Jam në krahun tuaj, Robert Ndrenika…

Përparim Kabo

Të pashë e të dëgjova Robert Ndrenika…, ai laku erdhi edhe në grykën time jo si buka e munguar, por si shpirti që po mbytet… Popujt e vegjël mund të mbahen nga identiteti, nga kontributet dhe ne shqiptarët në artin teatror e kemi të madh e të shquar atë çfarë kemi bërë… Është për këtë arsye që kryeveprat e Shekspirit u përkthyen herët nga Fan Noli në vendin tonë dhe u vunë në skenë qysh në gjysmën e dytë të shekullit të kaluar. Sot e prej gati pesë viteve kemi një kryeministër artist-piktor, që deklaron se e ka mësuar retorikën te Noli dhe Konica… Por ja i dashur Robert, që kur vihet një kryevepër e Shekspirit nga ku mësoi edhe Noli fjalën e gdhendur, kryeministri nuk vjen në Teatër. Nuk e pa “Zbutjen e Kryeneçes,” megjithëse ajo pjesë shkoi edhe në Kinë në një festival. Ai nuk e pa as “Tre Motrat” e Çehovit megjithëse ishte një nga vëniet me të bukura çehoviane, nuk e pa “Ecuus” të Peter Shafer megjithëse ajo u vu në skenë nga regjisori i shquar Dino Mustafiç, nuk pa as “Opera për tre Grosh” të Vaclaf Havelit…, sepse nuk e di përse… Nuk erdhi në Butrint të shikonte shfaqjen unikale të Teatrit Kombëtar të Pekinit me Ricardin e Tretë, të Shekspirit… Atëherë unë pyes, Ju zoti Kryeministër si e keni marrëdhënien me teatrin…

Ju ia keni mbyllur derën vetes jo teatrit! Ai si në çdo kohë dhe në çdo sistem nuk ka nevojë për qeveritarin, i cili ka frikë nga teatri, nga skena, nga njeriu i gjallë në skenë. Sot ju flisni për reformën në drejtësi dhe Vetingun…, por kur para disa viteve kambanat ranë në Teatrin Kombëtar me pjesën “Korbi i Bardhë” të Mjeshtrit Mihal Luarasi ju nuk erdhët, madje ju nuk erdhët edhe kur ai vdiq…, kishit punë me sa duket, ai që solli në vitin e largët 1956 “Intrig e Dashuri” të Shilerit…, iku me nderin e kontributit në Teatër… Vendi po zbrazet Robert, po ikin aktorë të shquar, një nga talentet tona që ndriste në skenë ndenji mbi 10 vjet pa kontratë dhe iku… Po ikin mjekët Robert se para pesë vitesh i futën me demek në konkurs, po ikin inxhinierët IT, infermierët dhe gjeneratat e reja… Zbrazja e atdheut është tragjedia që po luhet. Dhe ne mbjellim lule, lexojmë me projekt në park romane dhe marrim fonde, bëjmë sikur vrasim mushkonjat me fond japonez dhe fusim paratë në xhep, marrin të gjitha projektet në shoqërinë civile gratë e qeveritarëve, ndërsa arti ka mbetur jetim, madje i vobektë…

Mos e prekni Teatrin Kombëtar, more prishës. Po, ajo godinë nuk është në gjendje, ndaj konservojeni dhe ktheheni në muzeum, si kudo. Nxirrini veshjet e pjesëve nga kthina e gardërobës dhe demostrohini në muzeumin Teatër. Rinovoheni skenën dhe rregulloni mikroklimën e tij. Në oborrin e saj ndërtojeni një godinë të lartë teatri me disa kate, ku të ketë sallë qendrore dhe dytësore më të vogla si dhe atelie për të punuar. Hyrja të jetë nga pedonalja. Nëse ndërton Bunker art, 1 e 2, e se dimë se deri ku do shkohet. Ndërto teatër, sepse Lucrecia Borxhia që u vu në Teatrin Kombëtar me regji të Eric Vigne shkoi në festivalin e Bretagnes një festival i nivelit të parë. Pra teatri ynë është në Europë, politika, ajo nuk është dhe nuk mund të shkojë dot në Europë. Vetëm kur ju politikbërës të frekuentoni teatrin mund që kthesa të nisi. Me shfaqjet masive të populizmit nga ai live deri te ai digjital, nuk shkohet asgjëkund. Edhe diçka Robert Ndrenika. Pashë mbrëmë pas intervistës suaj edhe një teatër njerëzor. Një grua plakë në Tarabosh që jetonte në gazep, si tha dikush që i shpuri ushqime. Dhe ajo grua që nuk dihet se kur kishte vënë për herë të fundit sapun në trupin e saj, por me shumë ndjeshmëri, tha: Ju faleminers. Populli ynë nuk e meriton poshtërimin, fajtorë më shumë për këtë janë ata që heshtin…Ju e dhatë shembullin Robert Ndrenika…Unë jam në krahun tuaj!

Të tjera

Abissnet