×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

Sizmologu Aliaj, pse ra tërmeti në Adriatik

Intervista/ Sizmologu Shyqyri Aliaj shpjegon natyrën e tërmetit 5.6 ballë. Epiqendra, rreziku sizmik dhe akumulimi i energjisë që shkaktoi lëkundjet e forta. Pse nuk mund të parashikohen dhe mundësitë për lëkundjet në vijim

Enida Vërça

Sizmologu Shyqyri Aliaj në një intervistë për gazetën “Shekulli” shpjegon anën teknike të tërmetit, i cili tronditi Shqipërinë pasditen e së shtunës. Ai thotë se rreziku tashmë ka kaluar dhe e gjithë kjo situatë erdhi si pasojë e çlirimit të energjisë së akumuluar prej vitesh, duke bërë që të shpërthejë një energji e fortë në sipërfaqen tokësore. Aliaj sqaron se ky tërmet është në një pozicion të veçantë, sepse është në kontaktin e dy pllakave tektonike. “Trualli ynë, vjen duke zënë pjesën kontinentale, nga perëndimi i Durrësit, duke përfshirë kodra, male dhe më pas ngrihen malet deri në lindje duke përbërë një pllakë e cila ka pasur evolucionin e saj. Merr rrudhosje, shkëputje pafund dhe është kthyer në një pllakë me pllakën e madhe euro-aziatike. Ndërsa pjesa perëndimore, duke përfshirë detin Adriatik është një pllakë e Adrias, e cila në këtë kontakt ku kanë rënë këto tërmete, pllaka e Adrias shkon poshtë pllakave të tjera. Pra, është një marrëdhënie që ndërtohet mes pllakave dhe këtyre tegeleve. P. sh u çlirua energjia sizmike, mund të vazhdojnë tërmete e vegjël deri në një muaj, toka bie në qetësi dhe për një periudhë shumë të gjatë fillon të akumulojë energjinë. Në Durrës, që nga viti 1930 nuk kemi pasur më tërmete të fuqishme. Kjo tregon që ka një periudhë të akumulimit të energjisë për një kohë të gjatë dhe më pas nis çlirimi i saj. Duke qenë tegel i tillë tektonik, duhet kushtuar një vëmendje, për të marrë masa si ne që jemi sizmologë, por edhe njerëzit e tjerë, duhet të informohen”, thotë ai.

Rreziku sizmik

Por a është Shqipëria një vend me rrezikshmëri të lartë sizmike? Për këtë pyetje, sizmologu Aliaj thotë se vendi ynë ka një rrezikshmëri sizmike mesatare dhe nuk mund të klasifikohemi në vendet me problematikë të lartë. “Si fillim, ne duhet të njohim rrezikun sizmik në vendin tonë. Në rastin tonë, ky tërmet ishte mesatar, jo nga më të fuqishmit që ka vendin jonë. Në Shqipëri, tërmeti më i madh që njihet në vendin tonë me magnitudë 6.9. me15 prill të1979, në zonën kufitare Mali i Zi-Shqipëri. Duhet thënë një gjë, që shkalla Rihter e magnitudave kalon deri në 9. Rreziku sizmik i vendit tonë në tërësi mund të konsiderohet një rrezik sizmik mestar, jo maksimal”, sqaroi ai. Më tutje thotë se tërmete të cilat kanë pasoja të rënda në rrafshimin dhe shkatërrimin e vendit, Ballkani nuk ka pësuar në historinë e vet. “Tërmete të tillë që rrafshojnë, Ballkani nuk ka në historinë e vet. Sizmologu grek është unikal në veten e tij, i cili jep parashikime të tërmeteve që nuk janë verifikuar asnjëherë, jo vetëm për Shqipërinë, por edhe për vende të tjera”.

Situata

Në këtë intervistë, sizmologu thotë se situata në të cilën ndodhemi është drejt përmirësimit, duke deklaruar se rreziku më i madh tashmë ka kaluar. “E gjithë situata në ecurinë e deritanishme tregon se aktiviteti sizmik vjen duke u ulur. Vatra po e çliron energjinë që ka dhe rreziku nuk është më i madh dhe nuk pritet të ketë më tërmete të kësaj natyre”, nënvizon Aliaj. Më tej thotë se energjia e akumuluar për një kohë të gjatë ka nisur të çlirohet, dhe ajo gradualisht do të shuhet, duke mos pasur më aktivitet sizmik. “Duhet kuptuar që tërmete të vegjël që nuk i ndjejnë njerëzit ka kudo. Por ajo që unë di të them është që nuk ka më rrezik”, sqaron mes të tjerash.

Ngjarja

Në fjalën e tij, sizmologu sjell në vëmendje edhe ngjarjen e ndodhur tre ditë më parë. “Nga njoftimet e dhëna prej rrjetit sizmologjik evropian-mesdhetar, i cili regjistron magnitudën, apo intensitetin, rezulton se numri i tërmeteve është mjaft i lartë. Goditja e parë e cila u tha me magnitudë 5.8 rezultoi se ishte me 5.6 magnituda me shkallë Rihter dhe intensiteti u vlerësua 7. Ndërsa, goditja e dytë e cila erdhi 10 minuta më vonë e kishte manigtudën 5.2. U vlerësua 6 ballë, por mund të jetë edhe 7 për shkak të goditjeve që ai pati. Më pas vazhduan pasgoditjet, me manigtudë 4.7, 4.9. Një natë më parë qe tërmeti me mangitudë 4.4. Më pas të gjitha goditjet e tjera kanë qenë me magnitudë nën 4, me të lehta të cilat nuk kanë qenë të rrezikshme. Në këtë ngjarje janë regjistruar edhe tërmete të vegjël me magnitudë nën 3 të cilët vazhdojnë”, përfundoi ai.

Parashikimi i tërmeteve

Në këtë intervistë për gazetën “Shekulli”, sizmologu Shyqyri Aliaj thotë se është e pamundur që të parashikohet një dukuri e tillë natyrore, siç është tërmeti. “Nuk mund të parashikosh tërmete me metoda shkencore”, nënvizon ai. Më tej thotë se janë vetëm katër vende në bot të cilët investojnë seriozisht, për të arritur parashikimin e kësaj dukurie dhe ende nuk kanë arritur që në rezultatet të ketë gjetje reale. Janë katër vende janë në bot: Amerikë, Austri, Japoni, Kina të cilat bëjnë investime shumë serioze për parashikim e tërmeteve. Edhe këto vende janë shumë të rralla për rastet, që mund të parashikohen. Një vend si Shqipëria e cila, nuk është e prekur në mënyrë të shpeshtë nga tërmetet nuk mund të kemi mjete të tilla të cilat mund të parashikojnë” , thotë ai. Aliaj thotë se pavarësisht panikut të shkaktuar te njerëzit, duhet të ruhet qetësia dhe të mos hamendësohet për ngjarje tronditëse, pasi askush nuk mund të jetë në dijeni të një fenomeni të tillë.

1528 banesa të dëmtuara, 50 të shkatërruara

Tërmeti i tre ditëve më parë me epiqendër në Detin Adriatik me magnitudë 5.8 të shkallës Rihter, ka shkaktuar dëme të mëdha në familjet shqiptare. Lidhur me situatën kreu i Emergjencave Civile, Haki Çako, ka publikuar shifrat e para të dëmeve të shkaktuara nga tërmetet e fuqishme të regjistruara në vend përgjatë dy ditëve të fundit. Bazuar në të dhënat e raportit të fundit operativ që ka mbërritur në institucionin e Emergjencave Civile, Çako bën me dije se numërohen rreth 1528 objekte të dëmtuara, nga të cilat 50 banesa janë shkatërruar plotësisht. “Nga raporti i fundit operativ, rezulton që janë raportuar 1528 objekte të dëmtuara, nga të cilat janë shkatërruar plotësisht 50 banesa, kryesisht në zonat rurale, janë plasaritur rreth 160 pallate, një qendër shëndetësore, 34 shkolla, 13 universitete publike, 2 kabina elektrike, 1 magazinë, 2 ura, 4 automjete. Mjetet u dëmtuan nga rënia e suvave dhe materialeve të ndryshme. Janë një sërë fshatrash të Durrësit, por edhe të Tiranës, Ndroqit, Vorës, Maminasit, ku banesat janë shkatërruar” tha ndër të tjera Çako. Tri tërmete të fuqishme tronditën vendin të shtunën, mes të cilëve njëri ka qenë me magnitudë 5.8 Rihter dhe intensitet mbi 7.5 ballë, i lokalizuar 30 km në veri të qytetit të Durrësit. Tërmeti me epiqendër në Detin Adriatik vetëm pak kilometra nga qyteti i Durrës ishte i një magnitude 5.8 të shkallës Richter dhe intensitet prej 7.5 ballësh. Lëkundjet u ndjenë në disa qytete të vendit, ku qytetarët kanë dalë menjëherë nga banesat në frikësuar duke qëndruar për një kohë të gjatë në rrugë. Goditja e parë e tërmetit u pasua dhe nga disa të tjera me intensitetit më të ulët. E dyta ishte 10 minuta me pas, 5.3 ballë. Sipas Institutit të Gjeoshkencave, ky është tërmeti më i forti i shënuar në vend në harkun e 20-30 vjetëve të fundit. Lëkundjet janë ndjerë në Tiranë, Gjirokastër, Pogradec, Fier, Dibër e Shkodër. Situata ka krijuar panik te banorët. Mijëra qytetarë mbushën rrugën në të katër anët e vendit. Si pasojë e lëkundjeve sizmike, të paktën 105 persona mbetën të lënduar, si edhe u shënuan dëme të shumta materiale. Tërmetet vijuan edhe përgjatë ditës së djeshme, por me një intensitet gjithnjë e në ulje.

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Situatë alarmante në Shqipëri, 6 vdekje dhe rekord me rastet e reja në 24 orët e fundit nga koronavirusi

Situatë alarmante në Shqipëri, 6 vdekje dhe rekord me rastet e reja në 24 orët e fundit nga koronavirusi

Publikuar më 28.10.2020
Vazhdojnë shifrat e larta me viktima dhe raste të reja ditor...

Vazhdojnë shifrat e larta me viktima dhe raste të reja ditore  nga COVID-19. Ministria e Shëndetësisë raportoi pasditen e së mërkurës për 6 humbje jete dhe 311 raste të reja, duke shënuar një rekord të ri, sa i takon infektimeve. Një 53 vjeçar nga Fieri, një 59 vjeçar dhe një 61 vjeçare nga Përrenjasi, një […]

Lexo më shumë

Humbin jetën 7 persona nga koronavirusi, vazhdojnë shifrat e larta me rastet e reja në vendin tonë

Humbin jetën 7 persona nga koronavirusi, vazhdojnë shifrat e larta me rastet e reja në vendin tonë

Publikuar më 27.10.2020
Kanë humbur jetën 7 persona në 24 orët e fundit në vendin to...

Kanë humbur jetën 7 persona në 24 orët e fundit në vendin tonë, duke e çuar totalin në 487 nga fillimi i epidemisë. Një infermiere 50 vjeçare nga Elbasani një mjek 64 vjeçar nga Lushnja, një 61 vjeçare, një 62 vjeçar dhe një 76 vjeçar nga Tirana, një 78 vjeçar nga Fieri, një 81 vjeçar […]

Lexo më shumë

E infektuar me COVID-19, ndërron jetë mamia në Elbasan (Emri)

E infektuar me COVID-19, ndërron jetë mamia në Elbasan (Emri)

Publikuar më 27.10.2020
COVID-19 i ka marrë jetën mamisë së spitalit Rajonal të Elba...

COVID-19 i ka marrë jetën mamisë së spitalit Rajonal të Elbasanit Majlinda Ilirjani. Mamia prej ditësh ishte e infektuar me COVDI-19. Ajo ushtroi profesioni si mami për më shumë se 30 vite. Ilirjani u nda nga jeta në moshën 50-vjeçare. Kujtojmë që nga dita në ditë kemi një situatë të rënduar ta rasteve me COVID-19 […]

Lexo më shumë

Situatë problematike në spitale, Manastirliu tregon kur do të hapet Covid 3

Situatë problematike në spitale, Manastirliu tregon kur do të hapet Covid 3

Publikuar më 25.10.2020
Ogerta Manastirliu, ministrja e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes S...

Ogerta Manastirliu, ministrja e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka zhvilluar një takim këtë të diel me stafin mjekësor të Spitalit Infektiv. Mes të tjerash, ajo ka njoftuar se hapja e spitalit Covid 3, do të ndodhë kur të ezaurohen kapacitet e ‘Infektivit’ dhe ‘Shefqet Ndroqit’. “Kur të ezaurohen kapacitete e dy spitaleve dhe kjo ndodh […]

Lexo më shumë

“COVID-19 nuk pyet nëse je apo jo me sëmundje shoqëruese”, Bino: E provova vetë se çfarë do të thotë të kalosh

“COVID-19 nuk pyet nëse je apo jo me sëmundje shoqëruese”, Bino: E provova vetë se çfarë do të thotë të kalosh

Publikuar më 24.10.2020
Në këndin e zërit të ekspertit këtë të shtunë është vendosur...

Në këndin e zërit të ekspertit këtë të shtunë është vendosur shefja e ISHP, Silva Bino. Ka qenë ministrja e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, Ogerta Manastirliu e cila ka publikuar mesazhin. Në këtë video, Bino kërkon ndërgjegjësim të çdo qytetari mbi COVID-19, teksa shton se virusit nuk i ka ndryshuar virulenca. Teksa pohon se vetë […]

Lexo më shumë

“Neglizhenca ju kushton jetën”, mjekja bën thirrjen e rëndësishme: Kur duhet t’i drejtoheni spitalit

“Neglizhenca ju kushton jetën”, mjekja bën thirrjen e rëndësishme: Kur duhet t’i drejtoheni spitalit

Publikuar më 23.10.2020
Shefja e Pneumologjisë, Silvana Bala, në një videomesazh të ...

Shefja e Pneumologjisë, Silvana Bala, në një videomesazh të publikuar nga ministrja e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale tregon se kur pacientët duhet t’i drejtohen spitalit.  Mjekja thotë se si fillim pacientët duhet t’i drejtohen mjekut të familjes dhe nëse ky i fundit rekomandon spitalin, nuk duhet të neglizhohet. “Nëse ju drejtoheni tek mjeku i familjes, […]

Lexo më shumë

Viti i ri akademik/ Rektori i UT-së tregon si do të zhvillohet mësimi dhe çfarë do të ndodhë me tarifat e studimit

Viti i ri akademik/ Rektori i UT-së tregon si do të zhvillohet mësimi dhe çfarë do të ndodhë me tarifat e studimit

Publikuar më 22.10.2020
Në një konferencë me gazetarët, rektori i Universiteti të Ti...

Në një konferencë me gazetarët, rektori i Universiteti të Tiranës, Artan Hoxha ka deklaruar se zhvillimi i lëndëve mësimore pritet të alternohet. Ai deklaroi se nuk dëshirojnë që të shkëpusin studentet nga auditorët, për këtë arsye mësimi pritet të zhvillohen mes atij online dhe në auditor. “Gjithçka është në varësi të situatës së pandemisë COVID-19. […]

Lexo më shumë

“Virusi është bërë më agresiv”, apeli i drejtorit të spitalit Covid 2: Maska e vetmja që mund të shpëtojë jetën tonë!

“Virusi është bërë më agresiv”, apeli i drejtorit të spitalit Covid 2: Maska e vetmja që mund të shpëtojë jetën tonë!

Publikuar më 21.10.2020
Ministrja e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka publikuar ...

Ministrja e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale ka publikuar një videomesazh të mjekut Perlat Kapisyzit. Ky i fundit tregon se virusi ka pësuar mutacion dhe është bërë më shumë transmetues se më parë. Po ashtu mjeku thotë se COVID-19 është bërë më agresiv se në fillim. “Virusi Sars-Cov2 ka pësuar mutacion gjenetik ku një nga më […]

Lexo më shumë