×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

‘Faqja e fundit’, rrëfimi ngjethës mes dy kohëve i Gazmend Kapllanit

Artemisa Bushi

Gjithnjë ndiej një kënaqësi të veçantë kur (rastësisht, ndoshta?) në rendin e punës më përcaktohet një autor shqiptar. Pas pritjes mjaft të mirë nga lexuesi të romanit “I keqi i vetes”, të Gazmend Kapllanit, tanimë botimeve të shumta të Albas-it i shtohet edhe një roman tjetër i tij: “Faqja e fundit”.  Sërish (ashtu si te romani “I keqi i vetes”), romani fillon me një rikthim të personazhit kryesor në vendlindje, pasi merr vesh vdekjen enigmatike të të atit në Shangai.

Artemisa Bushi, redaktore e librit të Gazmend Kapllanit

Sapo kthehet në Tiranë, në fillim Melsi ndihet i huaj me veten, madje i pashqetësuar nga prania e të tjerëve. “Por, fundi i fundit, pse duhet ta shqetësonte identiteti i të tjerëve, atë, që nuk e dinte më as vetë se kush ishte? Herë-herë kishte përshtypjen se e kishte kaluar gjithë jetën i mbyllur në një kështjellë të fildishtë dhe befas jeta i kishte treguar gjithë dhunën, llumin dhe cinizmin që përmbante dhe që përbënte ndoshta thelbin e saj të vërtetë.” Përgjatë ditëve që qëndron në shtëpinë ku kaloi fëmijërinë, i dëshpëruar dhe përplot pikëpyetje për largimin e të atit në Shangai dhe vdekjen e papritur të tij, Melsi vendos të rrëmojë mes orendive të vjetra, që i duken si fantazma. Derisa, në një sirtar ai gjen një fletore brenda së cilës fshihet një histori tronditëse për familjen e tij. Një gjetje nga autori (ndoshta trill, por kaq e prekshme dhe me nota vërtetësie), që krijon një bosht mjaft interesant. Sërish do ta cilësoja si mjeshtri rrëfimi ndërthurjen e kohëve, mendimeve dhe gjithçka rrjedh kaq natyrshëm.Në librin e shkruar nga babai i Melsit rrëfehet historia e familjes që në fillesë, kalvari i vështirësive, kurthet, vështirësitë, plagët e pashlyeshme të një regjimi. Si e shkatërroi, degradoi, ky regjim individin e, si pasojë, në hallkën e madhe të zinxhirit të shoqërisë, edhe familjen, miqtë e shokët. Çfarë ndodhi me individin, edhe pse, përtej gjithçkaje, dëshira për mbijetesë triumfoi?

Madje edhe vetë Melsi, pa dashje, pjesë e kësaj hallke, në atë kohë izolohet në botën e librave, të historive të vërteta ose jo, thjesht që të krijojë një guaskë për t’u mbrojtur…

“Ai lexonte me mani librat që babai tani i fshihte poshtë shtratit të madh në dhomën e gjumit, si Kafka, Kamy, Dostojevski, Celine, Bodler.” Ndërsa Kafka e trondiste edhe me kuptimin e emrit të tij në shqip. Të ishte kjo histori vallë e vërtetë?! Mendimet e Melsit na tregojnë:

“Nëse ishte i vërtetë, atëherë rrëfimi i babait ishte diçka më tepër se një draft për libër. Dhe nëse nuk ekzistonte, kjo do të thoshte që babai kishte krijuar me sukses të madh një fantazmë bindëse, ashtu siç bën çdo shkrimtar që e meriton atë emër.” 

Me rënien e regjimit Melsi mërgon! Takohet me njerëz të rinj. Lidhja e tij me Anën na rrëfen se në çdo vend individët janë dhe mbeten pjesë e trazimit shoqëror, që nuk mund t’i shpëtojnë dot lehtë. Por çfarë i shqetëson? “Frika e së kaluarës, frika që të fillojnë një jetë nga e para apo thjesht fika se jeta e tyre do të jetë një vazhdimësi e traumës së rëndë?”Edhe pse personazhet e Kapllanit kuptojnë se, “më në fund duhet të përfshihen në një botë edhe më të sëmurë se ajo në të cilën kanë jetuar deri më tani”, u mbetet atyre në dorë të zgjedhin. Dhe ç’bëjnë? Zgjedhin vende të tjera për të kapërcyer mallkimin e familjes dhe të vendit të tyre. E bëjnë këtë sepse e duan shumë jetën dhe sidomos jetën me dinjitet.Zgjidhja që autori bën është kaq e thjeshtë në dukje, por mendoj se: të përfshish kaq shumë ndodhi, mendime dhe kundërmendime, të tashmen dhe retrospektivën, dilemat, zgjidhjet dhe zgjedhjet me një rrjedhshmëri mendimi, tregon edhe një herë pjekurinë dhe qartësinë e mendimit të Kapllanit.

Për 25 ditë qëndrimi në vendlindje, Melsi jo vetëm i shkon deri në faqen e fundit një romani (të shkruar nga babai i tij), por ndoshta tanimë ai ndien një bindje se kjo është faqja e fundit e një kalvari të gjatë pikëpyetjesh për të… Pas varrimit të të atit, Melsi ndihet në paqe me fantazmat që e kanë ndjekur. Dhe bashkë me Ardianën (vajza që ndihet më afër shpirtërisht), tanimë ndihet gati: “Ndiheshin të dashuruar dhe të fortë. Pothuajse të gatshëm për të përballuar sfidat e ashpra dhe kurthet që ngaherë jeta u jep me bollëk njerëzve që jetojnë me dashuri dhe pasion për njëri-tjetrin.”

Unë, si lexuese pyes? Është e rastësishme kjo zgjedhje? Apo është faqja e fundit e një “kapitulli”, që lë vend për një fillim të ri…

*Autorja është redaktore e romanit

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

gif

Modelja më e vjetër në botë fotografohet nudo nga Fadil Berisha për revistën prestigjioze

Modelja më e vjetër në botë fotografohet nudo nga Fadil Berisha për revistën prestigjioze

Publikuar më 06.10.2022
Mosha është thjesht një numër. Për modelet Carmen Dell’...

Mosha është thjesht një numër. Për modelet Carmen Dell’Orefice dhe Beverly Johnson, kjo nuk mund të ishte më e vërtetë. Ato u shfaqën së bashku në kopertinën e fundit të revistës New You – respektivisht në moshën 91 dhe 69 vjeç – dhe fotot janë realizuar nga fotografi shqiptar Fadil Berisha. Fadil Berisha/ New You […]

Lexo më shumë

Ismail dhe Helena Kadare reagojnë për fituesen e Nobelit: Edhe pse jetojmë në Francë, nuk e njohim

Ismail dhe Helena Kadare reagojnë për fituesen e Nobelit: Edhe pse jetojmë në Francë, nuk e njohim

Publikuar më 06.10.2022
Shkrimtarja franceze Annie Ernaux fitoi çmimin ‘Nobeli’ në l...

Shkrimtarja franceze Annie Ernaux fitoi çmimin ‘Nobeli’ në letërsi. Ky çmim i është dhënë shkrimtares  “për guximin dhe mprehtësinë klinike me të cilën ajo zbulon rrënjët, veçimet dhe kufizimet kolektive të kujtesës personale”. Shkrimtari i shquar shqiptar, Ismail Kadare, ishte sërish pretendent për ta marrë këtë çmim, për të disatin vit me rradhë. I pyetur […]

Lexo më shumë

(FOTO+VIDEO) Bella Hadid del nudo në sfilatë, ndërsa stilistët krijojnë fustanin në mes të skenës

(FOTO+VIDEO) Bella Hadid del nudo në sfilatë, ndërsa stilistët krijojnë fustanin në mes të skenës

Publikuar më 01.10.2022
E gjitha vëmendja ishte tek modelja Bella Hadid të premten, ...

E gjitha vëmendja ishte tek modelja Bella Hadid të premten, në Javën e Modës në Paris. Modelja ngriti temperaturat teksa doli nudo për sfilatën e “Copernit” përpara se mbi trupin e saj të krijohej një fustan i bardhë. 25-vjeçarja fillimisht doli në pasarlenë e veshur vetëm me një palë të brendshme dhe taka të bardha përpara se […]

Lexo më shumë

Kënduan për Ramën dhe Ballukun, grupi polifonik shpërblehet me 23 mln lekë

Kënduan për Ramën dhe Ballukun, grupi polifonik shpërblehet me 23 mln lekë

Publikuar më 28.09.2022
Grupi i quajtur “Zëri i Bilbilit” është paguar me 23 milionë...

Grupi i quajtur “Zëri i Bilbilit” është paguar me 23 milionë e 322 mijë lekë të vjetra nga ana e Bashkisë së Sarandë. Pagesat tashmë janë publike dhe kanë si motivacion kategorizimin “Shpenzime për aktivitete sociale për personelin”, kur i njëjtë grup polifonik i kushtoi një këngë kryeministrit Edi Rama dhe ministres së Infrastrukturës Belinda Balluku, […]

Lexo më shumë

Shuhet Hetem Qerimaj, “Mjeshtri i madh” i violinës

Shuhet Hetem Qerimaj, “Mjeshtri i madh” i violinës

Publikuar më 13.09.2022
Ndahet nga jeta “Mjeshtri i Madh” i violinës Hetem Qerimaj. ...

Ndahet nga jeta “Mjeshtri i Madh” i violinës Hetem Qerimaj. Qerimaj, i konsideruar si babai i dinastisë së muzikës, është ndarë nga jeta në moshën 88-vjeçare. Lajmin e ka bërë të ditur djali i tij, muzikanti i njohur Fatos Qerimaj. “Të nderuar miq, me dhimbje ju njoftoj ndarjen nga kjo jetë të babit tim të dashur […]

Lexo më shumë

‘Fluturat’ pa filtra të Bujar Alimanit

‘Fluturat’ pa filtra të Bujar Alimanit

Publikuar më 31.08.2022
Arben Rrozhani Afër fundit të dokumentarit “Fluturat” të Buj...

Arben Rrozhani Afër fundit të dokumentarit “Fluturat” të Bujar Alimani, që po shfaqej mbrëmë në kinema “Millenium” e ndjeva se më ishte sosur durimi. Po lodhesha. Regjisori, me të cilin isha takuar pak minuta përpara nisjes së premierës, na paska sjellë ca rrëfime të copëzuara grash të lindura apo të rritura të Gradishtë të Lushnjës, […]

Lexo më shumë

Si i mashtroi bashkia qytetarët me ‘Sunny Hill’, biletat deri në 350 Euro

Si i mashtroi bashkia qytetarët me ‘Sunny Hill’, biletat deri në 350 Euro

Publikuar më 30.08.2022
“Sunny Hill ishte një eksperiment i pastër social. Aty u stu...

“Sunny Hill ishte një eksperiment i pastër social. Aty u studiua se çfarë ndodh me shqiptaret nëse ti i mashtron në shkallë industriale. Dhe rezultati i eksperimentit ishte se nuk ndodh asgjë. Populli shqiptar e ka qejf mashtrimin”. Kështu e nis reagimin e tij gazetari i ekonomisë Klodian Tomorri, lidhur me festivalin e trumbetuar nga […]

Lexo më shumë

U arrestua për shakanë që bëri për shkollat fetare, gjykata liron këngëtaren e famshme turke

U arrestua për shakanë që bëri për shkollat fetare, gjykata liron këngëtaren e famshme turke

Publikuar më 30.08.2022
Këngëtarja turke, Gulsen, e cila u arrestua pas një shakaje ...

Këngëtarja turke, Gulsen, e cila u arrestua pas një shakaje që bëri për shkollat fetare, është lënë në arrest shtëpiak. Ylli i muzikës pop, e cilësuar si Madonna e Turqisë, u arrestua për nxitje të urrejtjes për një batutë që bëri në koncertin e saj lidhur me një nga muzikantët. Dje, gjykata penale e Stambollit […]

Lexo më shumë