×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

“Asnjë afganë në Kosovë apo Shqipëri”/ Eksperti i lartë gjerman pranë CDU-së ngre alarmin: Afganët të mos gjejnë punë në kultivimin e drogës

Shqipëria dhe Kosova nuk janë në gjendje të mirëpresin afganët. Ky është mendimi i ekspertit të lartë pranë CDU-së gjermane, Martin Henze.

Në një intervistë për gazetën “Shekulli”, Henze analizon historinë dhe aktivitetin që pritet të realizojnë talibanët pas marrjes së pushtetit.

Rrezik më i madh për të mbetet Shqipëria dhe Kosova. Këto janë dy vende me destabilitet, madje Shqipëria ka akoma rrezikun e grupeve të tjera që strehoen në vend.

Henze thekson se u ndjenë të habitur nga vendimi i Ministrit të Jashtëm të Shqipërisë për marrjen e afganëve.

Pjesë nga intervista:

Zoti Henze, ju jeni një nga ekspertët më të mirë të huaj për Ballkanin dhe një nga të paktët ekspertë gjeopolitikë që mund ta vendosni çështjen e Ballkanit në kontekstin e Lindjes dhe Perëndimit, a duhej që lufta e NATO -s në Afganistan të përfundonte kështu?

Kjo në fakt është një luftë amerikane, SHBA -të kishin thirrur Artikullin 5 të Traktatit të NATO -s dhe ne evropianët natyrisht reaguam. Disa gjeneralë amerikanë, por edhe britanikët dhe gjermanët kishin sugjeruar alternativa ndaj Trump, të cilat unë do të doja të besoja se do të kishin parandaluar situatën aktuale. Sidoqoftë, ai nuk donte të dëgjonte, si me kurdët në luftën në Siri. Tragjedia në Afganistan filloi më 14 prill 2021 në NATO në Bruksel. NATO donte t’i bënte një mirëseardhje ceremoniale Sekretarit të ri të Shtetit të SHBA, Blinken, atë ditë. Por në fillim të takimit, Blinken tha ashpër, “Tani është koha për të sjellë trupat tona në shtëpi.” Presidenti amerikan Biden e kishte verbuar NATO -n më pak se tre muaj pas marrjes së detyrës. Në atë moment, një zyrtar i lartë i NATO -s tha në retrospektivë, ishte e qartë për të gjithë se tërheqja po vinte papritur dhe pa parakushte te talebanët. Në pranverë, britanikët, së bashku me Italinë dhe Turqinë, ishin përpjekur të formonin një koalicion të vullnetarëve. Por as NATO as Gjermania nuk donin ta konfirmonin këtë zyrtarisht. Berlini kishte marrë pikëpamjen se pa SHBA nuk kishte kuptim. NATO nuk kishte një plan B në rast të një kolapsi ushtarak në Afganistan. Si mund të përfundojë një mision kaq pa mend pas 20 vjetësh? Ekziston një dyshim serioz: aleanca më e madhe në botë mund të dijë shumë pak për kundërshtarët e saj.

Si e vlerësojnë ata situatën aktuale?

Kritike, por e kontrollueshme, nëse mësohen mësime nga situata. Talibanët aktualisht po paguajnë shumë shërbim për ruajtjen e sundimit të ligjit dhe respektimin e të drejtave të njeriut. Unë mendoj se e gjithë kjo është propagandë. Ata kanë nevojë për një stabilitet të caktuar së pari për të vendosur regjimet e tyre. Ashtu si në Iran në 1979, ose si në sundimin e parë talebanë në 1996, ata paguanin shërbimin edhe atëherë. Sheriati do të jetë momenti përcaktues i sundimit, të drejtat e njeriut nuk do të zbatohen. Një shtet me Sheriat nuk mund të jetë një demokraci. Pra, zhvillimi është i para-programuar. Afganistani do të regresojë dhe ringjallë strukturat që ishin akoma në fuqi në Tetor 2001, në një formë pak a shumë moderne. Ata do të rrisin prodhimin e drogës në mënyrë eksponenciale në mënyrë që ata të mund të gjenerojnë të ardhura, dhe natyrisht ata do të marrin pjesë përsëri në terrorizmin ndërkombëtar, pse jo? Pyetja e vetme emocionuese është nëse ata do ta lejojnë veten të instrumentalizohen nga rusët në mënyrë që Rusia të forcojë pozicionin e saj në rajonin arab. Nëse është kështu, do të ketë probleme në Arabinë Saudite, Irak, Egjipt, Jemen, Jordani dhe Afrikën Qendrore. Por mbi të gjitha, ne duhet të pranojmë se tani kemi një detyrim moral ndaj atyre që kanë vënë jetën e tyre dhe të familjeve të tyre në rrezik duke na shërbyer. Tani do të jetë e rëndësishme të shohim se si e kryejmë atë detyrë morale në ditët dhe javët në vazhdim.

Cilat alternativa janë propozuar?

Vazhdoni të mbani forcat e moderuara, veçanërisht shumë dronë dhe fuqi ajrore. SHBA -ja është ende sot në Kore me një forcë të vogël mbrojtëse, ose gjermanët në Kosovë. Nuk është më një zonë lufte, por ne ende kemi forca atje. SHBA ka ende mbi 30,000 forca në Evropë sot. Këto janë rrethana të ndryshme, natyrisht. Por Afganistani, kur përmbysëm talebanët, ishte një teokraci mesjetare me një regjim ultra-fundamentalist islamik që kishte ndihmuar në financimin dhe organizimin e terrorizmit ndërkombëtar. Sigurisht, nuk mund të prisnim që ta shndërronim atë në një shtet si Zvicra në 20 vjet. Shumë gjeneralë amerikanë, si dhe gjeneralë britanikë dhe gjermanë, kishin thënë vazhdimisht se kjo do të zgjaste dekada, jo vite.

Joe Biden thotë: “Trupat amerikane nuk duhet të luftojnë dhe të vdesin në një luftë që vetë forcat afgane nuk janë të gatshme ta luftojnë”. A është ushtria afgane fajtore?

Faktet janë se 27 herë më shumë forca afgane të sigurisë kanë vdekur duke luftuar për vendin e tyre sesa qytetarët amerikanë. Unë e dënoj atë deklaratë, afganët po luftonin me ushtarët tanë derisa ata papritmas kuptuan se askush nuk e kishte shpinën të sigurt. Forcat ajrore nuk ishin më atje, shërbimi inteligjent nuk ishte më atje. Unë mendoj se kjo ishte mbi të gjitha pika vendimtare për dorëzimin e tyre dhe përfundimisht për kolapsin psikologjik të forcave afgane të sigurisë. Situata në të cilën ata u gjendën për shkak të vendimit tonë politik ishte e pashpresë për ushtarët afganë. Si mund të prisni që forcat të luftojnë kur ata e dinë se askush nuk do të vijë për t’i mbështetur ata? Unë prisja më shumë respekt nga Biden, respekt nga partnerët dhe miqtë, veçanërisht pas kësaj epoke Trump. Unë mendoj se ai është përgatitur keq nga Sekretari i tij i Shtetit Blinken, Biden duhet të mendojë për Blinken. Takimet e tij me ish -kryeministrin e Shqipërisë, Sali Berisha, një mik i madh i Perëndimit, i cili e çoi Shqipërinë në aleancën perëndimore, dyshoi për korrupsion mbi 11 vjet më parë, nuk paraqiti asnjë provë dhe e nënshtroi atë dhe të gjithë familjen e tij, në forma e ndalimit të klanit mesjetar, ndalimi privat i hyrjes në SHBA, tregon, gjithashtu në këtë pikë, se si sillen miqtë e SHBA -ve, jo një zhvillim i mirë.

Biden e ka quajtur misionin në Afganistan një “sukses” sepse Al Kaeda u shty prapa dhe Osama bin Laden u vra. A jeni dakord?

Sigurisht, ai ka të drejtë, është e vërtetë, ne shkuam në Afganistan për të hequr hapësirën që Al Kaeda të tërhiqej nga ata që kishin nën talebanët. Tani do të ketë të bëjë me sigurimin që Al Kaeda nuk mund të ndërtojë një tërheqje të tillë përsëri. Kjo do të jetë shumë, shumë më e vështirë pa baza në tokën afgane. Talibanët janë një grup i vogël prej 7,000 luftëtarësh, shumica e tyre analfabetë. Problemi ishte dhe është se rusët, kinezët dhe Pakistani i mbështetën ata. Lufta në Afganistan është shndërruar në një luftë klasike me përfaqësues në vitet e fundit, është e pamposhtur. Rusët natyrisht duhet të jenë të lumtur, ata ishin nën zjarr në Afganistan në 1979-1989, talebanët u mbështetën nga Perëndimi atëherë dhe duhej të linin Afganistanin pa kokë, siç po bën Perëndimi tani. Kështu është gjithmonë me këto luftëra me përfaqësues, askush nuk humbet dhe askush nuk fiton.

Biden tha gjithashtu në fjalimin e tij se misioni amerikan nuk kishte të bënte kurrë me ndërtimin e një shteti, por thjesht me luftimin e terrorizmit.

Ne ishim atje sepse sulmet e 11 shtatorit ishin planifikuar atje dhe ne donim të shkatërronim tërheqjet e Al Kaedës. Por nëse në një moment doni të zvogëloni forcat e armatosura, natyrisht që duhet të krijoni forca afgane të sigurisë, dhe nëse doni të dorëzoni territor, natyrisht keni nevojë për institucionet afgane dhe një qeveri. Pra, kundërshton logjikën të thuash që nuk duhet të ndihmosh në ndërtimin e një shteti. Megjithatë, unë mendoj se ne duhet të kishim lënë Afganistanin rreth vitit 2005, armiku ishte mundur. Organizimi i Zvicrës jashtë Afganistanit ishte një ëndërr, OJQ -të dhe furnizuesit e armëve fituan para prej saj, ushtarët dhe taksapaguesit e NATO -s në SHBA dhe Evropë u përgjakën për të.

Misioni në Afganistan ishte i orientuar fort drejt luftës në ajër dhe sulmeve me dronë. Kalimtarët dhe civilët u vranë gjithashtu. A ishte naive të mendosh se mund të bombardosh një vend dhe të krijosh paqe?

Jo, aspak. Sepse na lejoi të jemi shumë më të saktë. Sigurisht, kjo nuk do të thotë që gabimet nuk janë bërë.

A mund të kenë kontribuar viktimat civile nga sulmet me dronë në popullaritetin e talebanëve?

E shihni, unë gjithmonë kam thënë në komitetet tona në Gjermani se nuk mund të fitoni zemrat dhe mendjet e njerëzve duke lënduar njerëzit. Asnjëherë nuk duhet të kryeni një operacion që prodhon më shumë “djem të këqij”. Por le të vërejmë se viktimat civile vitet e fundit i janë atribuar kryesisht talebanëve. Kjo është e padiskutueshme. Ata kryejnë veprimtari barbare, kryejnë fushata vrasëse, frikësojnë njerëzit brenda.

Kanadaja pranon afganë, apo jo?

Ekziston një proces përzgjedhjeje shumë rigoroz prapa skenës. Dhe shumica e atyre që tani shpresojnë të hyjnë në Afganistan, me siguri nuk do të shkelin kurrë në Kanada. Kanadaja është zgjedhëse. Në vitin 2015, ai vendosi paraprakisht kritere shumë strikte për refugjatët sirianë që do të linte në vend. Do të jetë e ngjashme tani me afganët që kanë nevojë për mbrojtje. Shumica e 20,000 refugjatëve do të pranohen sipas programit të zhvendosjes, plus anëtarët e familjes. Për përzgjedhjen, sigurisht që do të ketë bashkëpunim me UNHCR -në.

A e konsideroni tërheqjen një sukses?

Ish -qeveria afgane, me të meta siç ishte, ishte aleate me ne. Unë nuk shoh se si talibanët që vijnë në pushtet mund të interpretohen si një zhvillim pozitiv për sigurinë kombëtare amerikane apo evropiane. As unë nuk shoh ndonjë strategji. Nëse shikoni nëpër botë, të vetmit që me të vërtetë po e brohorasin këtë vendim janë ata që janë armiqësorë ndaj interesave perëndimore. Fituesit e vërtetë të tërheqjes janë rusët dhe kinezët, jo talebanët. Gabime janë bërë në Afganistan, por reagimi ndaj gabimeve tona për fat të keq ka qenë më shumë gabime. Fitimet e vërteta të 20 viteve të fundit, ndonëse të papërsosura, tani ndoshta kanë humbur. Ekonomia afgane tani është tre herë më e madhe se në atë kohë dhe rreth 200,000 afganë do të kishin ndjekur universitetin këtë vit – përfshirë 50,000 gra. Sidoqoftë, tërheqja do të bëjë që socialistët në Moskë, Pekin, Korenë e Veriut dhe terroristët islamikë në botë të gëzohen, situata e Tajvanit, Koresë së Jugut dhe Evropës Lindore do të destabilizohet. Bota pyet veten se çfarë do të ndodhë nëse shpërthen një konflikt në kufirin lindor me Bullgarinë, ose në Azi. A është e përgatitur fuqia qendrore e NATO -s në Uashington për të reaguar në një mënyrë të ngjashme siç bëri JF Kennedy në Berlin në 1961, ai tha në murin e ngritur nga socialistët në Berlin: “Unë jam një Berliner”. Shtetet e Bashkuara tani duhet të dërgojnë një sinjal të fortë dhe të krijojnë qartësi. Përndryshe, Rusia, Kina, Irani dhe Koreja e Veriut do të përfitojnë.

Kjo është e gjitha?

Partnerët e koalicionit asnjëherë nuk u përpoqën seriozisht të trajtonin korrupsionin në Afganistan që ishte i përhapur në krye, koalicioni miratoi zgjedhjet mashtruese afgane dhe u përpoq të fuste faktet në një strategji të paracaktuar në vend që të kishte një strategji të bazuar në fakte. Raportet me dëshirë nga OJQ -të e interesuara që prisnin grante nga partnerët e koalicionit u rrëmbyen dhe u dërguan në kryeqytetet perëndimore, disa prej të cilave u rrëmbyen gjithashtu nga agjencitë e inteligjencës.

Rastësisht, kjo e metë strukturore në strategjinë për të qetësuar një shoqëri më kujton masivisht aktivitetet politike të SHBA -së dhe disa përfaqësuesve të BE -së në Shqipëri ndaj qeverisë autokratike të Ramës, është i njëjti model.

Si duhet të veprojmë tani, a duhet të bëhet Shqipëria apo Kosova kampi i pritjes për Afganistanin?

Jo, mënyrë krejtësisht e gabuar. Këto vende janë të destabilizuara. Shqipëria në veçanti drejtohet nga një ekzekutiv i korruptuar, partia e saj në pushtet është përgjegjëse për zgjedhjet parlamentare të manipuluara masivisht në 2021, nuk kontrollon pandeminë, shfuqizoi sundimin e ligjit në 2018, përpiqet të kufizojë lirinë e shtypit dhe ka një veçori më shumë.

Çfarë kuptoni me këtë?

Ka ndjekës të rëndësishëm të urdhrave sufitë jo-sunitë si bektashinjtë. Ata jetojnë një Islam shumë të evropianizuar. Afganët sjellin me vete traditën e Sunitëve Hanefi, në një formë krejtësisht ortodokse. Për t’i bërë gjërat më keq, Shqipëria është shtëpia e 3,000 Muxhahidëve nga Irani, dhe më pas është konflikti i bazuar në fe me Serbinë, i cili çoi në luftërat e mëdha ballkanike, dhe Turqia dhe shtetet e tjera arabe të Gjirit janë përfshirë gjithashtu në Shqipëri përmes OJQ-ve, e cila mund të çojë në një masë kritike dhe kështu në paqëndrueshmëri shtesë të konsensusit të brishtë ndërfetar në Shqipëri. Nga ana tjetër, Shqipëria është në prag të falimentimit kombëtar. Ne në Evropë ishim të befasuar që Ministri i Jashtëm shqiptar u kërkoi evropianëve të merrnin afganë.

Pse u befasuan?

Për një gjë, ne tashmë jemi duke bërë diçka, nuk ka nevojë për një kërkesë të pakualifikuar, dhe qeveria shqiptare nuk po bën asgjë. Ekzekutivi Rama është, nga pikëpamja ndërkombëtare, ekzekutivi më i korruptuar në Evropë. Qeveria amerikane kërkoi dhe paguan për gjithçka dhe kush fiton prej saj, struktura oligarkike e administratës Rama. Administratës Rama duket se nuk i intereson që vendi po destabilizohet, ata janë të interesuar vetëm për biznesin. Një paralele tjetër me Afganistanin dhe SHBA, por po bën përsëri të njëjtin gabim. Vetëm në këtë rast ndikon drejtpërdrejt në arkitekturën e sigurisë së Evropës.

Pra, çfarë duhet bërë?

Asnjë afganë në Kosovë apo Shqipëri, asnjë para për administratën Rama, thjesht vijon, si në Afganistan. Sidomos jo nëse nuk ka pasur një vlerësim paraprak të sigurisë dhe asnjë planifikim strategjik dhe operacional se kur dhe si do të udhëtojnë në SHBA. Gjithashtu duhet të sigurohet që afganët të mos gjejnë punë në kultivimin e drogës në Shqipëri. Për më tepër, problemet origjinale shqiptare tani duhet të zgjidhen. SHBA dhe BE duhet të braktisin politikën e tyre të të menduarit dëshirë ndaj Shqipërisë dhe të formulojnë kushte të qarta dhe të paqarta për bashkëpunimin e ardhshëm. Shqipëria po përballet me sfida të rëndësishme: Pandemia, mungesa e sundimit të ligjit, ligji jo-demokratik zgjedhor, mashtrimi strukturor elektoral nga administrata Rama, raporti i OSBE-së është i disponueshëm për këtë. Një qeveri e përbashkët kalimtare, së bashku me opozitën, nevojitet për të zgjidhur këto probleme. Prandaj, asnjë problem shtesë nuk është i dobishëm.

 

 

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edhe sa kohë ka mundësi Rusia ta vazhdojë luftën në Ukrainë?

Edhe sa kohë ka mundësi Rusia ta vazhdojë luftën në Ukrainë?

Publikuar më 19.05.2022
Charles Lipson Kompleksiteti absolut i luftës në Ukrainë, mu...

Charles Lipson Kompleksiteti absolut i luftës në Ukrainë, mund të fshehë tiparet e saj më të rëndësishme. Prandaj le të reduktojmë disi kompleksitetin, dhe të përqendrohemi tek argumenti qendror: Ukraina ka penguar fitoren e rusëve, por nuk e ka fituar ende luftën. Priten ende luftime të ashpra, por rezultati në fushën e betejës po anon […]

Lexo më shumë

Shqipëria porosit raketa antitank ‘Javelin’

Shqipëria porosit raketa antitank ‘Javelin’

Publikuar më 19.05.2022
Shqipëria është një nga disa vende që ka porositur për të bl...

Shqipëria është një nga disa vende që ka porositur për të blerë raketat antitank Javelin të prodhurara nga konsorciumi amerikan Javelin Joint Venture, e cila përbëhet nga kompanitë Lockheed Martin Corp dhe Raytheon Technologies Corp. Lajmin e bëri të ditur Lockheed Martin në një njoftim për shtyp ku raportoi se blerjet e Shqipërisë, Norvegjisë, Letonisë […]

Lexo më shumë

Dëshmia e Nuredin Dumanit: Ervis Martinaj më dha 100 mijë euro për vrasjen e Endrit Dokles

Dëshmia e Nuredin Dumanit: Ervis Martinaj më dha 100 mijë euro për vrasjen e Endrit Dokles

Publikuar më 19.05.2022
Dy të penduar të drejtësisë, Nuredin Dumani dhe Henrik Hoxha...

Dy të penduar të drejtësisë, Nuredin Dumani dhe Henrik Hoxha nga qelia kanë shkatërruar 8 grupe kriminale.  Nga dosja hetimore janë zbuluar detaje të forta nga dëshmia e Nuredin Dumanit. Mësohet se ndër të tjera Dumani ka thënë se edhe pse është paguar nga Ervis Martinaj ai nuk donte të vriste Endrit Doklen. Shifra që […]

Lexo më shumë

Bordi i Transparencës ndryshon sërish çmimet e karburanteve

Bordi i Transparencës ndryshon sërish çmimet e karburanteve

Publikuar më 19.05.2022
Bordi i Transparencës në datë 19 Maj 2022, në mbledhjen e ra...

Bordi i Transparencës në datë 19 Maj 2022, në mbledhjen e radhës vendosi: Çmimi i shitjes me pakicë i naftës  të jetë 229ekë/litri, ndërsa i shitjes me shumicë 217lekë/litër. Çmimi i shitjes me pakicë i benzinës të jetë 229 lekë/litri,ndërsa i shitjes me shumicë 217 lekë/litër. Çmimi i shitjes me pakicë i nënproduktit gaz, të […]

Lexo më shumë

Dosja e SPAK: Ardian Uzuni përgatiti vrasjen e ‘të fortit’ të Tropojës

Dosja e SPAK: Ardian Uzuni përgatiti vrasjen e ‘të fortit’ të Tropojës

Publikuar më 19.05.2022
Emri i Ardian Uzunit është një ndër emrat për të cilët është...

Emri i Ardian Uzunit është një ndër emrat për të cilët është ekzekutuar urdhri i GJKKO-së ditën e sotme. Prokuroria e Posaçme, SPAK ndërmori aksion në disa qytete të vendit, pas 32 urdhër-arresteve të lëshuara nga GJKKO. Ardian Uzuni, i cili mbahet në paraburgim për vrasje përgatiti planin për të vrarë Filip Gjeloshin, një eksponent i […]

Lexo më shumë

Tirana në karantinë më 25 maj, mbyllen edhe shkollat dhe kopshtet

Tirana në karantinë më 25 maj, mbyllen edhe shkollat dhe kopshtet

Publikuar më 19.05.2022
Kopshtet, shkollat, universitetet e zyrat arsimore në Tiranë...

Kopshtet, shkollat, universitetet e zyrat arsimore në Tiranë, do të jenë pushim me datën 25 maj. Vendimi është njoftuar nga ministria e Arsimit, në kuadër të vendimit të qeverisë për shpalljen e datës 25 Maj ditë pushimi për Qarkun e Tiranës, në kuadër të masave të marra për finalen e Conference League. Tirana do të […]

Lexo më shumë

Integrimi në BE, Parlamenti Europian voton me 519 vota pro rezolutën e Shqipërisë

Integrimi në BE, Parlamenti Europian voton me 519 vota pro rezolutën e Shqipërisë

Publikuar më 19.05.2022
Parlamenti Europian ka votuar me 519 vota pro rezolutën e Sh...

Parlamenti Europian ka votuar me 519 vota pro rezolutën e Shqipërisë. Rezoluta kishte të bënte me progresin e reformave gjatë vitit 2021. Votimi pro është përshëndetur nga raportuesja e Shqipërisë në Parlamentin Europian, Isabel Santos, e cila kërkoi gjithashtu konferencën e parë ndërqeveritare me vendin tonë. Parlamenti i kërkon Këshillit të hapë negociatat për anëtarësimin […]

Lexo më shumë

PD propozon 10 kandidatë për president, Bardhi: Mediu të ndërmjetësojë për Berishën

PD propozon 10 kandidatë për president, Bardhi: Mediu të ndërmjetësojë për Berishën

Publikuar më 19.05.2022
Ka zgjatur tre orë mbledhja e grupit parlamentar të PD, thir...

Ka zgjatur tre orë mbledhja e grupit parlamentar të PD, thirrur nga Enkelejd Alibeaj. Mbledhja përfundoi në orën 15:00 e nga ky takim, u propozuan nga deputetët 10 emra për kandidatë për President. Kandidatët e propozuar për president të vendit janë: Leonard Demi, Dritan Demiraj, Arben Çejku, Dashamir Shehi, Jorida Tabaku, Rexhep Uka, Halim Kosova, Princ […]

Lexo më shumë