Kriza në Kosovë/ Studiuesi gjerman: Kulisat që larguan Albin Kurtin! E ardhmja e tij….

Në një intervistë ekskluzive për gazetën “Shekulli”, studiuesi për Demokracinë dhe Politikën, Bodo Weber, analizon të ardhmen politike të Kosovës, cili është roli që pati Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi në rrëzimin e Albin Kurtit, si dhe e ardhmja politike e Kurtit.

Erjon Dervishi

Mocioni i mosbesimit që çoi në rrëzimin e qeverisë së Albin Kurtit, ka lënë hapësire për dy dilema kryesore. A do të kemi zgjedhje të parakohshme apo Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi do të mandatojë një qeveri të re. Për këtë çështje dhe për të ardhmen politike të Kosovës, gazeta “Shekulli” ka realizuar një intervistë ekskluzive me ekspertin dhe studiuesin e politikave të Ballkanit Perëndimor, Z. Bodo Weber. Në analizën e tij, Z. Ëeber flet për të ardhmen e situatë politike në Kosovë dhe ndikimin që ka pasur i dërguari i posaçëm i Presidentit Amerikan për dialogun Kosovë-Serbi, Richard Grenell.

Si e shpjegoni qëndrimin e partive politike në Kosovë?

Epo, mund të supozohet se marrëdhëniet midis dy ish partnerëve të koalicionit, Vetëvendosje dhe LDK nuk ishin kurrë pa tensione. Dhe shkarkimi i Ministrit të Brendshëm Veliu, nga Kryeministri Kurti, përshkallëzoi ato tensione. Por duhet të besohet udhëheqëja e LDK-së kur deklaroi se ishte administrata amerikane, presioni i përditshëm i të dërguarit Grenell për të hequr tërësisht dhe në mënyrë të plotë tarifat ndaj Serbisë, kjo shkaktoi prishjen e qeverisë. Dhe ishte LDK, siç ka deklaruar vetë kryetari Mustafa, që prishi marrëveshjen e koalicionit për heqjen e tarifave me kushtimin e parimit të reciprocitetit nën presionin e SHBA-së. Nëse po, atëherë performanca e partive politike në qeveri përcaktohej nga qëndrimi ndaj presionit të SHBA-së, ndërsa mbështetja e opozitës përcaktohej nga presioni dhe interesi amerikan për të parë që Vetëvendosje të binte nga pushteti. E gjithë kjo, shikuar nga brenda Kosovës, kam frikë se i bëri vetëm dëme shtesë kulturës politike të vendit dhe marrëdhënieve ndër-partiake. Ajo që ne ende nuk e kemi parë, dhe kam frikë se është bërë edhe më e ndërlikuar për të arritur, është elitat politike e Kosovës që përcaktojnë qëllimet dhe interesat e vendit në negociatat për një marrëveshje përfundimtare, gjithëpërfshirëse me Serbinë, për të krijuar unitet ndër-partiak që siguron të paktën një shumicë dy e treta e nevojshme për Kuvendin për të ratifikuar ndonjë marrëveshje të ardhshme.

A pati ndonjë rol Presidenti Hashim Thaçi në votimin në Parlament?

Me siguri. Ishte kapja e tij e rolit negociues, pjesëmarrja e tij në bisedime të fshehta me Vuçiç dhe Grenell, deklarimi i tij se dialogu politik i udhëhequr nga BE është e vdekur pas kthimit nga mbledhja e Shtëpisë së Bardhë në shkurt, që ngriti dyshimet për një shtytje të përtërirë nga të dy presidentët se një marrëveshje e rrezikshme e shkëmbimit të territorit është duke u zhvilluar.

Pse Shtetet e Bashkuara dhe BE janë kundër njëri-tjetrit kur bëhet fjalë për pozicionin e Albin Kurti dhe qeverisë? Si e shihni pozicionin e Ambasadorit Richard Grenell në jetën e brendshme politike të Kosovës?

SHBA dhe BE nuk janë kundër njëra-tjetrës, domethënë BE nuk është kundër SHBA. Ishte administrata amerikane, i dërguari Grenell që filloi të negociojë me të dy presidentët në një mënyrë krejtësisht të fshehtë, të pa llogaritshme, duke anashkaluar si qeverinë e Kosovës ashtu edhe BE-në dhe qeverinë e vendeve anëtare, për shembull duke negociuar për të, dhe duke nënshkruar marrëveshjen e trafikut ajror në ambasadën amerikane në Berlin, duke mos përfshirë dhe as informuar qeverinë gjermane. Nuk ka asnjë arsye të arsyeshme që Uashingtoni të ndërpresë BE-në dhe të udhëheqë negociatat në të njëjtën mënyrë siç kishte bërë ish-shefja e politikës pararendëse të BE-së, Mogherini, përveç nëse synohet për një marrëveshje të shpejtë të shkëmbimit të territort. BE, me Gjermaninë dhe Francën në një epërsi, ndryshe nga administrata Trump nuk kanë goditur asnjë aktor politik në Kosovë, por janë përpjekur të kontribuojnë në parakushte për një rivendosje të negociatave kuptimplote për një marrëveshje përfundimtare. Dhe ata janë përpjekur të ndihmojnë në parandalimin e një prishjeje të koalicionit qeverisës nga frika, se vakuumi institucional që tani është krijuar me kalimin e votës së mosbesimit, do të ketë pasoja serioze, të tronditura në luftimin e institucioneve shtetërore të Kosovës kundër pandemisë. Sidoqoftë, duhet të kritikohet BE-ja që nuk ka demonstruar udhëheqje gati të mjaftueshme në muajt e fundit mbi negociatat Kosovë-Serbi, përfshirë edhe mos zgjidhjen e çështjes së liberalizimit të vizave, e cila formon një goditje të madhe të vazhdueshme për besueshmërinë e Unionit në Kosovë. Mund të shpresohet vetëm se BE do të mësojë mësimet e saj nga zhvillimet e fundit.

Çfarë do të ndodhë tani në Kosovë?

Vështirë të parashikohet. Pavarësisht nëse do të shohim një formim mjaft të shpejtë të një koalicioni të ri qeverisës, ose do të mbetet që qeveria e përkohshme të mbetet në detyrë deri pas përfundimit të krizës së koronës, një gjë është e qartë – ne kemi hyrë në një fazë shumë jodemokratike në demokracinë parlamentare të Kosovës: LDK ka fituar pozicionin aktual në parlament vetëm duke bërë fushatë në biletën e koalicionit me VV. Pasojat e vetme demokratike kur largoheni nga ai program do të kishin qenë të shkoni në zgjedhje të parakohshme, që për shkak të kufizimit të koronës nuk janë të mundshme. Demokracia mund të rikthehet vetëm me zgjedhje të parakohshme pasi të ketë mbaruar kriza e koronës, kushdo që do të qeverisë deri atëherë.

Cila do të jetë e ardhmja politike e Albin Kurtit?

Këtë nuk mund ta them unë. Do të shohim. Unë jam më i shqetësuar për perspektivat e ardhshme të stabilitetit të sistemit politik të Kosovës. Kurdo që do të shohim zgjedhje në Kosovë, do të befasohem nëse nuk shohim një ngritje të konsiderueshme për VV. Si do të kemi ndonjë qeveri të qëndrueshme në të ardhmen pas asaj që u ka ndodhur marrëdhënieve ndër-partiake të enjten e kaluar në Kuvend?

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/



Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Të tjera

Abissnet