Njerëzit më të rrezikshëm në botë? Ata ndodhen nëpër zyra

Ndërsa mendjet më të mëdha të politikës globale të sigurisë, mblidhen për Konferencën e Sigurisë së Mynihut këtë javë, liderët e BE-së nuk do të përshtaten me shumë nga liderët e tjerë më të mirë të pranishëm – për mirë apo keq, Brukseli ende nuk ka fuqinë për të vrarë dikë. Në këtë kuptim, shefi i politikës së jashtme të Bashkimit Evropian Josep Borrell dhe komisionerët e BE-së në delegacionin e tij, nuk janë pjesë e asaj që thonë disa ekspertë, se është kërcënimi më i rëndë, më i menjëhershëm i sigurisë: Tani, sa më shumë, njerëzit më të rrezikshëm në bota janë ata që iu besohet t’a na drejtojnë.

“Gjërat më të mëdha që kanë shkaktuar paqëndrueshmëri masive në botë – paqëndrueshmëri lëvizëse të tregut që zgjat për një kohë të gjatë – ju po flisni për kokat e vendit”, tha Ian Bremmer, presidenti i “Eurasia Group”, një firmë këshilluese në Nju Jork, e përqendruar në analizën e risqeve politike. “Ju nuk po flisni për terroristë”. Shumë nga këta udhëheqës, ose këshilltarët e tyre të lartë, do të jenë në Mynih për konferencë, por të pranishmit për një kohë të gjatë thonë se nuk ka të ngjarë të ketë shumë analizë për vetëveten.

Ndërsa tema e këtij viti është “Westlessness” – një grindje kolektive për rënien e Perëndimit – analistët thonë se është duke u zhvilluar një kolaps më i gjerë, më shkatërrues, ai që përfshin mos respektimin në rritje të konventave ligjore ndërkombëtare për mënyrën se si luftohen konfliktet e armatosura, si pra një mënyrë e re e rrezikshme për të folur, madje duke festuar, sulme vdekjeprurëse ushtarake.

Së bashku, këto ndryshime shënojnë një erozion të traditës “të luftës së drejtë” të etikës ushtarake – jus bellum justum – që shtrihet në mijëvjeçarë dhe siguroi një kornizë morale që udhëheqësit të përdorin forcën.

Dhe ata shtrojnë disa pyetje të pakëndshme – nuk ka gjasa të adresohen në Mynih apo Bruksel në çdo kohë – nëse BE-ja është e përgatitur të merret me partnerë gjeopolitikë gjithnjë e më vrastarë, dhe në një afat më të gjatë nëse vetë shteti i BE-së për furi më të mëdha ushtarake dhe mbrojtëse, ndoshta duke përfshirë zhvillimin e një ushtrie të BE-së, është vërtet në përputhje me qëllimet thelbësore të bllokut për paqen dhe prosperitetin.

Ndërsa arsenali i BE-së mbetet kryesisht i kufizuar në sanksione ekonomike, liderët e tjerë po pretendojnë gjithnjë e më shumë fuqi vdekjeprurëse me objektiva të ngathët, dhe duke përdorur mjete asimetrike – vrasje të shënjestruara, sulme në internet dhe masa të tjera hibride, ndonjëherë duke përdorur forca “Proxy” që përfshijnë mercenarë dhe milicitë private. Këtë vit filloi me tendencën “Lufta Botërore 3”, në mediat sociale pas një sulmi raketash amerikane, të urdhëruar nga Presidenti Donald Trump, pasi vrau gjeneralin iranian Qassem Soleimani – një kritik i sulmeve e ka quajtur një atentat të paligjshëm.

Aty ku qeveritë e kaluara mund të mos kishin komentuar menjëherë për një vrasje të tillë, Trump ishte i shpejtë për t’u mburrur dhe u mburr duke e bërë këtë, duke shkruar në Twitter, një emoji të një flamuri amerikan me disa momente përpara se zyrtarët të njoftonin vdekjen e Soleimani. Donald Trump Jr ishte edhe më egzistues me shumë egërsi pasi SHBA këtë muaj vrau Qassim al-Rimi, një udhëheqës i al-Kaedës në Jemen. Djali i presidentit vlerësoi dhe falënderoi babanë e tij për vrasjen në Twitter, ndërsa njëkohësisht barazoi sulmin politik në Demokratët e ShBA-së mbi grupet e Iowa-s (dhe ruajtjen e një tradite familjare, duke gabuar “Qaeda”).

Presidenti Trump ka treguar gjithashtu pak shqetësim për konventat e tjera mbi luftën në të drejtën ndërkombëtare, pasi kur ai kërcënoi të bombardonte vendet kulturore në Iran, dhe më pas të dyfishohej kur u tha se do të ishte një shkelje e Konventës së Hagës. “Ata lejohen të vrasin njerëzit tanë”, u tha Trump gazetarëve. “Ata lejohen të torturojnë dhe sakatojnë popullin tonë. Ata lejohen të përdorin bomba në rrugë dhe të hedhin në erë njerëzit tanë. Dhe nuk na lejohet të prekim vendet e tyre kulturore? Nuk funksionon kështu”. Përveç nëse funksionon në atë mënyrë, sipas ekspertëve juridikë – ose supozohet se sidoqoftë. Por qëndrimi i Trump ka inkurajuar liderët e tjerë që kanë ndoshta edhe më pak respekt për të ashtuquajturat norma perëndimore. Presidenti rus, Vladimir Putin ka qenë një nga më të guximshmit në mesin e liderëve botërorë kur bëhet fjalë për vrasje jashtëgjyqësore në tokë të huaj.

Në një konferencë shtypi në dhjetor në Pallatin Elysee, pas bisedimeve në Paris për mbarimin e luftës në Lindjen e Ukrainës, Putin të gjithë, por pranoi që Rusia kishte vrarë një separatist çeçen, Zelimkhan Khangoshvili, në Berlin gushtin e kaluar. “Unë e di se një njeri vdiq në Berlin”, tha Putin, duke i’u përgjigjur një pyetje në lidhje me vrasjen. “Është një njeri që mori pjesë aktive në armiqësitë nga ana e separatistëve në Kaukaz … Ky njeri u kërkua nga ne, dhe ishe një njeri shumë i ashpër dhe i përgjakshëm”. Sergey Lavrov, Ministri i Jashtëm i Rusisë, pritet të jetë në Mynih, siç është edhe Princi Faisal bin Farhan Al Saud, Ministri i Jashtëm i Arabisë Saudite, qeveria e të cilit, pas shumë mohimeve, pranoi përgjegjësinë për vrasjen e Jamal Khashoggi, kolumnistit të Washington Post, në konsullata Saudite në Stamboll. Ekspertët thanë se shpesh duket se Papa Françesku është i vetmi udhëheqës me një platformë ndërkombëtare që mbron fuqishëm për eliminimin e dhunës këto ditë.

Udhëheqësit e BE-së, të cilët shpesh kritikohen për mungesë të fuqisë së vështirë për të pohuar vlerat e fuqisë së tyre të butë, të paktën mund të marrin zemër duke ditur se historikisht, të paktën, ata nuk kanë qenë kontribuesit kryesorë në garën globale të armëve.

Ndërsa Trump dikur bënte shaka se ish-Presidenti i Komisionit Europian, Jean-Claude Juncker ishte një “vrasës brutal”, BE-ja ende nuk ka as dronë dhe as ushtarë për t’u komanduar.

Borrell ka pranuar kufijtë e BE-së. “Ne i vendosim pengesa vetes në besimin se nuk ka zgjidhje ushtarake”, i tha ai Parlamentit Europian muajin e kaluar. “Në Siri ka qenë një zgjidhje ushtarake, e sjellë nga turqit dhe rusët”. Dhe BE ka të ngjarë të përballet me presion të vazhdueshëm për të forcuar këtë pikë.

Analistët e Sigurisë tregojnë për dy shkaqe të sensit në rritje të paligjshmërisë: ngritja e Kinës, e cila nuk ndan pikëpamjen perëndimore për të drejtat e njeriut dhe liritë demokratike (siç dëshmohet nga trajtimi i saj ndaj myslimanëve Ujgure dhe protestuesve të demokracisë në Hong Kong); dhe tërheqja e vazhdueshme e Uashingtonit nga roli i policit global që ajo kishte luajtur, megjithatë pa dëshirë, që nga fundi i Luftës së Ftohtë.

Në shumë mënyra, që nga sulmet terroriste të 11 shtatorit, ndonjëherë është dukur sikur polici i botës nuk ka marrë pension të parakohshëm aq sa palët u ndanë, tha Andrew J. Bacevich, historian dhe kolonel në pension i ushtrisë amerikane i cili tani është president i Instituti “Quincy” për Statistikat e Përgjegjshme në Uashington.

“Presionet e jashtëzakonshme, të ashtuquajturat doktrina e Bushit për luftën parandaluese, në të cilën ne deklaruam se kishim të drejtën e fillimit të një lufte kundër një entiteti për të cilin dyshojmë se një ditë në të ardhmen mund të përbëjnë një kërcënim, kështu që ne do të eliminojmë kërcënim para se të bëhet një kërcënim – kjo do të mashtrohet”, tha Bacevich.

“Kjo është absolutisht duke përmbysur kufizimet që kombet kishin pretenduar të respektojnë deri tani”. Andrew Fiala, një profesor i filozofisë dhe drejtor i Qendrës së Etikës në Universitetin Shtetëror “Fresno” në Kaliforni, tha se pjesë e problemit është se avokatët kundër përdorimit të dhunës shpesh nuk janë të ftuar në ngjarje si konferenca e Mynihut, ku ata mund të inkurajojnë vetë-reflektimin.

“Ekziston një lloj i krijimit të sigurisë që rregullon me të vërtetë bisedën”, tha ai. “Kjo është pjesë e problemit. Ekziston një lloj prezumimi i militarizmit përgjatë elitave globale, ekziston një shqetësim i përbashkët se gjithçka kërkon një zgjidhje ushtarake”. Nëse gjithçka që keni është një çekiç, tha Fiala, “gjithçka duket si gozhdë”.

 

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Të tjera

Abissnet