Leci Nr.14
Arkivat 1949-1950
Shpronësimet në shifra
Reforma Agrare e shpronësimet e bëra gjatë 5-6 vite të para pasçlirimit, sipas dokumenteve zyrtare të kohës, kryesisht kishin si objekt çifligjet e bejlerëve, të fshatarëve të mesëm, por dhe fshatarëve të tjerë që kishin më shumë tokë e pasuri sesa kriteret e përcaktuara me ligjet e kohës, nga pushteti i ri komunist.
Sipas statistikave zyrtare, nxjerrë nga arkivat shtetërore (AQSH, F.14, AP/STR, V.1949, D.633), pjesën më të madhe të tokës së shpronësuar e zinin pronat e bejlerëve dhe toka shtetërore.
"SipÑ‘rfaqja e pÑ‘rgjithshme e kÑ‘tyre çifligjeve tÑ‘ matur Ñ‘shtÑ‘ prej 26888 ha privatÑ‘ dhe 10870 ha tÑ‘ shtetit. Gjithsej, 87 758 ha. Prej çifligjeve privatë 2157 ha kanÑ‘ qÑ‘nÑ‘ pÑ‘rdorur pÑ‘r instalimin e 1545 familjeve. Në Fier janë marrë 35 çifligje, me 16 863 hektarë; në Vlorë, një çiflig (Mifol, e Sh.Verlacit) me sipërfaqe 610 hektarë; në Shkodër janë shpronësuar bejlerë e të pasur, në një sipërfaqe 2811 hektarë; në Durrës, 6602 hektarë (9 bejlerë); Berat 100 hektarë; Elbasan 66 hektarë etj. Gjithashtu, në tërësi, nga rrethet Fier, Tiranë, Durrës, Elbasan e Berat janë në dispozicion si tokë shtetërore 10231 hektarë.( AQSH. Po aty).
Ndërsa popullsia fshatare që do të përfitojë nga Reforma Agrare, është në këto shifra: Familje qÑ‘ rrojnÑ‘ nÑ‘ fshat (88% tÑ‘ familjeve tÑ‘ ShqipÑ‘risÑ‘) 139.617; familje proletare qÑ‘ bÑ‘jnÑ‘ bujqÑ‘si 18,063-109,373 frymÑ‘; familje me mÑ‘ pak se 5 dynym pÑ‘r frymÑ‘ 51,880-314,885 frymÑ‘ gjithsej. (AQSH, po aty)
Por kjo pasuri, ashtu si detyrimet shtesë për kulakët, siç konfirmon dhe në materialin e tij studiuesi E.Leci, nga viti në vit, vjen në rritje.
Kujtim Boriçi
------------------------------------------------------------------------------------
Ekskluzive/ Në këtë numër, studiuesi Elmas Leci sjell dokumente arkivore lidhur me thellimin e Reformës Agrare, urdhrin sekret të Enver Hoxhës, që kthehet në ligj nga Presidiumi i Kuvendit Popullor më 1949, për mënyrën e ndëshkimit ekonomik të kulakëve, seleksionimin e tyre dhe eliminimin e të pabindurve.
(Vijon nga numri i kaluar)
Letra sekrete e Enver Hoxhës për përcaktimin dhe ndëshkimin e kulakëve, nxjerrë nga arkivat zyrtare, e datës 2 tetor 1950, përcakton qartazi objektivin ndaj kulakëve: "Kulakët t'i rrjepim ekonomikisht, të pabindurit t'i eliminojmë!". Ky urdhër i shoqëruar me vendimet përkatëse të Kuvendit Popullor e Qeverisë, shumë shpejt do të jepte efekte të paparashikuara si në ndarjen e popullsisë në shtresa, ashtu edhe në ndëshkimet e vazhdueshme ndaj shtresës së përcaktuar si kulakë.
Vulën e caktimit "kulak", Komiteti i Partisë së Rrethit
Në letrën sekrete të Enver Hoxhës( Nr.423/101, datë 2 tetor 1950, AQSH, F.14, AP/STR, V.1949, D.633) përcaktohen procedurat e përcaktimit të kulakëve, shtimin e detyrimeve në maksimum, e në mënyrë taksative urdhërohet që "vulën" përfundimtare për përcaktimin e kulakëve ta kenë Komitetet e Partisë në Rrethe. Ja si thuhet në të: "NÑ‘ rast se ne nuk i vemÑ‘ gishtin kulakut, nÑ‘ rast se nuk e pÑ‘rcaktojmÑ‘ me emÑ‘r se cili Ñ‘shtÑ‘ kulaku nÑ‘ fshat, atÑ‘herÑ‘ lufta jonÑ‘ kundÑ‘r klasÑ‘s sÑ‘ kulakÑ‘ve mbetet njÑ‘ fjalÑ‘ boshe dhe vija e partisÑ‘ likuidohet... NÑ‘ radhÑ‘ tÑ‘ parÑ‘, në përcaktimin e kulakëve duhet tÑ‘ nisemi nga parimi se, mÑ‘ mirÑ‘ nga kushdo tjetër, gjendjen e fshatarit e njeh vetÑ‘ fshatari, sidomos anÑ‘tari i Partise, ose i riu qÑ‘ banon nÑ‘ fshat. Prandaj, procedura qÑ‘ andej duhet tÑ‘ niset. Por nÑ‘ rast se komunistÑ‘t ose tÑ‘ rinjtÑ‘ e fshatit nuk do ta kenÑ‘ tÑ‘ qartÑ‘ parimin dhe praktikÑ‘n pÑ‘r pÑ‘rcaktimin e kulakut, atëherÑ‘ mund tÑ‘ ndodhÑ‘ qÑ‘ ose kulaku mbetet pa u zbuluar, ose tÑ‘ ndodhÑ‘ ajo qÑ‘ ka ndodhur nÑ‘ disa katunde tÑ‘ rrethit tÑ‘ KorçÑ‘s, ku Organizata BazÑ‘ e PartisÑ‘ vendosi tÑ‘ quhen kulakÑ‘ 16 familje, nÑ‘ njÑ‘ fshat prej 120 familjesh... Ky konkluzion i OrganizatÑ‘s sÑ‘ PartisÑ‘ ose tÑ‘ RinisÑ‘, nuk mund tÑ‘ merret si definitiv, ky duhet tÑ‘ merret vetÑ‘m si propozim, si material bazÑ‘ ku tÑ‘ mbÑ‘shtetet Byroja e Komitetit tÑ‘ PartisÑ‘ sÑ‘ Rrethit, pÑ‘r tÑ‘ pÑ‘rcaktuar kulakun. TÑ‘ drejtÑ‘n pÑ‘r tÑ‘ pÑ‘rcaktuar kush mund tÑ‘ quhet "kulak" e ka vetÑ‘m Byroja e Komitetit tÑ‘ Rrethit, nÑ‘ bazÑ‘ tÑ‘ propozimit tÑ‘ OrganizatÑ‘s sÑ‘ PartisÑ‘ ose tÑ‘ RinisÑ‘ nÑ‘ fshat".
Kulakët të jenë nën kontrollin e Partisë e Sigurimit
Pasi Enver Hoxha urdhëron hapjen e evidencave për kulakët, vihet detyrë që ata në çdo hap të jenë nën vëzhgimin e Partisë e të Sigurimit të Shtetit: "...Pasi Byroja e Rrethit pÑ‘rcakton saktÑ‘sisht se kush Ñ‘shtÑ‘ kulaku atÑ‘herÑ‘ Byroja (Seksioni i BujqÑ‘sisÑ‘) hap evidencÑ‘n e kulakÑ‘ve. Evidenca e kulakÑ‘ve duhet tÑ‘ pasurohet me informata tÑ‘ vazhdueshme mbi qÑ‘ndrimin e kulakÑ‘ve si nga Organizata e PartisÑ‘, ashtu dhe nga organet e Sigurimit e tÑ‘ PolicisÑ‘. Kjo evidencÑ‘ mund tÑ‘ zmadhohet si numÑ‘r nga koha nÑ‘ kohÑ‘... Kjo nuk shpallet nÑ‘ formÑ‘ liste publikisht, nÑ‘ mes tÑ‘ fshatit, sikurse bÑ‘het me listat e rekrutÑ‘ve qÑ‘ mobilizohen pÑ‘r nÑ‘ ushtri ose me listat e sulmuesve dhe tÑ‘ dalluarve. Kjo Ñ‘shtÑ‘ faza e parÑ‘ e procedurÑ‘s. Faza e dytÑ‘, konsiston nÑ‘ hedhjen e tatimit qÑ‘ duhet tÑ‘ bÑ‘het me takt dhe me kujdes. Deri mÑ‘ sot, tatimi kundrejt kulakut Ñ‘shtÑ‘ bÑ‘rÑ‘ nÑ‘ dy faza (nÑ‘ dy kohÑ‘, me dy FletÑ‘-Detyrimi). Kjo eksperiencë nuk na ka dhÑ‘nÑ‘ shumÑ‘ rezultate tÑ‘ mira. Parimisht kulaku duhet tÑ‘ paguajÑ‘ pÑ‘rveç detyrimit tÑ‘ rregullt proporcional, sikurse edhe fshatarÑ‘t e tjerÑ‘, ashtu edhe njÑ‘ detyrim tjetÑ‘r si kulak. KÑ‘tÑ‘ ne mund t'ia bÑ‘jmÑ‘ jo nÑ‘ dy kohÑ‘ dhe nÑ‘pÑ‘rmjet dy fletÑ‘-detyrimesh, por vetÑ‘m nÑ‘ njÑ‘ kohÑ‘ tÑ‘ vetme dhe nÑ‘pÑ‘rmjet vetÑ‘m njÑ‘ FletÑ‘-Detyrimi... Kur bÑ‘het kjo, praktikisht, do tÑ‘ rÑ‘ndohet kulaku mÑ‘ tepÑ‘r se tÑ‘ tjerÑ‘t.
Ti "rrjepim" ekonomikisht kulakët!
...Kulakët duhet t'i rrjepim ekonomikisht! Ja një shembull, nga fshati i Fierit që ka 100 ekonomi. Si do tÑ‘ procedohet nÑ‘ kÑ‘tÑ‘ rast, pÑ‘r tÑ‘ vjelur 100 kv misÑ‘r dhe njÑ‘kohÑ‘sisht pÑ‘r tÑ‘ goditur edhe kulakun? Mund tÑ‘ veprohet nÑ‘ kÑ‘tÑ‘ mënyrÑ‘: duhet manovruar me 15-pÑ‘rqindÑ‘shin, mund tÑ‘ arrihet si pÑ‘rfundim qÑ‘ tÑ‘ rÑ‘ndohen kulakÑ‘t mÑ‘ shumÑ‘ nga tÑ‘ gjithÑ‘, qÑ‘ fshatarÑ‘t e mesÑ‘m tÑ‘ paguajnÑ‘ proporcionalisht mÑ‘ shumÑ‘ se fshatarÑ‘t e vobektÑ‘ dhe kÑ‘ta tÑ‘ fundit, tÑ‘ mbajnÑ‘ proporcionalisht njÑ‘ peshÑ‘ tÑ‘ lehtÑ‘ nÑ‘ detyrimet. Nga kÑ‘to llogaritje p.sh., arrihet qÑ‘ 80 fshatarÑ‘ tÑ‘ vobektÑ‘, paguajnÑ‘ 40 kv misÑ‘r si detyrim, 17 fshatarÑ‘ tÑ‘ mesëm, paguajnÑ‘ 34 kv misÑ‘r dhe nga Plani i Shtetit, tÑ‘ 3 kulakÑ‘t, paguajnÑ‘ 16 kv misÑ‘r (njÑ‘ri dorÑ‘zon 7 kv, sepse Ñ‘shtÑ‘ mÑ‘ i fuqishÑ‘m ekonomikisht, njÑ‘ri dorÑ‘zon 5 kv dhe tjetri 4 kv). NÑ‘ kÑ‘tÑ‘ mënyrÑ‘ plotÑ‘sohet Plani i Grumbullimit, qÑ‘ ishte caktuar 100 kv misÑ‘r pÑ‘r kÑ‘tÑ‘ fshat. Porse akoma nuk kemi aplikuar Ligjin mbi Tatimin e kulakut. PÑ‘r ta aplikuar kÑ‘tÑ‘, caktohet mÑ‘ parÑ‘ sasia qÑ‘ do t'u ngarkohet si plus tÑ‘ tre kulakÑ‘ve. TÑ‘ themi se caktuam qÑ‘ kulaku mÑ‘ i fuqishÑ‘m tÑ‘ paguajë jo vetÑ‘m 7 kv, sipas planit, por edhe 5 kv tÑ‘ tjera nga tepricat e tij d.m.th., qÑ‘ ai tÑ‘ paguajë 12 kv, kulaku i dytÑ‘, tÑ‘ pagujÑ‘ 3 kv tÑ‘ tepërt, d.m.th., 8 kv gjithsej dhe kulaku i tretÑ‘, meqÑ‘ Ñ‘shtÑ‘ mÑ‘ i dobët, tÑ‘ paguajë 2 kv tÑ‘ tepërt, d.m.th., gjithsej 6 kv. NÑ‘ kÑ‘tÑ‘ mÑ‘nyrÑ‘ jo vetÑ‘m qÑ‘ Plani i Shtetit (100 kv) qÑ‘ plotÑ‘sohet porse mblidhen dhe teprica nga kulaku nÑ‘ masÑ‘n 10 kv pÑ‘r kÑ‘tÑ‘ fshat.
...Rasti i tatimit tÑ‘ kulakÑ‘ve duhet tÑ‘ shikohet veç e veç pÑ‘r çdo kulak, kurdoherÑ‘ qÑ‘ priten fletÑ‘-detyrimet, çdo vit ose çdo stinÑ‘.... NÑ‘ hedhjen e tatimit tÑ‘ tepërt, kulakut i duhet mbajtur parasysh qÑ‘ t'i mbetet jo vetÑ‘m buka e familjes sÑ‘ tij, po edhe deri nÑ‘ njÑ‘farÑ‘ mase, teprica e pakÑ‘t pÑ‘r tÑ‘ pÑ‘rballuar nevojat e tjera tÑ‘ familjes dhe nÑ‘ asnjÑ‘ mÑ‘nyrÑ‘ tÑ‘ mos i lihet njÑ‘ tepricÑ‘ e atillÑ‘, qÑ‘ mund t'i vlejÑ‘ atij pÑ‘r tÑ‘ shfrytÑ‘zuar tÑ‘ tjerÑ‘t ose pÑ‘r ta transformuar atÑ‘ nÑ‘ kapital. FletÑ‘-detyrimet e reja tÑ‘ vitit 1951, duhet tÑ‘ lÑ‘shohen me kÑ‘tÑ‘ kriter.
Si do të luftohet konkretisht kulaku në fshat
Instruksioni sekret i Enver Hoxhës, pasi udhëzon mënyrën e shtimit të detyrimit ekonomik ndaj kulakëve, urdhëron dhe si të luftohet politikisht ai në fshat: "...Pasi pritet FletÑ‘-Detyrimi, i dorÑ‘zohet kulakut, nÑ‘ tÑ‘ njÑ‘jtÑ‘n kohÑ‘ qÑ‘ u dorÑ‘zohet edhe fshatarÑ‘ve tÑ‘ tjerÑ‘. Porse kur tÑ‘ dorÑ‘zohen fletÑ‘-detyrimet, kulakut do t'i bjerÑ‘ menjÑ‘herÑ‘ nÑ‘ sy pesha e rÑ‘ndÑ‘ qÑ‘ bie mbi tÑ‘ nÑ‘pÑ‘rmjet fletÑ‘-detyrimit dhe do tÑ‘ ankohet patjetÑ‘r: "PÑ‘rse ma hidhni mua njÑ‘ detyrim kaq tÑ‘ rÑ‘ndÑ‘?" etj. KÑ‘tu fillon, si me thÑ‘nÑ‘, "t'i hiqet peta lakrÑ‘s", porse fletÑ‘n lakrÑ‘s t'ia heqÑ‘ vetÑ‘ kulaku. Agjitatori i PartisÑ‘ fillon tÑ‘ luftojÑ‘ me kulakun, duke u nisur nga format mÑ‘ tÑ‘ buta dhe duke i ashpÑ‘rsuar ato sipas rastit. Agjitatori nÑ‘ kÑ‘tÑ‘ rast i thotÑ‘ kulakut (arsyeton me kulakun) se ky detyrim i Ñ‘shtÑ‘ hedhur atij, sepse ai i ka mundÑ‘sitÑ‘ tÑ‘ paguajÑ‘ kÑ‘tÑ‘ detyrim etj., etj. Porse kulaku mund tÑ‘ insistojÑ‘, ta deklarojÑ‘ botÑ‘risht tÑ‘ padrejtÑ‘ kÑ‘tÑ‘ detyrim qÑ‘ i hidhet etj., (duhet pasur parasysh se deri nÑ‘ kÑ‘tÑ‘ çast atij kurrkush nuk duhet t'i ketÑ‘ thÑ‘nÑ‘ se ne e quajmÑ‘ "kulak" mbasi evidencat e kulakëve, presupozohet - dhe kÑ‘shtu duhet tÑ‘ jetÑ‘ - qÑ‘ tÑ‘ jenÑ‘ mbajtur konspirative nga partia dhe pushteti). NÑ‘ rastin e protestÑ‘s sÑ‘ kulakut, agjitatori arsyeton nÑ‘ forma tÑ‘ tjera dhe bile jo vetÑ‘m para kulakut, por para tÑ‘ gjithÑ‘ fshatarÑ‘ve, duke i thÑ‘nÑ‘ se ti je kulak dhe prandaj ta kemi hedhur kÑ‘tÑ‘ detyrim nÑ‘ bazÑ‘ tÑ‘ ligjit dhe duhet ta paguash doemos!
Urdhri: "Luftë politike, snjë hapësirë kulakëve!"
Në letrën sekrete, Enveri urdhëron për luftë të pareshtur politike, deri në izolim policor të kulakut: "NÑ‘ rast se do tÑ‘ jemi nÑ‘ rregull plotÑ‘sisht me metodÑ‘n dhe procedurÑ‘n pÑ‘r pÑ‘rcaktimin e kulakut, porse nuk kemi bÑ‘rÑ‘ njÑ‘ punÑ‘ politike paraprake me masat e fshatarÑ‘ve tÑ‘ vobektÑ‘ dhe tÑ‘ mesÑ‘m pÑ‘r ta demaskuar kulakun dhe pÑ‘r t'i bindur ata mbi nevojÑ‘n qÑ‘ ta luftojmÑ‘ kulakun, me sigurinÑ‘ mÑ‘ tÑ‘ madhe qÑ‘ nuk do tÑ‘ kemi suksese nÑ‘ luftÑ‘n kundÑ‘r kulakut. Po si bÑ‘het lufta pÑ‘rgatitore kundÑ‘r kulakut... KÑ‘tu Ñ‘shtÑ‘ zotÑ‘sia e komunistÑ‘ve dhe agjitatorëve. Kulaku, Ñ‘shtÑ‘ njÑ‘ njeri qÑ‘ jo vetÑ‘m ka bazÑ‘n ekonomike pÑ‘r t'u cilÑ‘suar kulak, por ka edhe qÑ‘ndrim tÑ‘ keq politik. Po tÑ‘ jenÑ‘ vigjilentë komunistÑ‘t dhe agjitatorÑ‘t, ata çfarÑ‘do shenje tÑ‘ punÑ‘s armiqÑ‘sore tÑ‘ kÑ‘tij njeriu e godasin publikisht, mblidhet fshati. Si e bÑ‘jnÑ‘ kÑ‘tÑ‘ goditje politike? KÑ‘tÑ‘ nuk e bÑ‘jnÑ‘ duke i thÑ‘nÑ‘ atij se Ñ‘shtÑ‘ kulak pÑ‘rderisa ai nuk Ñ‘shtÑ‘ deklaruar publikisht si kulak, por i thuhej se kjo punÑ‘ qÑ‘ ke bÑ‘rÑ‘ Ñ‘shtÑ‘ armiqÑ‘sore, kundÑ‘r interesave tÑ‘ popullit, Ñ‘shtÑ‘ punÑ‘ qÑ‘ vetÑ‘m kulakÑ‘t e bÑ‘jnÑ‘, etj. KÑ‘tÑ‘ gjÑ‘ e marrin vesh tÑ‘rÑ‘ fshatarÑ‘t, nÑ‘ mbledhje tÑ‘ hapta, bile me punÑ‘n tonÑ‘ tÑ‘ mirë, ata e mbÑ‘shtesin demaskimin qÑ‘ ne i bÑ‘jmÑ‘ kulakut. Duke u nisur nga kjo mbÑ‘shtetje efektive, ne mund t'i hedhim tatimin mbi tepricat kulakut... KÑ‘tÑ‘ mbështetje (të fshatarëve) në rast se nuk e kemi, nuk mund tÑ‘ nisemi nÑ‘ sulm pÑ‘r tÑ‘ goditur kulakun, duhet ta pezullojmÑ‘ pÑ‘rkohësisht disa ditÑ‘ sulmin dhe tÑ‘ pÑ‘rgatisim mÑ‘ mirÑ‘ terrenin politik, pÑ‘r tÑ‘ siguruar mbÑ‘shtetjen e masÑ‘s sÑ‘ fshatarÑ‘ve tÑ‘ vobektÑ‘ dhe tÑ‘ mesÑ‘m. Por duhet mbajtur parasysh se ka edhe raste kur kulaku nuk shpallet kundÑ‘r pushtetit haptas, nuk tÑ‘ jep rast tÑ‘ kapesh pas gabimeve tÑ‘ tij, qÑ‘ ta demaskosh. NÑ‘ kÑ‘to raste duhet vigjilencÑ‘ e madhe pÑ‘r ta kapur kulakun nÑ‘ gabim, por edhe kur nuk e kapim dot, sepse ai nuk na jep shkak, ne, megjithatÑ‘ duhet ta tatojmÑ‘ si gjithÑ‘ kulakÑ‘t e tjerÑ‘ dhe kur i shpallim fletÑ‘-detyrimin, i themi se mban fuqia e tij ekonomike prandaj e tatojmÑ‘ e nÑ‘ rast nevoje edhe i themi se Ñ‘shtÑ‘ kulak.
...Kur kulaku Ñ‘shtÑ‘ deklaruar, atÑ‘herÑ‘ s'ka pse tÑ‘ mos ta quajmÑ‘ atÑ‘ njeri kurdoherÑ‘ kulak... NÑ‘ tÑ‘ ardhmen, mund edhe tÑ‘ marrim ndonjÑ‘ masÑ‘ politike kundrejt kulakut, njÑ‘ masÑ‘ izolimi policor dhe administrativ... nÑ‘ favorin tonÑ‘",- urdhëron Enver Hoxha.
Enveri: T'i eliminojmë kulakët e pabindur
Objektivi i Partisë e shtetit të kohës, siç konfirmohet dhe në letrën e Enver Hoxhës më 1950, është vendosja e taksës ekonomike ekstreme për kulakët, e për ata që shprehin pakënaqësi apo kundërshtojnë, të shkohet në eliminim. Ja si shprehet Enver Hoxha: "TÑ‘ mos harrojmÑ‘ se nÑ‘ fazÑ‘n e kufizimit tÑ‘ tendencave shfrytÑ‘zonjÑ‘se tÑ‘ kulakut, eliminimi (me anÑ‘ tÑ‘ shpronÑ‘simit tÑ‘ pjesshÑ‘m ose total tÑ‘ pasurisë, internim, burgim) i ndonjÑ‘ kulaku tÑ‘ veçuar ose i ndonjÑ‘ grupi kulakÑ‘sh tÑ‘ veçantÑ‘ Ñ‘shtÑ‘ i paevitueshÑ‘m, i domosdoshÑ‘m dhe bÑ‘n pjesÑ‘ tÑ‘ pandarÑ‘ nÑ‘ luftÑ‘n pÑ‘r kufizimin e tendencave shfrytÑ‘zuese tÑ‘ kulakut, sikundÑ‘r na mÑ‘son shoku Stalin. Porse nÑ‘ kÑ‘tÑ‘ rast duhet patur parasysh qÑ‘ Ñ‘shtÑ‘ fjala jo pÑ‘r eliminimin ose likuidimin e kulakÑ‘ve si klasÑ‘, por Ñ‘shtÑ‘ fjala pÑ‘r eliminimin e ndonjÑ‘ kulaku tÑ‘ veçantÑ‘ ,i cili paraqitet armik i hapÑ‘t dhe i egÑ‘r kundÑ‘r pushtetit dhe qÑ‘ ky eliminim ose likuidim paraqitet i domosdoshÑ‘m. Procedimi i dhjetëra kulakÑ‘ve nÑ‘ njÑ‘ rreth, si p.sh., nÑ‘ rrethin e LushnjÑ‘s, konfiskime nÑ‘ masÑ‘ tÑ‘ kulakÑ‘ve, burgosje tÑ‘ dhjetëra kulakÑ‘ve nÑ‘ njÑ‘ rreth nuk Ñ‘shtÑ‘ e drejtÑ‘ dhe nuk Ñ‘shtÑ‘ gjÑ‘ tjetÑ‘r veçse shtrembÑ‘rim i vijÑ‘s sÑ‘ PartisÑ‘ dhe e hedh partinÑ‘ nÑ‘ aventurÑ‘, i kushton partisë dhe popullit shumÑ‘ shtrenjtÑ‘.
Duhet patur kujdes qÑ‘ tÑ‘ mos zbutet nÑ‘ asnjÑ‘ çast lufta kundÑ‘r kulakut, ajo duhet tÑ‘ ashpÑ‘rsohet çdo ditÑ‘ e mÑ‘ tepër, si lufta politike, ashtu edhe lufta pÑ‘r kufizimin e tendencave shfrytÑ‘zonjÑ‘se tÑ‘ kulakut. TÑ‘ zbutÑ‘sh luftÑ‘n kundÑ‘r kulakut, do tÑ‘ thotÑ‘ tÑ‘ biesh nÑ‘ oportunizÑ‘m, do tÑ‘ thotÑ‘ tÑ‘ lësh armikun e klasÑ‘s tÑ‘ punojÑ‘ lirisht kundÑ‘r partisÑ‘ dhe popullit. Prandaj, asnjÑ‘ zbutje nÑ‘ luftÑ‘n kundÑ‘r kulakut dhe kÑ‘rkohet ashpÑ‘rsimi i kÑ‘saj lufte, takt dhe metodÑ‘ e drejtÑ‘ nÑ‘ drejtimin dhe zhvillimin e kÑ‘saj lufte.
...KÑ‘to udhÑ‘zime, e pÑ‘rsÑ‘risim edhe njÑ‘ herÑ‘, nuk duhet tÑ‘ merren kallÑ‘p, si recetÑ‘, por tÑ‘ vlejnÑ‘ si orientim. NÑ‘ rastet kur Komiteti i PartisÑ‘ nÑ‘ Rreth nuk Ñ‘shtÑ‘ nÑ‘ gjendje tÑ‘ vendosi mbi njÑ‘ çÑ‘shtje tÑ‘ tillÑ‘, p.sh., mbi pÑ‘rcaktimin e disa kulakÑ‘ve, Ñ‘shtÑ‘ mirÑ‘ tÑ‘ na pyesin neve qÑ‘ t'u ndihmojmÑ‘ ose tÑ‘ na bÑ‘jnÑ‘ edhe vërejtje, se nÑ‘ kÑ‘tÑ‘ mÑ‘nyrÑ‘ do tÑ‘ ndihmohet edhe Komiteti Qendror nÑ‘ punÑ‘n e tij. Kjo ështÑ‘ e domosdoshme!". (Burimi: AQSH. F.14, AP/STR, V.1949, D.633 Nr. 423/101, Letra sek.e E.Hoxhës,datë 2 tetor 1950)
(Vijon nesër)
...Porse nÑ‘ kÑ‘tÑ‘ rast duhet patur parasysh qÑ‘ Ñ‘shtÑ‘ fjala jo pÑ‘r eliminimin ose likuidimin e kulakÑ‘ve si klasÑ‘, por Ñ‘shtÑ‘ fjala pÑ‘r eliminimin e ndonjÑ‘ kulaku tÑ‘ veçantÑ‘ ,i cili paraqitet armik i hapÑ‘t dhe i egÑ‘r kundÑ‘r pushtetit dhe qÑ‘ ky eliminim ose likuidim paraqitet i domosdoshÑ‘m.
Letra sekrete e Enver Hoxhës për përcaktimin dhe ndëshkimin e kulakëve, nxjerrë nga arkivat zyrtare, e datës 2 tetor 1950, përcakton qartazi objektivin ndaj kulakëve: "Kulakët t'i rrjepim ekonomikisht, të pabindurit t'i eliminojmë!". Ky urdhër i shoqëruar me vendimet përkatëse të Kuvendit Popullor e Qeverisë, shumë shpejt do të jepte efekte të paparashikuara si në ndarjen e popullsisë në shtresa, ashtu edhe në ndëshkimet e vazhdueshme ndaj shtresës së përcaktuar si kulakë
TÑ‘ zbutÑ‘sh luftÑ‘n kundÑ‘r kulakut, do tÑ‘ thotÑ‘ tÑ‘ biesh nÑ‘ oportunizÑ‘m, do tÑ‘ thotÑ‘ tÑ‘ lësh armikun e klasÑ‘s tÑ‘ punojÑ‘ lirisht kundÑ‘r partisÑ‘ dhe popullit. Prandaj, asnjÑ‘ zbutje nÑ‘ luftÑ‘n kundÑ‘r kulakut dhe kÑ‘rkohet ashpÑ‘rsimi i kÑ‘saj lufte, takt dhe metodÑ‘ e drejtÑ‘ nÑ‘ drejtimin dhe zhvillimin e kÑ‘saj lufte.