Publikuar më 10.06.2019 nga E. SH

Ambasadori i Mbretërisë së Holandës në Serbi, Henk van den Dool, foli gjatë një konferencë për Ballkanin Perëndimor të organizuar në Beograd. Sipas tij, çështja e integrimit evropian duhet të diskutohet jashtë sallës së konferencave, por në çdo cep të shoqërisë

Erjon Dervishi

Vlerat evropiane duhet të jenë në qendër të procesit të integrimit në BE, është konkluzioni i konferencës me temë: “Holanda, Ballkani Perëndimor dhe BE”, organizuar nga Grupi i Këshillimit të Politikave të Ballkanit në Evropë (BiEPAG) dhe Instituti Clingendael, si dhe mbështetur nga Fondi Evropian për Ballkanin më 6 qershor, në Beograd. Kjo ishte ngjarja e dytë BiEPAG-Clingendael në dy javë dhe në dy lokacione (Hagë dhe Beograd), të cilat ngritën pyetje të rëndësishme për zhvillimet në Ballkanin Perëndimor dhe marrëdhëniet me BE dhe Holandën. Tre sesionet e panelit ishin një mundësi për ekspertët e politikave nga Ballkani Perëndimor dhe BE, përfaqësuesit e shoqërisë civile dhe trupat diplomatike për të diskutuar temat e mëposhtme: zgjerimi i BE-së, ndikimi i jashtëm në Ballkanin Perëndimor dhe mosmarrëveshjet dypalëshe në rajon. Diskutimi u hap nga Aleksandra Tomaniç, Drejtore Ekzekutive e Fondit Evropian për Ballkanin dhe Henk van den Dool, Ambasadori i Holandës në Serbi. Tomaniç vuri në dukje se vazhdimi i ngjarjes së fundit BiEPAG, “Serbia, Ballkani Perëndimor”, i cili u organizua në partneritet me Institutin Clingendael, po mbështet vetëm idenë e Fondit Evropian për Ballkanin dhe BiEPAG për të stimuluar shkëmbimin e sinqertë dhe diskutimin në mes të think-tankëve kryesorë në BE dhe në rajon.

“Pas raport-progresit të javës së fundit, nga KE dhe mesazheve të qarta që kanë marrë vendet e rajonit, tani është jashtëzakonisht e rëndësishme të flitet nëse shtetet anëtare do të përqafojnë dhe mbështesin gjetjet dhe vlerësimin e KE-së në qershor. Holanda është një nga anëtarët e BE-së, e cila është e njohur për pozitën e saj “të rreptë, por të drejtë” kundrejt BE-së. Arsyeja kryesore për këtë qëndrim politik qëndron në qëndrimin e fortë të Holandës lidhur me respektimin e sundimit të ligjit dhe të demokracisë si një kusht vendimtar për t’u bashkuar me Bashkimin Evropian”, tha Tomaniç. Ambasadori holandez në Serbi, Henk van den Dool, diskutoi qëndrimin e Parlamentit holandez, kur është fjala për hapjen e negociatave me Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, e cila sipas tij është një reflektim i drejtpërdrejtë i gjendjes së përgjithshme të shoqërisë holandeze dhe qëndrimi i saj ndaj hyrjes së emigrantëve, kanalet e emigrantëve përmes Holandës në Mbretërinë e Bashkuar dhe disa stereotipeve që janë ngulitur tashmë në mendjet e njerëzve. Ai këmbënguli që bazat e BE-së duhet të diskutohen gjerësisht jashtë dhomave të konferencave, qarqeve politike dhe ngjarjeve të think-tankeve, pasi debati i vërtetë duhet të jetë në shtëpi, në shkolla, në çdo cep të vendeve. “Unë jam duke e lënë Serbinë të trishtuar dhe më të mençur se katër vjet më parë, kur e kam marrë këtë pozitë. Vullneti politik mund të lëvizë gjërat përpara ose t’i mbajë ata prapa. Ky i fundit tani është realiteti i Serbisë. Qytetarët duhet të insistojnë në sistemin ligjor transparent dhe të parashikueshëm, respektimin e të drejtave themelore, lirinë e medias, pasi këto janë parakushtet për një shoqëri demokratike. E njëtja gjë vlen edhe për Shqipërinë”, tha ambasadori.

Wouter Zweers: 65 për qind e holandezëve janë kundër zgjerimit të BE-së

Në panelin e parë Wouter Zweers nga Instituti Clingendael, Jan Marinus Ëiersmaalso nga Instituti Clingendael dhe Srdan Majstoroviç nga Qendra e Politikave Evropiane në Beograd dhe një anëtar i BiEPAG, diskutuan se cilat janë pengesat reale për zgjerimin e BE-së dhe nëse ky proces i mbërthyer mund të përmbyset. Sipas Wouter Zweers, ekziston një interes i përbashkët për qytetarët e Ballkanit Perëndimor dhe Holandës, ajo ka të bëjë me një demokraci të qëndrueshme, siguri dhe liri të shprehjes. “65 për qind e shtetasve holandezë janë kundër zgjerimit të BE. Kjo gjithashtu mund të jetë rezultat i mungesës së njohurive dhe besoj se politikanët holandezë duhet t’i kushtojnë më shumë vëmendje kësaj”, tha ai. Srgjan Majstoroviç shtoi se BE duhet të bëjë një lëvizje kur është fjala për Shqipërinë dhe Maqedoninë e Veriut, zhvillimi ekonomik dhe siguria e rajonit janë në tryezë, së bashku me faktin se qytetarët e Ballkanit Perëndimor mund të përfitojnë nga demokracia e qëndrueshme dhe sundimi e ligjit. “Politikanët evropianë kanë nevojë për më shumë guxim për t’u folur qytetarëve të tyre mbi sfidat dhe interesat e përbashkëta për të pasur Ballkanin Perëndimor në BE.

Si BE dhe Ballkani Perëndimor tani nuk po komunikojnë përfitimet e Bashkimit Evropian”, tha Majstoroviç. Nga ana tjetër, Jan Marinus Wiersma, i cili ka të bëjë me çështjet jashtme dhe Ballkanin në 35 vitet e fundit, ishte i qartë kur tha se procesi i negocimit është vetëm një angazhim për të punuar, por është e pakuptimtë të mendosh se është një garanci për anëtarësim. Folësit e panelit të dytë Nikola Burazer nga Ballkani Perëndimor Evropian, Vuk Velebit nga Talas.rs dhe Marko Savkoviç nga Fondi i Beogradit për Përsosmëri Politike diskutuan se çfarë është realiteti, cilat janë shkaqet dhe pasojat e ndikimit të huaj në Ballkanin Perëndimor. “Nëse shohim faktet, BE është ende një partner tregtar dhe investues dominues në Ballkanin Perëndimor krahasuar me Rusinë dhe Kinën. Sa i përket Rusisë, ajo është duke parandaluar konsolidimin e rajonit me ndikimin e saj në secilën shtet të Ballkanit Perëndimor veç e veç dhe kjo është arsyeja pse ajo është kërcënimi më i madh për zgjerimin e BE-së”, deklaroi Nikola Burazer, redaktor ekzekutiv i portalit “Europian Western Balkans”. Marko Savkoviç beson se BE duhet të ofrojë një plan gjithëpërfshirës mbi mënyrën e trajtimit të ndikimeve të huaja. “Ndikimi i huaj do të rritet, sepse ajo është e nxitur nga kërkesa e brendshme. Duhet të theksojmë se Rusia dhe Kina janë bërë më të sigurt në fuqizimin e projekteve në fushat me rëndësi strategjike si infrastruktura dhe siguria kibernetike”, shpjegoi Savkoviç.

Donika Emini

Në panelin e tretë, Donika Emini nga Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë dhe një anëtar BiEPAG, Srgjan Cvijic nga Instituti i Politikave Evropiane të Shoqërisë së Hapur dhe një anëtar i BiEPAG, së bashku me Zoran Nechev nga Instituti për Demokraci “Societas Civilis” dhe një anëtar e BiEPAG, diskutuan bashkëpunimin rajonal dhe marrëdhëniet e fqinjësisë së mirë. Donika Emini argumentoi se kur është fjala për Serbinë dhe Kosovën ata përdorën rrokjen e dialogut, dhe tani ata nuk shqetësohen as ta bëjnë këtë. “Raporti i fundit ishte vetëm teknikë, e cila vetëm mbështet atmosferën kundër BE-së. Gjithashtu nuk është popullor të flitet për heqjen e tarifave për mallrat serbe në Kosovë pasi që tarifat janë një mjet i dobishëm për manipulimin politik në duart e udhëheqësve populistë, veçanërisht përpara zgjedhjeve”, tha Emini. Duke pasur parasysh zhvillimet e fundit, Srdan Cvijic argumentoi se nxitja e nxitjes dhe propaganda anti-BE nuk mund të sjellë ndonjë të mirë në dialogun e Kosovës dhe Serbisë. “Në Serbi, propaganda pro-ruse e kryer nga mediat pro-regjim ka intensifikuar që nga fillimi i dialogut midis Beogradit dhe Prishtinës. Një zgjidhje kompromisi mes Kosovës dhe Serbisë është e pamundur pa ndalur propagandën anti-perëndimore dhe anti-shqiptare në Serbi”, tha Cvijic.