×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

Kriza e ushqimit të fëmijëve nxorri në pah problemet strukturore të ekonomisë amerikane

Gjatë gjithë pandemisë, blerësit kanë mësuar vazhdimisht për brishtësinë e zinxhirëve të furnizimit. Në Amerikë, produkti më i fundit që mungon në raftet e supermarketeve janë ushqimet e foshnjeve me formulë. Ndërkohë që mungesat e mëparshme, që preknin gjithçka, nga makinat te kolltukët, përbënin një shqetësim për konsumatorët, mungesa e ushqimit për foshnjat mbart rreziqe serioze për shëndetin. Pra, administrata e Bidenit po shqyrton marrjen e masave të menjëhershme. Më 16 maj, Administrata e Ushqimit dhe Barnave (FDA) njoftoi se Amerika do të lehtësojë kufizimet në importet e ushqimeve me formulë nga vendet e tjera dhe do të ndërmarrë hapa për të rritur prodhimin vendas.

Por sigurisht ka disa probleme. Problemi më i madh ka qenë ndalimi i prodhimit në një fabrikë të madhe prodhuese në Miçigan që nga shkurti, kur zyrtarët filluan të hetojnë infeksionet bakteriale te katër foshnja të shkaktuara ndoshta nga pluhuri i qumështit, raporton abcnews.al. Edhe pa këtë problem, prindërit po luftonin për të blerë ushqimet me formulë. Mungesa e materialeve të ambalazhimit dhe vonesat në importin e përbërësve kanë kontribuar gjithashtu në rritjen e problemit.

Sipas Datasembly, një firmë e të dhënave me pakicë, 43% e produkteve ishin jashtë stokut në të gjithë Amerikën në fillim të majit. Disa politikanë dhe analistë kanë vënë në dukje edhe dy probleme më thelbësore në ekonominë amerikane: vëmendja e  korporatave dhe rritja e çmimeve. Derisa dyqanet filluan t’u mbaronte pluhuri me bazë qumështi për foshnjat, shumica e amerikanëve ndoshta nuk e kishin menduar kurrë  strukturën industriale të tregut të formulavepër foshnjat. Tani, sigurisht është bërë e njohur në vetëm katër kompani (Abbott, Gerber, Perrigo dhe Reckitt Benckiser), të cilat prodhojnë pothuajse të gjithë formulën e pluhurit me bazë qumështi në Amerikë.

Ndërprerja e prodhimit ndodhi në një fabrikë në pronësi të Abbott, e cila vetëm kontrollon rreth 40% të tregut. Por ekziston një ilustrim grafik se si një rënie e konkurrencës, e dukshme në afërsisht tre të katërtat e industrive amerikane gjatë tre dekadave të fundit, mund të ndikojë negativisht tek ekonomia.

E gjitha vëmendja tani në tregun e formulave është përkeqësuar nga ashpërsimi i rregullave. Rreth 98% e formulave për foshnjet në Amerikë prodhohen në vend për shkak të procesit të rreptë të miratimit të FDA për fabrikat e huaja. Dhe më shumë se gjysma blihet përmes një programi ushqimor për familjet me të ardhura të ulëta. Në vitin 2007, kur Kalifornia kaloi pronësinë e saj nga Abbott në Mead Johnson (tani në pronësi të Reckitt), vlera e tregut të Abbott ra nga 90% në 5%, ndërsa ajo e Mead u rrit nga 5% në 95%.

Më 13 maj, një grup senatorësh demokratë, përfshirë Cory Booker, bënë thirje për rishikimin e formulës. Nëse kjo do të ndodhte, diçka e tillë  nuk do të zgjidhte mungesat në fjalë, por mund ta vendoste baza më të shëndosha për tregun në të ardhmen. Më të dyshimta janë pretendimet për ashpërsinë e rritjes së çmimeve. Në një letër drejtuar Komisionit Federal të Tregtisë më 12 maj, Presidenti Joe Biden i kërkoi të hetonte nëse “përfituesit e paskrupullt” po blinin ushqimin e foshnjave me formulë në dyqane dhe më pas po e rishisnin me çmime shumë më të larta në internet.

Elizabeth Warren, një senatore  nga Masaçusets, dhe disa kolegë paraqitën një projekt-ligj më 12 maj që do të “ndalonte rritjen e çmimeve të tregut.” Ata cituan një studim nga Instituti i Politikave Ekonomike, i cili argumentoi se marzhet më të majme të fitimit kanë nxitur më shumë se gjysmën e rritjes së çmimeve që nga viti 2020. Më 13 maj, Joe Biden e cilësoi rritjen e çmimeve si një mënyrë për të ulur inflacionin.  Në teori, zvarritja fiskale që do të vinte nga taksat më të larta mund të zvogëlojë inflacionin (po ashtu, për fat të keq, si rritja në përgjithësi).

Por nëse lakmia e korporatave shpjegon inflacionin e lartë, pse filluan të rriten çmimet pasi filloi pandemia?

Jeff Bezos, pronari i Amazon, kishte të drejtë që kritikoi postimin e Biden, duke e cilësuar si “të  gabuar”. Në të vërtetë, diçka shumë më themelore shpjegon rritjen e inflacionit: një rritje në kërkesën e nxitur nga stimuli, e shoqëruar nga ndërprerjet e shumta të ofertës. Për produkte individuale, sinjali i dërguar nga çmimet më të larta është mënyra më efektive për të rivendosur në ekuilibër ofertën dhe kërkesën. Në rastin e ushqimeve me formulë të foshnjeve, ajo ofron një nxitje për kompanitë vendase që të bëjnë më shumë për kompanitë në Amerikë dhe për prodhuesit e huaj për të eksportuar produktet e tyre në vend. Përkundrazi, si formula për foshnjat, çmimet më të larta mund të luajnë një rol në zhvillimin e shëndetshëm.

*Marrë nga The Economist

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ish-modelja Carré Otis tregon përdhunimet dhe drogimin e detyruar: Drejtori kishte të gjithë pushtetin dhe unë nuk mund të rezistoja

Ish-modelja Carré Otis tregon përdhunimet dhe drogimin e detyruar: Drejtori kishte të gjithë pushtetin dhe unë nuk mund të rezistoja

Publikuar më 25.06.2022
Me fytyrën e saj impresioniese, dikur modelja aspirante Carr...

Me fytyrën e saj impresioniese, dikur modelja aspirante Carré Otis u kontaktuar nga agjentët e modelingut sapo fotoja e saj ra në tavolinën e shefit të agjencisë më të madhe të modeleve. Në moshën 16 vjeçare ajo nënshkroi me ‘Elite Model Management’ – ku janë krijuar gjithashtu supermodelet si Naomi Campbell, Cindy Crawford e Helena Christensen, shkruan në […]

Lexo më shumë

Masakër në një ‘gay-bar’ në Oslo, dy të vdekur dhe 14 të plagosur

Masakër në një ‘gay-bar’ në Oslo, dy të vdekur dhe 14 të plagosur

Publikuar më 25.06.2022
Dy persona janë vrarë dhe 14 të tjerë u plagosën orët e para...

Dy persona janë vrarë dhe 14 të tjerë u plagosën orët e para të mëngjesit të sotëm në një lokal homoseksualësh në Oslo të Norvegjisë. Policia ka bërë me dije se një person i dyshuar si autor i ngjarjes është arrestuar dhe janë sekuestruar dy armë. Policia e armatosur rëndë e pajisur me jelek antiplumb […]

Lexo më shumë

Gjykata e Lartë pendohet pas 50 vitesh, rikthen ligjin që ndalon abortin në SHBA

Gjykata e Lartë pendohet pas 50 vitesh, rikthen ligjin që ndalon abortin në SHBA

Publikuar më 25.06.2022
“Përmbysja e së drejtës së një gruaje për abort nga Gjykata ...

“Përmbysja e së drejtës së një gruaje për abort nga Gjykata e Lartë të premten ishte një rrufe ligjore, politike dhe shoqërore që meriton termin e mbipërdorur “historik” sepse do të ndryshojë jetën në shumë mënyra, shumë ende të panjohura.” Kështu hapet artikulli i medias së njohur amerikane “CNN” pas vendimit të Gjykatës së Lartë […]

Lexo më shumë

I bënë shantazh me video, historia dramatike e nxënëses së mitur në Kamëz që u detyrua të vidhte edhe mësuesen

I bënë shantazh me video, historia dramatike e nxënëses së mitur në Kamëz që u detyrua të vidhte edhe mësuesen

Publikuar më 25.06.2022
Një nxënëse në një shkollë në Kamzë është gjobitur nga shoqe...

Një nxënëse në një shkollë në Kamzë është gjobitur nga shoqet e saj deri aty sa është shtyrë që të kthehet në një hajdute. Ka arritur deri aty problematika saqë ajo në një rast vodhi çantën e mësueses mbasi nuk po siguronte para për të mbuluar kërkesat e shoqeve të klasës, të cilat kishin mësuar sekretin […]

Lexo më shumë

E shpëtoi trajnerja pasi i ra të fikët në pishinë, Federata përjashton notaren nga kampionati

E shpëtoi trajnerja pasi i ra të fikët në pishinë, Federata përjashton notaren nga kampionati

Publikuar më 25.06.2022
Federata Ndërkombëtare e Notit ka përjashtuar notaren Anita ...

Federata Ndërkombëtare e Notit ka përjashtuar notaren Anita Alvarez nga Kampionati botëror, pas incidentit që ndodhi në provat gjenerale përpara garës së Budapestit. Notarja amerikane shpresonte të merrte pjesë në finalen e ekipit pasi i ra të fikët në pishinë, por nuk është lejuar. 25-vjeçarja u shpëtua nga trajnerja spanjolle, Andrea Fuentes dhe kjo e […]

Lexo më shumë

Shqiptarët më pesimistët për të ardhmen në Ballkan, 42% duan të ikin

Shqiptarët më pesimistët për të ardhmen në Ballkan, 42% duan të ikin

Publikuar më 25.06.2022
Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal (RCC), publikoi sot rezulta...

Këshilli i Bashkëpunimit Rajonal (RCC), publikoi sot rezultatet e Barometrit të Ballkanit 2022, nëpërmjet një ankete me rreth 6000 qytetarë në Bosnjë, Serbi, Kosovë, Shqipëri, Maqedoninë e Veriut dhe Malin e Zi. Rezultaet treguan se kënaqësia për jetesën aktuale mbetet e njëjtë (41%, e njëjtë si në vitin 2020), po pritshmëritë e rajonit për të ardhmen […]

Lexo më shumë

Vota në parlament për heqjen e vetos ndaj Maqedonisë së Veriut, Rama: U shpëtua fytyra e Bullgarisë dhe e BE-së

Vota në parlament për heqjen e vetos ndaj Maqedonisë së Veriut, Rama: U shpëtua fytyra e Bullgarisë dhe e BE-së

Publikuar më 24.06.2022
Parlamenti bullgar i dha mandat Këshillit të Ministrave për ...

Parlamenti bullgar i dha mandat Këshillit të Ministrave për të miratuar propozimin e Presidencës Franceze për heqjen e vetos për negociatat për Republikën e Maqedonisë së Veriut. Për projektvendimin e paraqitur nga Hristo Ivanov, kryetar i PG “Bullgaria Demokratike” (DB), votuan 170 deputetë, 37 ishin “kundër” dhe 21 “abstenuan”. Kuvendi i Bullgarisë ka ndryshuar kështu një rezolutë […]

Lexo më shumë

Shoferi parkon ‘Range Rover-in’ mbi ‘Golf’, policia e Londrës në alarm

Shoferi parkon ‘Range Rover-in’ mbi ‘Golf’, policia e Londrës në alarm

Publikuar më 24.06.2022
Policia e Londrës ka nisur një hetim pas raporteve për të sh...

Policia e Londrës ka nisur një hetim pas raporteve për të shtëna me armë zjarri mbrëmjen e djeshme. Por policia është shtangur kur është hasur me një aksident “të çuditshëm.” Një Range Rover u gjet e parkuar mbi një makinë tjetër. Policia shkoi rreth orës 19:00 në një rrugë në periferi të West Hampstead, në veriperëndim të Londrës […]

Lexo më shumë