Soft

Shqiptarja që “komunikon” me njerëzit në koma

  • 02 Qershor 2013, 20:49
  • Përditësuar 21:51

Një shqiptare është udhëheqëse e një grupi kanadez, i cili ka arritur të krijojë kompjuterin që  skanon mendimet e personave që janë në gjendje kome. Një shkrim të Mark Prigg, përkushtuar shqiptares Lorina Naci dhe grupit ta kanadezëve shkruan se skuadra mund të arrijë në mënyra të reja të komunikimit me pacientët  që janë në gjendje kome. 


Kërkuesit në Kanada, nën udhëheqjen e shqiptares Lorina Naci, arritën të krijojnë një kompjuter që lexon mendjen dhe që mund të ndihmojë në komunikimin me njerëzit në koma.


Kërkuesit në Universitetin e Ontarios Perëndimore përdorën neuroimazhet për të lexuar mendimet e njeriut përmes aktivitetit të trurit në rastet kur ata kërkojnë përgjigje specifike “po” ose “jo”.


Skuadra thotë se kërkimi i tyre mund të sjellë mënyra të reja shumë të rëndësishme në përpjekjen për të komunikuar me pacientët që janë në gjendje vegjetative.


Gjetjet e tyre u publikuan në “Journal of Neuroscience” në një studim të titulluar “Mesazhet e heshtura të trurit: Përdorimi i vëmendjes selektive për të dekoduar mendimin e njeriut për komunikim me bazë trurin”.


Sipas kërkueses kryesore, Lorina Naci, interpretimi i mendimit njerëzor përmes analizimit të aktivitetit të trurit, pa u bazuar te të folurit apo veprimet është një nga kufijtë më provokativë dhe sfidues të neuroshkencës moderne.


Në mënyrë specifike, pacientët që janë tërësisht të vetëdijshëm dhe të zgjuar, por gjithsesi, për shkak të dëmtimeve në tru, të paaftë për të treguar reagim në sjellje, ekspozojnë limitet e sistemit neuromuskular si dhe nevojën për forma alternative komunikimi.


Në studim, pjesëmarrësve iu kërkua të përqendrohen te një përgjigje e pastër “po” ose “jo” për pyetje të tilla si “A jeni i martuar?” apo “A keni vëllezër dhe motra?” dhe vetëm duhej ta mendonin përgjigjen, pa e thënë atë.


“Kjo metodë novatore u lejoi individëve të shëndetshëm t’i japin përgjigje pyetjeve nën skaner, thjesht duke i kushtuar vëmendje fjalës që ata donin të thoshin. Duke parë në aktivitetin e tyre të trurit, ne ishim në gjendje të dekodojmë me korrektësi përgjigjet për secilin individ”, tha Naci, një studente postdoktorante në Institutin Perëndimor për Trurin dhe Mendjen.


“Shumica e vullnetarëve i përmblodhën përgjigjet e tyre brenda tri minutave skanim, një dritare kohe që është shumë mirë e përshtatshme për komunikimin me ndërfaqen e kompjuterit të trurit”.


Naci dhe kolegët e saj Rhodri Cusack, Vivian Z. Jia dhe Adrian Owen tashmë po përdorin këtë metodë për të komunikuar me pacientët pa përgjigje në sjellje, të cilët mund të jenë diagnostikuar gabim si njerëz në gjendje vegjetative.


“Avantazhi i kësaj teknike, veçanërisht lehtësia e përdorimit, fuqia dhe detektimi i shpejtë, mund të maksimizojë shanset që çdo pacient i tillë të jetë në gjendje të arrijë komunikim me bazë trurin”, tha Naci. Lorina është një shqiptare krenare.


Në faqen e saj në Facebook, ajo shkuan se është “from Albania, Tirana”, studente e Cambriges. Lorina është autore edhe të disa artikujve të tjerë të botuar në revista të specializuara mjekësore. /Daily Mail/


/Shekulli Online/Përgatiti: E.Sh/


tefiku
kjo nuk eshte ndonje e re,shqiptaret flasin me ato qe jane ne koma dhe te vdekur qe prej 50 vitesh.gati gjysma e votuesve ne lista figurojne te vdekur.mbi 50 mije te vdekur ne shqiperi marrin akoma pensionin mujor.
Pa Emër
gezohemi qe eshte shqiptare,urojme suksese ne pune
Pa Emër
Bravo shqiptares.
I uroi te flasin me perendin.Qe te dijme,se,deri kur e kemi Berishen ne qeveri.

Shto komentin tuaj

3 + 1 =
Gazeta 'Shekulli' iu kërkon gjithë lexuesve të saj, që mundësisht të mos përdorin sharje, fyerje denigruese ndaj dinjitetit njerëzor nëpër komente. Në vend të tyre, faktet dhe argumentet tuaja logjike mund të jenë shumë më të fuqishme pa to. Me respekt dhe falemnderit për pjesëmarrjen tuaj, mjaft të vlefshme në punën tonë!

Ftojmë lexuesit, që nëse kanë opinione mbi shkrimet e botuara te 'Shekulli' apo mbi tema të tjera të lira, mund të na kontaktojnë në adresën: komente@shekulli.com.al


KM