pjesë e spiunazhit të huaj, publikimi i Tares ndez debatin mes studiueseve

Publikuar më 07.07.2020
Studimi i publikuar së fundmi nga historiani Auron Tare për ...

Studimi i publikuar së fundmi nga historiani Auron Tare për dy shkrimtarët e shquar shqiptarë, Martin Camaj dhe Ernest Koliqi, ka nxitur një debat të madh mes studiuesve të letërsisë shqipe e jo vetëm. Në një studim prej 37 faqesh, Tare ngre pretendimet se dy figurat më të njohura të kulturës së vendit kanë bashkëpunuar […]

Lexo më shumë

Zbulimi i madh arkeologjik, dalin në dritë varrezat 3500 vjeçare në Himarë (FOTO)

Zbulimi i madh arkeologjik, dalin në dritë varrezat 3500 vjeçare në Himarë (FOTO)

Publikuar më 06.07.2020
Gërmimet arkeologjike të bëra së fundmi në Himarë nga disa e...

Gërmimet arkeologjike të bëra së fundmi në Himarë nga disa ekspedita arkeologësh, kanë zbuluar një varrezë tumulare të periudhës së Bronzit të Vonë. Lajmin për daljen në dritë të varrezave tumulare të shekullit XV-XII para erës së re e ka bërë me dije gazetari Aleksandër Çipa. Nëpërmjet një postimi në rrjetet sociale Çipa theksoi se […]

Lexo më shumë

Pandemia zbraz muzetë, drejtuesit: Na merr frika të krahasojmë shifrat e vizitorëve me vitin e shkuar

Pandemia zbraz muzetë, drejtuesit: Na merr frika të krahasojmë shifrat e vizitorëve me vitin e shkuar

Publikuar më 06.07.2020
Institucionet e kulturës janë goditur më rëndë nga pandemia ...

Institucionet e kulturës janë goditur më rëndë nga pandemia e Covid-19. Pavarësisht se pjesa më e madhe e tyre janë hapur nga data 18 maj dhe çmimet e biletave janë ulur ndjeshëm, numri i vizitorëve është shumë i ulët në krahasim me vitin e shkuar. Lorena Resulaj Institucionet e kulturës ishin ndër të vetmit që […]

Lexo më shumë

“Nuk ishte e lehtë të ishe djali i tij”, rrëfehet i biri i Moikom Zeqos: Kemi marrë kërcënime si familje

“Nuk ishte e lehtë të ishe djali i tij”, rrëfehet i biri i Moikom Zeqos: Kemi marrë kërcënime si familje

Publikuar më 03.07.2020
Djali i akademikut Moikom Zeqo ishte ftuar ditën e sotme në ...

Djali i akademikut Moikom Zeqo ishte ftuar ditën e sotme në emisionin “Historia ime” për të rrëfyer të gjithë jetën e të atit përmes syve të tij. Epidamn Zeqo, djali i vetëm mes dy vajzave, tregoi se ai ka pasur një lidhje shumë të ngushtë, e po aq speciale, me babain e tij të ndjerë. […]

Lexo më shumë

Aktivistët hyjnë brenda rrethimit të ndaluar të Teatrit, bëjnë gjestin simbolik në rrënojat e tij

Aktivistët hyjnë brenda rrethimit të ndaluar të Teatrit, bëjnë gjestin simbolik në rrënojat e tij

Publikuar më 02.07.2020
Aktivistët e Aleancës për Mbrojtjen e Teatrit kanë hyrë bren...

Aktivistët e Aleancës për Mbrojtjen e Teatrit kanë hyrë brenda rrethimit të Teatrit Kombëtar, tashmë të shembur. Hyrja brenda rrethimit është e ndaluar, por policia nuk i ka penguar dhe thjesht ka filmuar gjithë veprimet e aktivistëve. Ata kanë mbjellë brenda rrethimit tre pemë ulliri, në shenjë simbolike. Aktivistët kanë shpjeguar se njëra pemë është […]

Lexo më shumë

Protestë për dhunën seksuale përmes artit, Ema Andrea: Një grua që përdhunohet është çdonjëra nga ne

Protestë për dhunën seksuale përmes artit, Ema Andrea: Një grua që përdhunohet është çdonjëra nga ne

Publikuar më 02.07.2020
Një shfaqje teatrale në formë proteste kundër dhunës seksual...

Një shfaqje teatrale në formë proteste kundër dhunës seksuale, bashkon për herë të parë artistët pas kohës së gjatë të izolimit. Regjisorja e shfaqjes, Ema Andrea, tregon për “Shekulli”-n përse zgjodhi të sjell këtë vepër dhe si e shikon shoqërinë shqiptare, që pas çdo abuzimi seksual fajin ja lë viktimës. Lorena Resulaj Dhuna seksuale dhe […]

Lexo më shumë

Merret vendimi, ja çfarë do të ndodhë me Festivalin e Këngës këtë vit

Merret vendimi, ja çfarë do të ndodhë me Festivalin e Këngës këtë vit

Publikuar më 01.07.2020
Festivali i Këngës do të mbahet sërish këtë vit, pavarësisht...

Festivali i Këngës do të mbahet sërish këtë vit, pavarësisht se ende nuk dihet se si do të zhvillohet pandemia deri në muajin dhjetor. Sipas një njoftimi, nëndrejtori i këtij festivali, Martin Leka, ka zhvilluar sot një takim për t’u konsultuar me krijuesit, muzikantët dhe tekstshkruesit që kanë lënë gjurmë në të. Sipas njoftimit pritet […]

Lexo më shumë