Knut Fleckenstesin: Reforma elektorale të jetë gati për zgjedhjet lokale

Raportuesi i Shqipërisë në Parlamentin Evropian, Knut Fleckenstein, në një intervistë për gazetën “Shekulli”, shprehet i qartë për ecurinë e reformës elektorale dhe për mirë menaxhimin e fondeve IPA të Bashkimit Evropian

Erjon Dervishi

Raportuesi për Shqipërinë në Parlamentin Evropian, Knut Felckenstein, kërkon që reforma elektorale të zbatohet përpara zgjedhjeve lokale. Ndërsa për fondet e IPA, Fleckenstein e vë theksin tek mirë menaxhimi i fondeve të BE. Pak ditë më parë Parlamenti Evropian, ka miratuar ligjin e fondeve IPA të Bashkimit Evropian. Janë fonde të para-aderimit, të cilat kanë për qëllim investimin në vendet e Ballkanit Perëndimor. Menaxhimi i këtyre fondeve është i një rëndësie primare. Për këtë arsye janë Bashkimi Evropian ka ndryshuar edhe rregullat e menaxhimit të funksionimit të fondeve që japin. Ato do të monitorohen në mënyrë të rreptë nga ana e Bashkimit Evropian. Bashkë me menaxhimin e fondeve IPA, Parlamenti Evropian është e interesuar që Shqipëria dhe Maqedonia të plotësojë edhe kriteret e përcaktuar nga BE. Këtu përfshihet edhe reforma elektorale. Raportuesi për Shqipërinë në Parlamentin Evropian, Knut Felckenstein, kërkon që reforma elektorale të zbatohet përpara zgjedhjeve lokale. Ndërsa për fondet e IPA, Fleckenstein e vë theksin tek mirë menaxhimi i fondeve të Bashkimi Evropian.

Intervista e plotë:

Reforma zgjedhore ka hyrë në një fazë shumë interesante, ka hyrë në ngërç pasi drafti është diskutuar. Çfarë mendoni në lidhje me të? A duhet të ratifikohet kodi i ri nga partitë para zgjedhjeve lokale?

Po sigurisht! Presim që shumica në parlament dhe opozita të tregojnë vullnet të mirë dhe ne shpresojmë seriozisht se do të miratohet puna e mirë e dy grupimeve të komitetit ad-hoc, në mënyrë që tashmë të hyjë në fuqi për zgjedhjet lokale.

Parlamenti Evropian ka kaluar procesin e IPA III. Çfarë do të thotë për Shqipërinë?

Po, është e vërtetë, Asistenca e Para-Anëtarësimit III (IPA) për periudhën 2020-2027 u miratua nga Komiteti i Punëve të Jashtme i Parlamentit Evropian me një shumicë domethënëse. Unë jam shumë i kënaqur me pozitën e negociuar. Kam arritur të nxjerr disa pika kryesore, që përfshin sigurimin që fondet e IPA-s të arrijnë të gjitha rajonet, jo vetëm ato që preferohen nga qeveritë. Së dyti, ne duam të forcojmë dimensionin social të fondeve IPA. Ne shohim se ekonomitë në Ballkanin Perëndimor po rriten ngadalë por pa probleme, por kushtet e jetesës për njerëzit nuk po përmirësohen. Procesi i pranimit duhet gjithashtu të kontribuojë në përmirësimin e kushteve të jetesës së njerëzve, në mënyrë që njerëzit e rinj dhe të arsimuar të mos largohen nga vendi i tyre. Mendoj se kjo është një gjë e mirë për Shqipërinë dhe për përfituesit e tjerë të fondit.

Lidhur me presidencën rumune të Bashkimit Evropian. A besoni se Rumania do të marrë ndonjë hap të posaçëm për të ndihmuar Shqipërinë dhe Maqedoninë për negociata të hapura me BE-në?

Qeveria rumune na siguroi se ata do të kujdesen dhe do të bëjnë atë që mund të bëjnë, për ta shtyrë këtë temë në agjendën e presidencës aktuale. Megjithatë, në fund të ditës, Këshilli, pra që do të thotë shtetet anëtare, do ta vendosin këtë gjë.

Komisioni Evropian shton lekët për vendet kandidate të Ballkanit Perëndimor

Me një votim në Komitetin e Parlamentit Evropian për Çështjet e Jashtme, është bërë e mundur rritja e Fondeve IPA III, për vendet kandidate të Ballkanit Perëndimor. Me këtë votim, në arkën e këtyre vendeve do të fillojnë të shtohen para të tjera, të cilat do të mundësojnë rritjen e investimeve. Këto para janë shuma të cilat vijnë si fonde për fazën e para-aderimit. I pari që e ka përshëndetur këtë votim, ishte, Grupimi Social-Demokrat i Parlamentit Evropian, si dhe raportuesi i Shqipërisë në Parlamentin Evropian, Knut Fleckenstein. Social Demokratët Evropian: Bashkimi Evropian duhet të mbetet mbështetësi më i madh i reformave politike dhe ekonomike në vendet kandidate Sot, komisioni i Parlamentit Evropian për Çështjet e Jashtme votoi mbi instrumentin e ri financiar, instrumentin e ashtuquajtur “Ndihma Para-Anëtarësuese” (IPA III) e përkushtuar për të mbështetur vendet kandidate potenciale, gjatë buxhetit të ardhshëm afatgjatë të BE 2021-2027. Duke qenë një grup pro-zgjerues, Socialistët dhe Demokratët siguroheshin që fondet e para-pranimit të përputhen me nevojat e vendeve kandidate, duke mbështetur reformat politike dhe ekonomike dhe duke i përgatitur ato për të drejtat dhe detyrimet që vijnë me anëtarësimin në BE. Knut Fleckenstein, bashkë-raportues i Instrumentit të Ndihmës së Para-Anëtarësimit dhe zëdhënës i Social Demokratëve për çështjet e jashtme tha: “Bashkimi Evropian është mbështetësi më i madh i vendeve kandidate dhe potencialisht kandidate në Ballkanin Perëndimor edhe në aspektin financiar. Propozimi i Komisionit Evropian për të rritur zarfin e fondeve të para-aderimit në buxhetin 2021-2027 në 14.5 miliardë euro është një fillim i mirë. Megjithatë, ne presim që BE të jetë më ambicioze, pasi fondet e para-pranimit janë një investim afatgjatë në të ardhmen evropiane të të dy vendeve të zgjerimit dhe vetë BE-së. “Sot arritëm të theksonim pesë prioritete. Ne forcojmë dimensionin social të politikës së zgjerimit dhe sigurohemi që fondet e IPA-së të shpërndahen në mënyrë jo-diskriminuese, duke arritur në të gjitha rajonet dhe duke mos u shpërndarë nga qeveritë sipas interesit politik. “Ne gjithashtu forcuam kushtëzimin në mënyrë që të jemi në gjendje të reagojmë ndaj zhvillimeve politike, gjë që na lejon të pezullojmë një vend në rast të shkeljeve të të drejtave të njeriut ose sundimit të ligjit. Për më tepër, ne e forcuam qëndrimin e Parlamentit Evropian në mënyrë që të ketë një reagim, kur bëhet fjalë për rishikimin e instrumentit dhe përfituesve të tij. Dhe së fundi ne kemi vënë shikueshmërinë e fondeve IPA në listën tonë të prioriteteve, në mënyrë që të rritet ndërgjegjësimi për ndikimin pozitiv të financimit të BE në rajon”.

Shënim për mediat

Që nga viti 2007, IPA ka qenë instrumenti kryesor financiar që mbështet reformat në vendet kandidate dhe potencialisht kandidate, pra gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor dhe Turqinë, që kanë për qëllim përgatitjen e përfituesve për detyrimet e anëtarësimit në BE. Korniza ligjore e gjeneratës së dytë të Instrumentit të Ndihmës së Para-Anëtarësimit (IPA II) të aprovuar në vitin 2014 ka përfunduar më 31 dhjetor 2020 dhe IPA III e re do të hyjë në fuqi me Kornizën e Re Financiare shumëvjeçare të vitit 2021-2027.

Fondet IPA II në Shqipëri

Ndihma financiare në kuadrin e IPA II parashikonte: Alokimi i financimit 2014-2020: € 649.4 milion. Sektorët prioritarë për financim në këtë periudhë janë: Demokracia dhe qeverisja: Forcimi i institucioneve demokratike; reformimin e shërbimit civil dhe ofrimit të shërbimeve publike; qeverisje më e mirë ekonomike; përmirësimi i menaxhimit financiar publik; fuqizimi i shoqërisë civile (p.sh. jo-shtetërore, organizatat vullnetare). Sundimi i ligjit dhe të drejtat themelore. Gjyqësori i pavarur dhe efikas; ndihma për policinë në luftën kundër krimit të organizuar; lufta kundër korrupsionit; duke respektuar konventat e të drejtave të njeriut. Veprimi i mjedisit dhe klimës. Përafrimi me ligjin dhe standardet e BE-së; trajtim më i mirë i mbeturinave dhe ujit; kontrollimin e ndotjes së ajrit. Infrastrukturë më e mirë dhe lidhje rajonale; siguria e përmirësuar rrugore; rritjen e ndërveprimit (përputhshmëria teknike ndërkufitare). Konkurrenca dhe inovacioni. Mbështetja e konkurrencës së biznesit; integrim më i madh i tregut; përmirësimin e mjedisit të biznesit; zhvillimin e turizmit. Arsimi, punësimi dhe politikat sociale Sigurimi i trajnimeve efektive profesionale; shërbime më të mira për punësim dhe politikë të tregut të punës; shërbime efikase shëndetësore dhe sociale. Bujqësia dhe zhvillimi rural. Sektori bujqësor dhe ushqimor më konkurrues; aplikimi i standardeve të sigurisë ushqimore; cilësi më të mirë të jetës në zonat rurale. Bashkëpunimi rajonal dhe territorial. Promovimi i rrjeteve rajonale, pajtimit dhe marrëdhënieve të mira fqinjësore; nxitjen e zhvillimit të qëndrueshëm lokal në zonat kufitare.

PE

Ndihma e para-anëtarësimit duhet të pezullohet nëse cenohet demokracia

Komisioni i Parlamentit Evropian për Punë të Jashtme (AFET) kërkoi që asistenca financiare për vendet në procesin e pranimit në BE duhet të rishpërndahet në mënyrë të drejtë, por që të pezullohet edhe në rastet e mosrespektimit të demokracisë dhe sundimit të ligjit. “Fondet e BE-së për vendet që dëshirojnë të bëhen anëtare të Bashkimit duhet të rishpërndahen në baza të drejta dhe të pezullohen në rastet e mosrespektimit të demokracisë dhe sundimit të ligjit”, thanë deputetët. AFET miratoi një qëndrim mbi Instrumentin e tretë për ndihmën e para-anëtarësimit (IPA III). Propozimi përfshin një kusht të kushtëzuar, që nënkupton se vendet në procesin e anëtarësimit që nuk respektojnë vlerat thelbësore të BE-së për demokracinë, sundimin e ligjit dhe të drejtat e njeriut do të përballen me pasoja të qarta në kuptimin e financave të BE-së. “Komisioni Europian duhet të pezullojë ose të bllokojë përkohësisht ndihmën para aksesit në rastet e shkeljeve të vazhdueshme të një ose shumë kritereve të Kopenhagës nga vendet kandidate”, Komisioni për Punë të Jashtme. Deputetët gjithashtu përshëndetën që kuadri i propozuar për IPA III do të bazohej në prioritetet dhe “parimin e pjesëmarrjes së drejtë”, në vend të një kuadri të vendit. “Kjo do të paraqiste një fleksibilitet më të madh në zgjidhjen e nevojave në rritje të partnerëve dhe mundëson shpërblimin e progresit dhe arritjeve të vendeve anëtare”, thuhet në njoftimin e AFET. Anëtarët e AFET gjithashtu u kërkuan autoriteteve në vendet që janë në procesin e zgjerimit për të bërë më shumë në ngritjen e vetëdijes për fondet e BE-së dhe për t’u dhënë medias lokale dhe publikut të gjerë informacionin se si BE po kontribuon në këtë fushë. Pozita përfundimtare e Parlamentit Europian, i cili përmban një mandat për hyrjen në negociatat me Këshillin duhet të miratohet më 2 mars, gjatë seancës plenare në Strasburg. Për t’u bërë e detyrueshme, teksti i kësaj rregulloreje duhet të rregullohet nga Parlamenti Evropian dhe Këshilli i BE-së.

Raporti “Prieber”

“Kapja e shtetit” pengon afrimin e Ballkanit me BE-në

Menaxhimi i reformave në fushën e drejtësisë është analizuar edhe nga Raporti “Prieber”, për vitin 2017-2018. Në bazë të të dhënave të këtij raporti, rezultonte se sistemi i drejtësisë në Ballkanin Perëndimor, është i dobët dhe shumica e reformave nuk janë zbatuar si duhet. Për këtë arsye nevojitet një masë urgjente nga ana e qeverive të këtyre vendeve. Në raport theksohet se: Një pjesë e madhe e masave teknike dhe normative të zbatuara nga qeveritë e Ballkanit Perëndimor për hir të përparimit të vendit të tyre drejt anëtarësimit në BE, nuk kanë sjellë realisht reforma thelbësore. Në të vërtetë, standardet demokratike në këto vende janë të dobëta. Bashkimi Evropian është i vetëdijshëm për këtë, pasi është i vetëdijshëm se qasja e saj ndaj këtij rajoni ka nevojë për përmirësime. Sidoqoftë, ende nuk e ka kuptuar se si ta bëjë këtë. Retorika e Komisionit Evropian në vitin 2018 ishte më e guximshme se zakonisht. Ajo e shpalli në Strategjinë e saj për Ballkanin Perëndimor se problemi i kapjes së shtetit ndikon në këtë rajon si një e tërë. Sidoqoftë, ajo nuk përcaktoi asnjë vend në mënyrë specifike, gjë që i mundësoi çdo qeverie të përjashtojë veten nga kjo vërejtje. Për më tepër, Komisioni nuk ka elaboruar mbi problemet që çojnë në kapjen së shtetit. Sistemi i zakonshëm i raportimit në BE nuk e ka bërë të mundur. Kjo është arsyeja pse ne kemi nevojë për një raport tjetër, të ndryshëm. Ne kemi nevojë për një raport që do të nxjerrë në pah publikisht dhe drejtpërdrejt problemet të cilat nuk i nënshtrohen ndarjes së rregullt të acquis communautaire në kapitujt e Bashkimit Evropian. Ky raport duhet të jetë pjesë e politikës së zgjerimit të BE-së për të siguruar nxitje të mjaftueshme për zbatimin e reformave të nevojshme. Raporti “Prieber” mund të shërbejë si një model për një mekanizëm të ri të raportimit plotësues, që tejkalon monitorimin teknik të përputhjes me rregullat e BE-së. Një raport i pavarur i ekspertëve i mbështetur nga Komisioni Evropian mund të jetë një përgjigje adekuate ndaj nevojës, e shprehur në Strategjinë për Ballkanin Perëndimor të vitit 2018 dhe riafirmuar në Samitin e BE-së dhe Ballkanit Perëndimor në Sofje, për një monitorim më efektiv të reformave në sundimin e ligjit në vendet aspirante.

Megjithëse BE pritet të jetë më introvert në muajt e ardhshëm, nuk duhet të neglizhojë Ballkanin Perëndimor. Ky lloj raporti duhet të përgatitet për çdo vend në rajon. Synimi këtu është identifikimi i mangësive kritike sistemike dhe ofrimi i mbështetjes së BE-së për t’i kapërcyer ato me sukses. Ky proces duhet të përfshijë një dialog kombëtar të hapur dhe të sinqertë mbi reformat. Duke qenë të vetëdijshëm për elementet e kapjes së shtetit në të gjithë rajonin e Ballkanit Perëndimor, BE duhet të përdorë levave të saj në Politikën e Zgjerimit për të vepruar në mënyrë pro-aktive në mënyrë që të përmbysë prirjet e kapjes së shtetit dhe për të parandaluar shkallëzimin e krizës së re të ngjashme me atë që e tronditi Maqedoninë katër vjet më parë.

Korrupsioni

Kapja shtetërore nënkupton korrupsionin e përhapur dhe shfrytëzimin e burimeve publike për përfitime private, duke neutralizuar mekanizmat e kontrollit, qoftë me mjete ligjore ose të paligjshme. Ky sistem përhapet nëpër sektorët dhe në nivele të ndryshme, në kapituj të veçantë negociues, si dhe në të gjitha kriteret politike që janë më të vështira për të monitoruar dhe vlerësuar. Megjithëse raportimi brenda procesit të pranimit në BE, tashmë është mjaft voluminoz dhe kompleks, disa nga raportet nuk janë në dispozicion të publikut dhe ato që publikohen përdorin fraza diplomatike dhe formulime të kujdesshme që hedhin poshtë gjetjet e tyre. Për më tepër, këto raporte janë të ndara në mënyrë strikte, në kapituj dhe progresi vlerësohet në bazë të kritereve specifike, ndërsa pjesa më e madhe e sektorit të sigurisë mbetet e lënë jashtë, pasi BE nuk ka kompetenca. Një strukturë e tillë i mungon tendencave dhe kontekstit më të gjerë që lidhin kapituj të ndryshëm dhe sigurojnë kuptim për një sërë masash të zbatuara. Pa to, nuk mund të shihet pamja e përgjithshme.

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Të tjera

Vija fatale e Ballkanit

Blerim Latifi Gjatë historisë, njerëzit në Ballkan kanë vuajtur nga një lloj fataliteti gjeopolitik. Ky fatalitet ka të bëjë me…

Abissnet