Koço Kokëdhima: Shqiptarët, 18 vite pas Marrëveshjes së Ohrit

Më 13 gusht 2001, 18 vite më parë, pas dy muajsh bisedimesh të vështira, u nënshkrua dokumenti që njihet si Marrëveshja e Ohrit, e cila jo vetëm i dha fund konfliktit mes UÇK-së dhe forcave të sigurisë maqedonase, por që parashikoi ndryshimet kushtetuese, për një shoqëri shumetnike maqedonase, ku sanksionohej se shqiptarët janë element shtetformues.

Në këtë përvjetor ‘Zgjidhja’ kujton rolin e mendimtarit të shquar shqiptar, Arbën Xhaferi dhe ndihmën e paçmuar të përfaqësuesve specialë nga SHBA dhe BE, që punuan bashkë me palën maqedone, për një dokument që do të garantonte një vend të stabilizuar dhe demokratik për të gjitha etnitë.

Përgjatë viteve, nga implementimi i Marrëveshjes kornizë të Ohrit, janë miratuar mbi 130 ndryshime dhe plotësime ligjore,  pjesa më e madhe për mosdiskriminim dhe përfaqësim të drejtë, ndërsa një pjesë e tyre janë në sferën e identitetit, kulturës, arsimit dhe decentralizimit të pushtetit.

Por jo gjithçka shkoi sipas marrëveshjes kornizë që synonte zhvillimin e qetë dhe harmonik të shoqërisë maqedonase duke respektuar njëkohësisht identitetin etnik dhe interesat e të gjithë qytetarëve. Për vite të tëra, shumica sllave, me qëndrime publike antishqiptare nuk respektoi decentralizimin e pushtetit, nuk u lejoi shqiptarëve që të qeverisnin atje ku ishin shumicë; nuk garantoi përfaqësimin e drejtë dhe mosdiskriminimin; nuk u dha mundësinë që të punësoheshin në raport të drejtë me maqedonët në administratën e organeve qendrore, vendore, apo të përfaqësoheshin në Gjykatën Kushtetuese, sipas pjesëmarrjes në Kuvendin e Maqedonisë.

Shqiptarëve që përbëjnë mbi 30 % të popullsisë maqedonase, vetëm përpara dy javësh, me një vendim qeverie që parashikon edhe penalitetet, u garantohet ligjërisht e drejta e përdorimit te shqipes si gjuhë zyrtare, krahas gjuhës maqedonase.

Vota e shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut ishte vendimtare në zgjedhjen e presidentit Stevo Pendarovksi, majin e kaluar. Por ka ende shumë rrugë për të bërë. Nuk mjafton vetëm diskrimimi politik, etnik dhe ai gjuhësor, sepse zonat ku shqiptarët janë shumica e popullsisë, janë më të varfrat në Maqedoninë e Veriut, marrin shumë më pak investime shtetërore, përfitojnë shumë më pak nga investimet e huaja që janë dyndur në fqinjin tonë lindor, janë të privuar nga vendet e punës në administratën shtetërore dhe qindra familje shqiptare gjejnë mbijetesën sërish duke emigruar në Perëndim dhe duke shpopulluar trojet e tyre amtare.

‘Zgjidhja’ u kërkon shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut që të mos heqin dorë nga kërkesat për plotësimin e të drejtave themelore dhe lirive të miratuara në dokumentin e 18 viteve më parë. Ndërsa u bën thirrje edhe politikanëve shqiptarë që të mos tërhiqen për hunde nga elita e vjetër dhe e korruptuar politike në Tiranë apo në Prishtinë, që më shumë se ndihmë, u ka bërë dëm aspiratave të shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Të tjera

Abissnet