×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

Sizmologu Aliaj, pse ra tërmeti në Adriatik

Intervista/ Sizmologu Shyqyri Aliaj shpjegon natyrën e tërmetit 5.6 ballë. Epiqendra, rreziku sizmik dhe akumulimi i energjisë që shkaktoi lëkundjet e forta. Pse nuk mund të parashikohen dhe mundësitë për lëkundjet në vijim

Enida Vërça

Sizmologu Shyqyri Aliaj në një intervistë për gazetën “Shekulli” shpjegon anën teknike të tërmetit, i cili tronditi Shqipërinë pasditen e së shtunës. Ai thotë se rreziku tashmë ka kaluar dhe e gjithë kjo situatë erdhi si pasojë e çlirimit të energjisë së akumuluar prej vitesh, duke bërë që të shpërthejë një energji e fortë në sipërfaqen tokësore. Aliaj sqaron se ky tërmet është në një pozicion të veçantë, sepse është në kontaktin e dy pllakave tektonike. “Trualli ynë, vjen duke zënë pjesën kontinentale, nga perëndimi i Durrësit, duke përfshirë kodra, male dhe më pas ngrihen malet deri në lindje duke përbërë një pllakë e cila ka pasur evolucionin e saj. Merr rrudhosje, shkëputje pafund dhe është kthyer në një pllakë me pllakën e madhe euro-aziatike. Ndërsa pjesa perëndimore, duke përfshirë detin Adriatik është një pllakë e Adrias, e cila në këtë kontakt ku kanë rënë këto tërmete, pllaka e Adrias shkon poshtë pllakave të tjera. Pra, është një marrëdhënie që ndërtohet mes pllakave dhe këtyre tegeleve. P. sh u çlirua energjia sizmike, mund të vazhdojnë tërmete e vegjël deri në një muaj, toka bie në qetësi dhe për një periudhë shumë të gjatë fillon të akumulojë energjinë. Në Durrës, që nga viti 1930 nuk kemi pasur më tërmete të fuqishme. Kjo tregon që ka një periudhë të akumulimit të energjisë për një kohë të gjatë dhe më pas nis çlirimi i saj. Duke qenë tegel i tillë tektonik, duhet kushtuar një vëmendje, për të marrë masa si ne që jemi sizmologë, por edhe njerëzit e tjerë, duhet të informohen”, thotë ai.

Rreziku sizmik

Por a është Shqipëria një vend me rrezikshmëri të lartë sizmike? Për këtë pyetje, sizmologu Aliaj thotë se vendi ynë ka një rrezikshmëri sizmike mesatare dhe nuk mund të klasifikohemi në vendet me problematikë të lartë. “Si fillim, ne duhet të njohim rrezikun sizmik në vendin tonë. Në rastin tonë, ky tërmet ishte mesatar, jo nga më të fuqishmit që ka vendin jonë. Në Shqipëri, tërmeti më i madh që njihet në vendin tonë me magnitudë 6.9. me15 prill të1979, në zonën kufitare Mali i Zi-Shqipëri. Duhet thënë një gjë, që shkalla Rihter e magnitudave kalon deri në 9. Rreziku sizmik i vendit tonë në tërësi mund të konsiderohet një rrezik sizmik mestar, jo maksimal”, sqaroi ai. Më tutje thotë se tërmete të cilat kanë pasoja të rënda në rrafshimin dhe shkatërrimin e vendit, Ballkani nuk ka pësuar në historinë e vet. “Tërmete të tillë që rrafshojnë, Ballkani nuk ka në historinë e vet. Sizmologu grek është unikal në veten e tij, i cili jep parashikime të tërmeteve që nuk janë verifikuar asnjëherë, jo vetëm për Shqipërinë, por edhe për vende të tjera”.

Situata

Në këtë intervistë, sizmologu thotë se situata në të cilën ndodhemi është drejt përmirësimit, duke deklaruar se rreziku më i madh tashmë ka kaluar. “E gjithë situata në ecurinë e deritanishme tregon se aktiviteti sizmik vjen duke u ulur. Vatra po e çliron energjinë që ka dhe rreziku nuk është më i madh dhe nuk pritet të ketë më tërmete të kësaj natyre”, nënvizon Aliaj. Më tej thotë se energjia e akumuluar për një kohë të gjatë ka nisur të çlirohet, dhe ajo gradualisht do të shuhet, duke mos pasur më aktivitet sizmik. “Duhet kuptuar që tërmete të vegjël që nuk i ndjejnë njerëzit ka kudo. Por ajo që unë di të them është që nuk ka më rrezik”, sqaron mes të tjerash.

Ngjarja

Në fjalën e tij, sizmologu sjell në vëmendje edhe ngjarjen e ndodhur tre ditë më parë. “Nga njoftimet e dhëna prej rrjetit sizmologjik evropian-mesdhetar, i cili regjistron magnitudën, apo intensitetin, rezulton se numri i tërmeteve është mjaft i lartë. Goditja e parë e cila u tha me magnitudë 5.8 rezultoi se ishte me 5.6 magnituda me shkallë Rihter dhe intensiteti u vlerësua 7. Ndërsa, goditja e dytë e cila erdhi 10 minuta më vonë e kishte manigtudën 5.2. U vlerësua 6 ballë, por mund të jetë edhe 7 për shkak të goditjeve që ai pati. Më pas vazhduan pasgoditjet, me manigtudë 4.7, 4.9. Një natë më parë qe tërmeti me mangitudë 4.4. Më pas të gjitha goditjet e tjera kanë qenë me magnitudë nën 4, me të lehta të cilat nuk kanë qenë të rrezikshme. Në këtë ngjarje janë regjistruar edhe tërmete të vegjël me magnitudë nën 3 të cilët vazhdojnë”, përfundoi ai.

Parashikimi i tërmeteve

Në këtë intervistë për gazetën “Shekulli”, sizmologu Shyqyri Aliaj thotë se është e pamundur që të parashikohet një dukuri e tillë natyrore, siç është tërmeti. “Nuk mund të parashikosh tërmete me metoda shkencore”, nënvizon ai. Më tej thotë se janë vetëm katër vende në bot të cilët investojnë seriozisht, për të arritur parashikimin e kësaj dukurie dhe ende nuk kanë arritur që në rezultatet të ketë gjetje reale. Janë katër vende janë në bot: Amerikë, Austri, Japoni, Kina të cilat bëjnë investime shumë serioze për parashikim e tërmeteve. Edhe këto vende janë shumë të rralla për rastet, që mund të parashikohen. Një vend si Shqipëria e cila, nuk është e prekur në mënyrë të shpeshtë nga tërmetet nuk mund të kemi mjete të tilla të cilat mund të parashikojnë” , thotë ai. Aliaj thotë se pavarësisht panikut të shkaktuar te njerëzit, duhet të ruhet qetësia dhe të mos hamendësohet për ngjarje tronditëse, pasi askush nuk mund të jetë në dijeni të një fenomeni të tillë.

1528 banesa të dëmtuara, 50 të shkatërruara

Tërmeti i tre ditëve më parë me epiqendër në Detin Adriatik me magnitudë 5.8 të shkallës Rihter, ka shkaktuar dëme të mëdha në familjet shqiptare. Lidhur me situatën kreu i Emergjencave Civile, Haki Çako, ka publikuar shifrat e para të dëmeve të shkaktuara nga tërmetet e fuqishme të regjistruara në vend përgjatë dy ditëve të fundit. Bazuar në të dhënat e raportit të fundit operativ që ka mbërritur në institucionin e Emergjencave Civile, Çako bën me dije se numërohen rreth 1528 objekte të dëmtuara, nga të cilat 50 banesa janë shkatërruar plotësisht. “Nga raporti i fundit operativ, rezulton që janë raportuar 1528 objekte të dëmtuara, nga të cilat janë shkatërruar plotësisht 50 banesa, kryesisht në zonat rurale, janë plasaritur rreth 160 pallate, një qendër shëndetësore, 34 shkolla, 13 universitete publike, 2 kabina elektrike, 1 magazinë, 2 ura, 4 automjete. Mjetet u dëmtuan nga rënia e suvave dhe materialeve të ndryshme. Janë një sërë fshatrash të Durrësit, por edhe të Tiranës, Ndroqit, Vorës, Maminasit, ku banesat janë shkatërruar” tha ndër të tjera Çako. Tri tërmete të fuqishme tronditën vendin të shtunën, mes të cilëve njëri ka qenë me magnitudë 5.8 Rihter dhe intensitet mbi 7.5 ballë, i lokalizuar 30 km në veri të qytetit të Durrësit. Tërmeti me epiqendër në Detin Adriatik vetëm pak kilometra nga qyteti i Durrës ishte i një magnitude 5.8 të shkallës Richter dhe intensitet prej 7.5 ballësh. Lëkundjet u ndjenë në disa qytete të vendit, ku qytetarët kanë dalë menjëherë nga banesat në frikësuar duke qëndruar për një kohë të gjatë në rrugë. Goditja e parë e tërmetit u pasua dhe nga disa të tjera me intensitetit më të ulët. E dyta ishte 10 minuta me pas, 5.3 ballë. Sipas Institutit të Gjeoshkencave, ky është tërmeti më i forti i shënuar në vend në harkun e 20-30 vjetëve të fundit. Lëkundjet janë ndjerë në Tiranë, Gjirokastër, Pogradec, Fier, Dibër e Shkodër. Situata ka krijuar panik te banorët. Mijëra qytetarë mbushën rrugën në të katër anët e vendit. Si pasojë e lëkundjeve sizmike, të paktën 105 persona mbetën të lënduar, si edhe u shënuan dëme të shumta materiale. Tërmetet vijuan edhe përgjatë ditës së djeshme, por me një intensitet gjithnjë e në ulje.

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Rritja alarmante e të infektuarve, Bino flet për rikthimin e masave kufizuese

Rritja alarmante e të infektuarve, Bino flet për rikthimin e masave kufizuese

Publikuar më 13.08.2020
Silva Bino, shefja për sëmundjet infektive në Institutin e S...

Silva Bino, shefja për sëmundjet infektive në Institutin e Shëndetit Publik, deklaron se shifrat çdo ditë e më shumë po bëhen shqetësuese. Në një intervistë për mediet, Bino ka bërë me dije se këtë javë janë zbuluar raste infektimi edhe qarkun e Kukësit, në Tropojë dhe Has. Të ndodhur në këto kushte, ajo ka artikuluar […]

Lexo më shumë

“Nuk mungon asnjë medikament”, Spitali “Shefqet Ndroqi” i përgjigjet akuzave të PD-së: Na lini të bëjmë punën tonë!

“Nuk mungon asnjë medikament”, Spitali “Shefqet Ndroqi” i përgjigjet akuzave të PD-së: Na lini të bëjmë punën tonë!

Publikuar më 12.08.2020
Pas akuzave të Partisë Demokratike se në Spitalin Universita...

Pas akuzave të Partisë Demokratike se në Spitalin Universitar “Shefqet Ndroqi” i kthyer në ‘Covid2’, mungojnë medikamentet ka reaguar ky i fundit. Spitali informon qytetarët se nuk mungon asnjë medikament apo trajtim për pacientët e shtruar që përdoret në protokollet e përcaktuara të mjekimit në spitalin tonë. Më tej shton  se spitali Covid2 “Shefqet Ndroqi” […]

Lexo më shumë

Epidemiologu hedh dritë mbi shifrat e Covid-19: Vret më pak se gripi i zakonshëm

Epidemiologu hedh dritë mbi shifrat e Covid-19: Vret më pak se gripi i zakonshëm

Publikuar më 12.08.2020
Epidemiologu Ilir Alimehmeti, përmes një postimi në ‘Faceboo...

Epidemiologu Ilir Alimehmeti, përmes një postimi në ‘Facebook’ komenton shifrat e vdekjeve të shkaktuara nga virusi i ri. Mjeku thotë se Covid-19 vret më pak se gripi i zakonshëm dhe këtë deklaratë e mbështet në të dhënat e publikuara nga Institutit i Shëndetit Publik “Carlos III” në Madrid. Ky studim paraqet përqindja e vdekshmërisë sipas […]

Lexo më shumë

Shifra rekord të infektuarish nga Covidi/ 5 humbje jete, 18 në terapi intensive dhe 4 të intubuar në vendin tonë

Shifra rekord të infektuarish nga Covidi/ 5 humbje jete, 18 në terapi intensive dhe 4 të intubuar në vendin tonë

Publikuar më 11.08.2020
Gjatë 24 orëve të fundit kanë humbur jetën 5 persona nga vir...

Gjatë 24 orëve të fundit kanë humbur jetën 5 persona nga virusi dhe janë shënuar 140 raste të reja. Nuk e kanë fituar dot betejën me sëmundjen në dy spitalet Covid, pavarësisht përpjekjeve të mjekëve, një 46 vjeçar nga Gjirokastra pa sëmundje të tjera, një 48 vjeçar nga Tirana pa sëmundje të tjera, një 70 […]

Lexo më shumë

Nga humbja e shikimit deri te humbja e jetës nga Covidi, historia e dhimbshme e profesor Kelment Qerimit

Nga humbja e shikimit deri te humbja e jetës nga Covidi, historia e dhimbshme e profesor Kelment Qerimit

Publikuar më 11.08.2020
Në një vit pedagogu humbi shtëpinë, shikimin dhe jetën. Në d...

Në një vit pedagogu humbi shtëpinë, shikimin dhe jetën. Në dhjetor të 2019, nëpërmjet “Shekulli”-t pedagogu bënte apel për ndihmë pasi kishte nevojë për një operacion, por institucionet nuk reaguan Enida Vërça Mbrëmjen e 10 gushtit ndërroi jetë nga Covidi-19 pedagogu i Universitetit Politeknik Tiranë, Kelment Qerimi. Qerimi u shua në moshën 47-vjeçare duke lënë […]

Lexo më shumë

Vazhdojnë viktimat, rritet numri i rasteve të reja në 24 orët e fundit në Shqipëri

Vazhdojnë viktimat, rritet numri i rasteve të reja në 24 orët e fundit në Shqipëri

Publikuar më 10.08.2020
Në 24 orët e fundit janë shënuar 125 raste të reja me Covid ...

Në 24 orët e fundit janë shënuar 125 raste të reja me Covid dhe 1 humbje jetë në vendin tonë. Fatkeqësisht, nuk e ka fituar dot betejën me sëmundjen, një 55 vjeçare nga Vlora. Sa i përket testeve janë kryer 506 për të dyshuar të prekur nga Covid 19, ndërsa 125 persona janë konfirmuar të […]

Lexo më shumë

“Do të shini pacientë me Covid në çdo ambient”, mjeku ngre alarmin: Evitoni këto vende

“Do të shini pacientë me Covid në çdo ambient”, mjeku ngre alarmin: Evitoni këto vende

Publikuar më 10.08.2020
Epidemiologu Taulant Muka, nëpërmjet një postimi në rrjetin ...

Epidemiologu Taulant Muka, nëpërmjet një postimi në rrjetin social “Facebook”, paralajmëron për një situatë shumë shqetësuese në ditët e ardhshme. Mjeku shkruan se pritet që të ketë pacientë në çdo pavijon dhe poliklinikë. Për këtë arsye, ai u bën thirrje qytetarëve të evitojnë të gjithë grumbullimet. Të evitojnë takimet shoqërore dhe po ashtu spitalet, të […]

Lexo më shumë

“Covid-19 ka pësuar ndryshime”, mjeku jep lajmin e mirë: Ja aleati ynë më i fortë!

“Covid-19 ka pësuar ndryshime”, mjeku jep lajmin e mirë: Ja aleati ynë më i fortë!

Publikuar më 09.08.2020
Mjeku u njohur Ilir Alimehmeti përmes një postimi në rrjetet...

Mjeku u njohur Ilir Alimehmeti përmes një postimi në rrjetet sociale ka dhanë lajme mjaft shpresëdhënëse ndaj virusit Covid-19. Teksa të gjithë e dinë se për momentin po qarkullon forma e re e koronavirusit G614, i cili është bërë më i transmetueshëm, Alimehmeti ka publikuar një studim të fundit. Sipas këtij studimi virusi ka pësuar […]

Lexo më shumë