×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

Anisa Markarian: Ju rrëfej të parët e mi armenë

anisa markarianJanula Vila

Anisa Markarian, artistja e njohur e kinematografisë shqiptare ka rrëfyer në një bisedë, origjinën e të parëve të saj armënë, që i mbujetuan genocidit turk, 100 vite më parë. Në këtë rrëfim, Anisa Markarian rrëfen jetën e babait të saj, sukseset e tij në karrierën mjekësore dhe mënyrën sesi mbërriti në Shqipëri. Aktorja përmend edhe gjenocidin armen mënyrën sesi u ndanë nga jeta gjyshërit e saj. Më poshtë po ju sjellim rrëfimin e saj:

“Im atë lindi në 3 mars 1898 në Afionkaraisar, një qytet i ish-Anadollisë perëndimore, ku jetonin një komunitet i madh armenësh. Gjyshi im Markar Markariani ishte specialist në përzgjedhjen dhe shitblerjen e opiumit, që përfaqësonte në atë kohë për të gjithë krahinën e Afionkaraisarit veprimtarinë tregtare më të begatë. Ndërsa gjyshja ime, Anisa Markarja ishte shtëpiake dhe luajti një rol thelbësor në rritjen dhe edukimin e pesë fëmijëve të saj, me respektin e traditës dhe kulturës armene.

Në prill të vitit 1915, që shënon fillimin historik të gjenocidit armen, im atë sapo kishte mbushur 17 vjeç. Ai së bashku me të gjithë familjen, si miliona armenë të tjerë, u dëbua nga qeveria turke e asaj kohe dhe u internuan në shkretëtirën siriane Derxor. Gjyshërit e mi fatkeqësisht vdiqën gjatë marshimit rraskapitës në kampet e qëndrimit në një moshë fare të re, respektivisht 39 dhe 35-vjeç, për shkak të epidemisë së tifos që preku pothuajse të gjithë karvanin e armenëve në internim.

I mbetur jetim im atë që ishte dhe më i madhi i të pestë fëmijëve, mori mbi shpatulla edhe përgjegjësinë e kryetarit të familjes. Ai për të ushqyer të vëllain dhe tre motrat punoi si stallier për kuajt dhe devetë pranë disa fiseve arabe në shkretëtirën siriane. Në vitin 1921, pas 6 vitesh internimi, mundi të arratisej nga Siria dhe u kthye në Turqi, në Kostandinopojë që është Stambolli i sotëm, ku gjeti punë si shegert pranë një dentisti armen. Në këtë kohë filloi dhe studimet në shkollën e mesme dentare në  Stamboll. Me pasionin për stomatologjinë në vitin 1926 mërgoi në Francë, ku u diplomua si një  kirurg dentist pranë shkollës dentare të Marsejës në janar të vitit 1931. Ardhja e babait tim në Shqipëri është fruti i njërës prej atyre rastësive sa të pabesueshme dhe të papërfytyrueshme të fatit.

Pasi u diplomua në Francë, im atë vendosi të ushtronte profesionin e vet në Etiopi. Pikërisht në trenin që po e çonte në Adis Abeba takon një shqiptar që fliste turqisht. Në bisedë e sipër udhëtari i tregon babait që në vendin e tij në Shqipëri kishte shumë pak dentistë të diplomuar. Udhëtari shqiptar i rrëfeu se nëse im atë donte të kishte dëshirë të shkonte atje do të kishte shumë pacientë dhe do të bënte karrierë shumë shpejt. Babi im nuk mendoi dy herë. I joshur nga fjalët e shqiptarit, zbriti nga treni në stacioni më të afërt dhe bleu një biletë trageti për në Selanik. Nga Greqia hyri në Shqipëri dhe punoi në Korçë si dentist për kryqin e kuq shqiptar deri në mesin e vitit 1931.

Në shkurt të vitit 1932 im atë hapi klinikën e vet private dentare në Tiranë, ku punoi deri në vitet e para pas çlirimit. Në vitin 1948 në kuadrin e shtetëzimeve të pronave private, klinika iu konfiskua nga qeveria shqiptare e asaj kohe dhe im atë u punësua si dentist në klinikën dentare qendrore në Tiranë. Këtë profesion e  ushtroi derisa doli në pension, në moshën 75-vjeçare. Pavarësisht nga pengesat absurde që herë pas here i krijonte qeveria shqiptare tim ati në jetën familjare dhe profesionale,  gjithsesi ai ishte shumë mirënjohës të gjithë shqiptarëve për mikpritjen dhe dashamirësinë me të cilën e rrethuan që ditë e parë që mbërriti në Shqipëri.

Këtë mirënjohje im atë ua shprehu shqiptarëve në shumë mënyra. Në radhë të parë me ndershmërinë e tij të pafundme, më cilësinë e lartë të punës, e veçanërisht me kontributin që i dha stomatologjisë. Im atë është themeluesi i ortodontisë shqiptare. Në vitin 1952 hapi laboratorin e parë në Shqipëri ku filloi prodhimin e aparateve për drejtimin e dhëmbëve. Pastaj me shumë kënaqësi dhe pasion këtë përvojë personale ua përcolli brazave të rinj, të cilët patën fatin të diplomoheshin gjatë viteve kur im atë punonte akoma në klinikën qendrore dentare në Tiranë.

Fakti se jemi fëmijët e një dëshmitari të drejtpërdrejtë të gjenocidit armen dhe mbajmë emrat e gjyshërve tanë Anisa dhe Mark Markarian, përfaqëson për mua dhe tim vëlla një trashëgimi të paçmuar në jetën tonë. Një trashëgimi morale, shpirtërore, historike, kulturore dhe në të njëjtën kohë një përgjegjësi të veçantë. Përgjegjësinë, tani që jemi vetë prindër po iu transmetojmë fëmijëve tanë këtë trashëgimni të paçmuar, në mënyrë që ti ndërgjegjësojmë për origjinën tyre armene.

Vargje nga vepra “Sënduku i Kujtimeve”

Artistja në mbyllje të bisedës, lexoi një paragraf të shkurtër nga tregimi autobiografik i librit të saj të titulluar “Sënduku i Kujtimeve”.

“Në shtëpinë tonë secili kishte sëndukun e tij të kujtimeve. Sënduku i tim eti me tri brava ishte më i rëndësishmi. Ne e quanim “bauli i madh”. Çdo herë që mbështesja faqen mbi kapakun e tij të drunjtë përfytyroja tim atë me sëndukun mbi sup që endej nga një shtet në tjetrin, i dëbuar me forcë nga shtëpia e tij. Shtëpinë që do ta kërkonte, do ta ëndërronte dhe që do na i përshkruante gjithë jetën me mall të përvëluar.

“Prindërit i humba rrugës së internimit, i kishin faqet ende të kuqe kur i varrosa, qante im atë. I groposa në varre të përbashkët se vdisnin me dhjetëra çdo ditë. I kishin faqet e kuqe dhe mos i kam varrosur të gjallë. Kjo brengë do t’ia digjte shpirtin deri në fund të jetës”. Vite më vonë kur studioja në mjekësi do të mësoja se të sëmurët nga ethet e tifos vazhdojnë të kenë faqet e kuqe dhe trupin e ngrohtë edhe shumë orë pasi kanë vdekur. Por nuk munda t’ia thosha, iku përgjithnjë me pengun pashlyer.

<a href=”http://imgur.com/SopJZYr”><img src=”http://i.imgur.com/SopJZYrl.jpg” title=”source: imgur.com” /></a>

Jeta artistike dhe profesionale e Anisa Markajanit

Anisa Markarian (1962) ka lindur në Tiranë dhe është me orgjinë armene. Studimet e larta i mbaroi për Mjekësi, por angazhimi i saj ka qenë i madh në kinematografinë shqiptare. Njihet jo vetëm si aktore e talentuar për rolet që ka interpretuar, por dhe si skenariste e tillë. Në vitin 1991 është larguar në Shqipëria për në Francë, aty ku jeton edhe aktualisht. Atje ushtron profesionin si mjeke nutricioniste. Ka një vajzë dhe një djalë. Në vitin 1997 ka botuar librin “ Sënduku i kujtimeve”.

Angazhimi i saj në kinematografi

-“Vajzat me kordele të kuqe”, me regji të Gëzim Erebarës (1978) -“Në çdo stinë”, me regji të Viktor Gjikës (1980). Në këtë film ka qenë aktorja kryesore, edhe është vlerësuar me çmimin si “Aktorja më e mirë” në Festivalin e IV-të të Filmit.

-“Pranvera s’erdhi vetëm”, me regji të Piro Milkanit (1988). Në këtë film ka interpretuar rolin kryesor, por ka qenë dhe bashkëskenariste. Filmi u vlerësua me kupën e Festivalit të tetë.

–“Ngjyrat e moshës”, me regji të P. Milkanit (1990). Ka interpretuar rolin kryesor, dhe ka qenë edhe skenaristja e filmit.

-“Loin des Barbaries” me regji të Liria Begeja (1994), aktore

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Horoskopi ditor, e martë 21 shtator 2021

Horoskopi ditor, e martë 21 shtator 2021

Publikuar më 21.09.2021
Dashi Ditë rutinë kjo e martë 21 shtator për të dashuruarit....

Dashi Ditë rutinë kjo e martë 21 shtator për të dashuruarit. Do të mbizotërojë qetësia. Me financat tregohuni sa më të matur sepse vetëm në këtë mënyrë do ta mbani situatën nën kontroll. Demi Ata që janë në një lidhje duhet të jenë më realistë dhe të pranojnë gabimet që kanë bërë në çift. Në […]

Lexo më shumë

Horoskopi ditor, e premte 17 shtator 2021

Horoskopi ditor, e premte 17 shtator 2021

Publikuar më 17.09.2021
Dashi Hëna është në favorin e shenjës së Dashit këtë ditë të...

Dashi Hëna është në favorin e shenjës së Dashit këtë ditë të fundit të javës së punës. Edhe Venusi nuk është më kundër, kështu që një lajm i mirë pritet për dashurinë edhe nëse ka akoma nervozizëm në ujërat e ndjenjave. Në punë, duhet të zgjidhni një problem që ju ka krijuar situatë të sikletshme; përpiquni […]

Lexo më shumë

Horoskopi ditor, e enjte 16 shtator 2021

Horoskopi ditor, e enjte 16 shtator 2021

Publikuar më 16.09.2021
Dashi Situata juaj e dashurisë nuk është sigurisht më e mira...

Dashi Situata juaj e dashurisë nuk është sigurisht më e mira, në fakt këtë të enjte 16, do të ketë shumë nervozizëm. Gjatë ditës mund të ketë tensione të vogla në vendin e punës, kini kujdes. Demi Polemikat në dashuri do të jenë të pashmangshme dhe mund të merret një vendim drastik. Sa i përket […]

Lexo më shumë

Horoskopi ditor, e hënë 13 shtator 2021

Horoskopi ditor, e hënë 13 shtator 2021

Publikuar më 13.09.2021
Dashi Nuk keni pse të rrezikoni, por megjithatë do ta bëni. ...

Dashi Nuk keni pse të rrezikoni, por megjithatë do ta bëni. Lidhja e kësaj të hëne Diell-Pluton do ju inkurajojë të rrezikoni edhe më shumë, veçanërisht në punë. Demi Ju duket sikur jeni me shumë fat aktualisht, por nuk do të mendoni në të njëjtën mënyrë në ditët e ardhshme. Ruani qetësinë dhe planifikoni projekte […]

Lexo më shumë

Horoskopi ditor, e shtunë 11 shtator 2021

Horoskopi ditor, e shtunë 11 shtator 2021

Publikuar më 11.09.2021
Dashi Keni lindur me disa aftësi shumë speciale, por a po i ...

Dashi Keni lindur me disa aftësi shumë speciale, por a po i përdorni në mënyrën e duhur? Planetet ju këshillojnë se duhet t’i përdorni më mirë aftësitë tuaja, si për vete ashtu edhe për të ndihmuar të tjerët. Demi Nuk mashtroheni kur ju duhet një marrëveshje, por këtë të shtunë 9/11, do të jepni falas […]

Lexo më shumë

Horoskopi ditor, e premte 10 shtator 2021

Horoskopi ditor, e premte 10 shtator 2021

Publikuar më 10.09.2021
Dashi Nuk keni pse i detyroni njerëzit t’ju japin atë që ju ...

Dashi Nuk keni pse i detyroni njerëzit t’ju japin atë që ju duhet – do jua japin me kënaqësi edhe nëse ua kërkoni me mirësjellje. Duhet të jeni më bashkëpunues që të arrini aty ku doni. Demi Çdo njeri bën gabime, kështuqë mos e qortoni veten për faktin se diçka ku keni shpresuar shumë ka […]

Lexo më shumë

Horoskopi ditor, e enjte 9 shtator 2021

Horoskopi ditor, e enjte 9 shtator 2021

Publikuar më 09.09.2021
Dashi Jini të durueshëm, pasi përpjekjet tuaja të vazhdueshm...

Dashi Jini të durueshëm, pasi përpjekjet tuaja të vazhdueshme të shoqëruara me mirëkuptim do t’ju sjellin rezultate të suksesshme. Miqtë ose bashkëshorti/bashkëshorti juaj do të gjallërojnë ditën tuaj. Aftësia juaj për të reaguar shpejt ndaj problemeve do të vlerësohet pamasë. Demi Do të jeni në humor për t’u angazhuar në aktivitete në natyrë. Praktikimi i […]

Lexo më shumë

Horoskopi ditor, e martë 7 shtator 2021

Horoskopi ditor, e martë 7 shtator 2021

Publikuar më 07.09.2021
Dashi Pjesa e parë e javës karakterizohet nga tensione të nd...

Dashi Pjesa e parë e javës karakterizohet nga tensione të ndryshme, ka një akumulim të keqkuptimeve që duhen kapërcyer. Nuk ju mungon vendosmëria, por ndoshta tani duhet të përpiqeni të merrni një qëndrim më reflektues. Problemet që lidhen me jetën e përditshme gjithashtu ju kanë larguar nga dashuria, do keni rimëkëmbje në gjysmën e dytë […]

Lexo më shumë