×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

Rënia e Teatrit Kombëtar dhe shkëlqimi i pushtuesve të kombit

Mirela Rrupa

Teatri Kombëtar u shkërmoq me 17.5.2020, duke zënë nën rrënojat e tij një traditë teatrale gati 100 vjeçare. Ai ra përdhe, sëbashku me lotët e aktorëve që bënë karriere në atë skene. Nuk deshi t’ia dijë njeri as për aktore e as për shtresa të ndryshme shoqërore që dolën në mbrojtje të Teatrit.

Ky objekt, përfaqësonte traditën tonë teatrale… Shumë vepra teatrore u luajtën nga aktorw profesionistw, shumë qytetarë morën emocione dhe të qeshura nga skena e tij. Teatri kishte një lidhje të ngushtë me identitetin e jetës kulturore, jo vetëm të Tiranës por të gjithë Shqipërisë. Gjyshërit dhe baballarët kanë një histori me pak për t’ju treguar pasardhësve të tyre, sepse objekti të cilit mund ti referoheshin, është kthyer në grumbull mbetjesh betoni dhe druri. Në vend të tij, do të ndërtohet një shëmtirë arkitektuore.

Siç duket, ne nuk do vazhdojmë të bëjmë tradite në art, e as në kulturë, por do vazhdojmë traditën e shkatërrimit dhe të shembjeve, barbarizmave dhe huliganizmit. Autorët e kësaj masakre kulturore janë përbindësha që nuk vijnë nga një shtet tjetër, nuk janë serb e as grek, por janë ata, pushtuesit e përjetshëm të kombit tonë. Janë drejtuesit tanë që i adhurojmë, ndërkohw që shkelin mbi ne, janë ata që po hedhin në humnerë të ardhmen e një kombi të tërë për interesat e tyre personale.

Po cila është historia teatrale e kombit tonë?

Prania e ndërtimeve antike monumentale arkitektonike , në qendrat ilire si Apoloni, Butrint, Bylis (Hekal), Nikoia (Klos), Orik Foinika (Finiq), Sofratikë (pranë Gjirokastrës), Dyrahu (Durrësi), flasin për aktivitetet e shumta teatrore gjatë antikitetit, të karakterizuara nga influenca kulturore e Greqisë sw Lashtë. Gjatë periudhës së mesjetës, kemi përsëri aktivitete shoqërore me natyrë teatrore të karakterit folklorik. Shkodra ka një traditë të pasur të lëvizjeve teatrale, të cilat kanë filluar ne vitin 1861 nga Shkolla Fretnore, duke vënë në skenë pjesë teatrore të ndryshme. Më pas, më 1874 në Korçë, u organizua shfaqja e parë teatrale me subjekt nga “Dasma e Lunxhërise” me trupën e nxënësve te shkollës normale “Ta Zografia” të Qesaratit.

Më 1899, u dha nga një grup shkollor në Korçë, vepra e Shekspirit, “Otello”. Që nga kjo periudhë, lëvizjet teatrale janë shtuar dhe janë bërë më të pranishme për publikun. Teatri Kombëtar është ndërtuar në vitin 1938 nga arkitekti italian Giulio Berté. Ky objekt paraqiste një fazë të rëndësishme të historisë së planifikimit urban dhe arkitekturës moderne, veçanërisht pas periudhës nga pushtuesit otoman që nuk përfshinte koncepte të tilla në planifikimin urban. Gjatë gjithë kësaj kohe ka pasur ndërhyrje të stileve të ndryshme arkitekturore dhe inxhinierike për mirëmbajtjen e tij.

Tirana pas shpalljes së saj kryeqytet, u bë qendra e shumë aktiviteteve të rëndësishme kulturore dhe politike për të gjithë Shqipërinë. Teatri Kombëtar ishte një institucionet që iu shtua disa objekteve të tjera kulturore si xhamia e Et’hem Beut, Kullës së Sahatit, Tyrbes së Kapllan Pashës, Kishës Paleokristiane të Tiranës si dhe shumë objekteve të tjera të këtij karakteri.

Plani për shembjen e Teatrit Kombëtar ideuar nga qeveria dhe diskutuar neper media që pothuajse nje vit. Ky objekt kulturor ka qenë nën kujdesin e Ministrisë së Turizmit dhe të Kulturës. Para pak ditësh është bërë kalimi i tij nën kujdesin e Bashkisë së Tiranës dhe me 14.05.2020 u miratua vendimi për prishjen e tij me pretekstin se ky objekt nuk ishte i ndërtuar sipas standardeve të duhura dhe vinte në rrezik jetën e qytetarëve.

Ky vendim, rrafshoi të gjitha ato histori suksesi të artistëve tanë, te cilët në kushte shumë të vështira, sidomos gjatë periudhës së regjimit komunist ushtruan veprimtarinë e tyre në fushën teatrale.

E theksova jo pa qëllim këtë fakt, pasi nuk ka gjë më të vështire se kur i kushtëzohet liria e frymëzimit një artisti. Ky akt, nuk përdhosi vetëm figurën e trupave të ndryshme teatrale që kanë luajtur role në atë skenë, por dhunoi dëshirën artdashëseve të të gjithë qytetarëve shqiptarë. Minimalisht, ne qofte se ky objekt do tëvinte në rrezikshmëri jetën e trupës teatrore, stafit administrativ dhe qytetarëve të ndryshëm, duhej tw ristrukturohej e të mbetej si muze në shenjë respekti ndaj aktiviteteve teatrale në Shqipëri.

Tani nga Teatri Kombëtar ka ngelur vetëm një kujtim në fotografi, libra dhe broshura turistike… Do te kemi një atraksion kulturor më pak, guidat turistike do të heqin nga agjenda e tyre vizitimin e këtij objekti. Zhdukja e tij është një konfuzion më tepër për të gjithë turistet e huaj, pasi Teatri Kombëtar është kudo në librat e guidave turistike si një objekt kulturor me rëndësi unike.

Në të gjitha shtetet e zhvilluara, teatrot janë atraksione shumë të rëndësishme për turizmin kulturor. Përveç kësaj, ato janë ambiente dëfryese për grupe shoqërore artdashëse që nga lashtësia. Çfarë do tw ndodhte sikur qeveria italiane do të shembte amfiteatrin e Veronës, teatrin “La Scala” në Milano, “La Fenice” në Venecia apo teatrin “San Carlo” nw Napoli? Po sikur nw Francë, qeveria do të shembte teatrin e famshëm ” Moulin Rouge” apo “Palais Garnier”. Po në Angli cili do te ishte reagimi i qytetarëve nëse do ndërmerrej një akt i tillë? Ne zonën e quajtur West End në Londër numërohen 39 teatro, në të cilat janë luajtur veprat e Shekspirit dhe të shumë autoreve të tjerë që nga viti 1576 dhe frekuentimi i tyre është në masë gjatë gjithë vitit.

Kësaj here qeveria tregoi se sa pak vlerë ka për të ruajta e kulturës së kombit të vet, në një periudhë ku lulëzon injoranca dhe bizneset e paligjshme… ky i dituri rri në heshtje e budallai ngre zërin…. Çfarë mesazhi përcolli tek brezat e rinj ky akt? Kur do të kemi një qeveri që nuk do i cenojë interesat kombëtare? Në qoftë se do vazhdojmë të shembim një e nga një objekte të kësaj rëndësie, ne do të mbetemi një shoqëri pa identitet.

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Çështja e krimit dhe vrasjeve në Shqipëri

Çështja e krimit dhe vrasjeve në Shqipëri

Publikuar më 20.09.2020
Alban Daci Ka disa ide se si mund të parandalohen vrasjet ap...

Alban Daci Ka disa ide se si mund të parandalohen vrasjet apo krimi. Disa janë të mendimit në shtrëngimet e kodit penal. Në fakt me këto lloj teorish janë kryesisht vendet me diktaturë dhe shteti policor. Shtrëngimet dhe dënimet e rënda përmes kodit penal nuk e parandalojnë krimin, por forcojnë pushtetit e politikës e rrisin […]

Lexo më shumë

Pasojat e shëndetit mendor në kohë pandemie: Ankthi faktori kryesor!

Pasojat e shëndetit mendor në kohë pandemie: Ankthi faktori kryesor!

Publikuar më 20.09.2020
Silvana Begaj Viti 2020 filloi me përhapjen e një pandemie t...

Silvana Begaj Viti 2020 filloi me përhapjen e një pandemie të panjohur më parë e cila u përhapë sa hapë e mbyll sytë në cdo kënd të botës duke na gjetur të papërgatitur dhe duke marr jetë njerëzish në një numër të lartë. Si cdo gjë e re e mbi të gjitha vdekjeprurëse kjo pandemi […]

Lexo më shumë

Tirana përtej propagandës, tre probleme të pazgjidhura

Tirana përtej propagandës, tre probleme të pazgjidhura

Publikuar më 20.09.2020
Marash Logu Më bie rasti në biseda të ndryshme të dëgjoj qyt...

Marash Logu Më bie rasti në biseda të ndryshme të dëgjoj qytetarë, kryesisht jetojnë në qytete të tjera apo jashtë shtetit, të flasin për “sukseset” e Bashkisë Tiranë. Nuk i kundërshtoj dhe nuk debatoj me ta sepse po ta shohësh Tiranën nga Facebook-u i kryetarit të Bashkisë apo mediat “dashamirëse” me siguri edhe unë ashtu […]

Lexo më shumë

Diplomati që ka frikë nga ‘’Gogoli’’

Diplomati që ka frikë nga ‘’Gogoli’’

Publikuar më 16.09.2020
Pirro Naçi Nuk mjafton që trembet vetë por i bënë thirj...

Pirro Naçi Nuk mjafton që trembet vetë por i bënë thirje të gjithëve;- Të dashur shqipëtarë, ruhuni nga (gogoli) ‘’mardhëniet e shkëlqyera’’ me Greqinë ! Diplomati ‘’epidemiolog’’ mori shkas nga një publikim i Kryeministrit Shqiptar pas takimit me kolegun e tij Grek. Çfarë shkruante Edi Rama pas këtij takimi? – ‘’Mardhëniet e shkëlqyera mes dy […]

Lexo më shumë

Sfida më e madhe për Qeverinë e PD-së, pas 25 prillit është është rendi e siguria!

Sfida më e madhe për Qeverinë e PD-së, pas 25 prillit është është rendi e siguria!

Publikuar më 15.09.2020
Alban Daci Sfida më e madhe e PD dhe e Bashës dhe ndoshta me...

Alban Daci Sfida më e madhe e PD dhe e Bashës dhe ndoshta me seriozja pas 25 prillit duhet të jetë lufta kundër krimit të organizuar, rendi dhe siguria. Nuk mund të tolerohet situata në vend ku Shqipëria ngjan me një vend që është në luftë. Qytetarët ndjehen të frikësuar në rrugë, kafe, autobuz e […]

Lexo më shumë

Pabesia kushtetuese me ministren e arsimit

Pabesia kushtetuese me ministren e arsimit

Publikuar më 14.09.2020
Arben Rrozhani Kryeministri Rama zyrtarizoi sot atë që ishte...

Arben Rrozhani Kryeministri Rama zyrtarizoi sot atë që ishte përfolur prej ditëve të nxehta të gushtit: largimin e ministres së arsimit, Besa Shahini, që kishte paralajmëruar largimin nga qeveria dhe Shqipëria, për t’u kthyer në Kosovë, për ‘arsye familjare’. Për të parën herë në historinë e qeverive shqiptare ministri njofton largimin direkt në televizion dhe […]

Lexo më shumë

Populizmi, demokracia liberale dhe Jordan Daci!

Populizmi, demokracia liberale dhe Jordan Daci!

Publikuar më 13.09.2020
Alban Daci A është në rrezik demokracia jonë? Ndoshta më së ...

Alban Daci A është në rrezik demokracia jonë? Ndoshta më së shumti duhet të themi nëse demokracia shqiptare ekziston për të krijuar pastaj dilemën apo dyshimin nëse ajo është në rrezik! Shqipëria ka pasur një raport jo shumë të mirë me demokracinë, në fillim për faktin se ka qenë gjithmonë nën pushtim e autoriteteve të […]

Lexo më shumë

hA-MER-dhe-IK

hA-MER-dhe-IK

Publikuar më 11.09.2020
Pirro Naçi   Gënjeshtra të pafajshme të prindërve tanë ...

Pirro Naçi   Gënjeshtra të pafajshme të prindërve tanë pamvarësisht ekzagjerimit  të tyre ne i besonim. Mbaj mend, gjyshët dhe gjyshet që  na thonin  pak  nga këto rena  të sajuara  për të arritur qëllimimin e  tyre; për të na bërë të hanim të gjithë ushqimin e pjatës,  për të justifikuar dhëmbjet kur përgjaknim këmbët ose […]

Lexo më shumë