×

Rr. Ismail Qemali, Pallati 18, Kati 1, 1001, Tiranë, Shqipëri
“Shekulli Group”

A është Komonuelthi Europian i Boris Xhonson një alternativë më e mirë se BE?

Pirro Prifti

Një javë më parë me dt. 27 maj 2022 sipas të përditëshmes italiane “Corriere della Sera”, botuar nga Alvise Armelini me titull “Britania e Madhe dëshiron të përfshijë Ukrainën në Komonuelth”, thekson një propozim alternativ të Kryeministrit britanik Boris Johnson për krijimin e një ‘Commonwealth Evropian’ në dallim nga Bashkimi Europian, në të cilën duhej patjetër të përfshihej Ukraina dhe më vonë edhe Turqia, dhe vendet e Ballkanit Perëndimor të cilat janë akoma të pa integruara në BE.

Kryeministri britanik Boris Johnson po përpiqet të krijojë një bllok të ri të kombeve evropiane që do të bashkonte Ukrainën, pjesën më të madhe të Evropës Lindore dhe Turqinë në një fazë të mëvonshme, sipas mediave italiane të premten. E përditshmja Corriere della Sera e quajti idenë një “Commonwealth Evropian” dhe e përshkroi atë si “një sistem të ri aleancash politike, ekonomike dhe ushtarake – alternativë ndaj Bashkimit Evropian”.

Vendet në bllokun e ri do të bashkohen nga “diferenca e tyre ndaj Brukselit” dhe kritika ndaj reagimit tepër të ndrojtur të Gjermanisë ndaj agresionit rus në Ukrainë, sugjeroi raporti. Johnson së pari ia dorëzoi idenë presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky kur ai udhëtoi për në kryeqytetin ukrainas më 9 prill, dhe qeveria e tij që atëherë ka lobuar fort në Kiev mbi këtë propozim.

Britania do të jetë udhëheqëse e aleancës së re euroskeptike dhe anti-ruse, e cila do të shtrihet në Ukrainë, Poloni, Estoni, Letoni dhe Lituani, si dhe Turqinë “potencialisht, në një fazë të mëvonshme”, tha gjithashtu ai. Raporti i Corriere u shkrua nga një prej korrespondentëve të saj në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, bazuar në burime anonime që janë “në dijeni të bisedimeve” dhe po marrin pjesë në takimin e nivelit të lartë në Zvicër (UK wants to include Ukraine in ‘European Commonwealth’: Report (aa.com.tr).

Po çfarë përfaëson vetë Commonwealthi?

Komonvelthi (angl. Commonwealth) ose Commonwealth of Nations është bashkësi e shteteve të Perandorisë së dikurshme të Britanisë së Madhe, që i lidh interesi i përbashkët ekonomik. Ndikimi shekullor i Britanisë së Madhe në pjesët e ndryshme të botës ka lënë gjurmë në ecurintë ekonomike, të tregëtisë, kulturës, politikës së shteteve, sepse ato për një kohë të gjatë kanë qenë të shfrytëzuara. Perandoria e dikurshme koloniale filloi të shkatrrohet. Shumë shtete fituan pavarësinë e tyre.

Me qëllim që t’i shfrytqëzojë lëndët e para prej territoreve të dikurshme të Britanisë së Madhe, në një anë, dhe plasimin e prodhimeve të veta industriale, nga ana tjetër, formohet bashkësia e Komonuelthit. Bashkëpunimi i Britanisë së Madhe dhe i shteteve të Komonveltit është në interes të përgjithshëm ekonomik. Tregu i Britanisë së Madhe mund t’ua ofrojë prodhimet industrialeshteteve të Komonveltit, e prej tyre të sigurojë lëndët e para për industrinë dhe artikujt ushqimor (Komonuelthi – Wikipedia).

Shtetet që janë pjesë e komonwealth -it të udhëhequr nga Britania e Madhe. Kur u krijua Komonuelthi Britanik i Kombeve. Vendet anëtare të Komonuelthit përfshijnë 17 vende (pa llogaritur Mbretërinë e Bashkuar), të cilat quhen edhe Mbretëritë e Komonuelthit. Popullsia e përgjithshme e vendeve të Komonuelthit është rreth 1.8 miliardë, që është rreth 30% e popullsisë së përgjithshme të planetit. Zyrtarisht, kreu i këtyre shteteve njihet nga monarku britanik, i cili përfaqësohet nga guvernatori i përgjithshëm.

Kjo nuk i pengon shumicën e vendeve pjesëmarrëse të mos njohin autoritetin e kurorës britanike, gjë që në asnjë mënyrë nuk ndikon në statusin e tyre brenda Komonuelthit. Fillimisht nuk është një organizatë politike dhe për këtë arsye Britania e Madhe nuk ka të drejtë të ndërhyjë në politikën e anëtarëve të saj.

Jo të gjitha vendet që përbëjnë Komonuelthin sot kishin lidhje koloniale me Perandorinë Britanike (Shtetet që janë pjesë e kommomwealth -it të udhëhequr nga Britania e Madhe. Kur u krijua Komonuelthi Britanik i Kombeve (farbitis.ru).

Kryeministri britanik Boris Johnson i cili u bë Kryeministër më 24 korrik 2019 ka manaxhuar punët e Komonuelthit të kombeve (britanik) sepse ka qënë edhe Sekretari i Jashtëm nga viti 2016-2018 dhe ka përgjegjësinë e përgjithshme për punën e Zyrës së Jashtme dhe Commonw0ealth, me fokus të veçantë në: Drejtorinë e Strategjisë, Sigurinë Kombetare, inteligjencë, Problemet honorike.

Si Ministër për Bashkimin, Kryeministri punon për të siguruar që e gjithë qeveria të veprojë në emër të të gjithë Mbretërisë së Bashkuar: Anglisë, irlandës së Veriut, Skocisë dhe Uellsit.

Një Komonuelth Europian ku mund të përfshihen vëndet e Europës lindore përfshi dhe vëndet e Ballkanit Perëndimor, mund të ketë një përparësi për Shqiprinë dhe Kosovën sepse në këtë mënyrë ne mund të jemi plotësisht nën ombrellën Anglo-Amerikane dhe sigurisht do të jemi pjesë e Gjeo-strategjisë Anglo-Amerikane e cila nuk vë re problemet fetare të shteteve si psh., Turqisë, Shqipërisë , Kosovës, Bosnjë Hercegovinës (ashtu si dhe NATO).

Natyrisht Comonuelthi do të ketë po ato ligje dhe rregulla që ka Komonuelthi Britanik siç përshkruhen më sipër dhe ato janë më shumë ekonomike dhe financiare, por e rëndësishme është se një Comonuelth Europian mund ti japë rrugëzgjidhje më të shpejtë integrimit për shkak të pengesave të shumta që ka struktura e BE, përfshi dhe ato që nuk shprehen si problem i popullsisë myslimane, por ka disa përparësi që nuk i ka BE, sepse në një Komonuelth të ardhshëm Europian do të ketë një gjuhë të unifikuar si anglishtja ( në dallim nga BE), shtetet e përfshira të lindjes dikur të Bllokut Komunist (përveç Turqisë) kanë interesa dhe kulturë realitivisht të përafërt, dhe si investimet do të jenë po aq të mëdha se dhe ato të BE. Mund të përfshihet këtu edhe monedha e përbashkët e cila mund të jetë paundi britanik ose edhe Dollari amerikan si një opsion ndaj monedhës Euro.

Dihet se ekziston edhe një Komonuelth tjetër në Euroazi ai CIS (Komonuelthi i shteteve të pavarura të drejtuara nga Rusia) të cilat përdorin monedhat nacionale për tregti ose rublën, por CIS nuk ka atë GDP që kanë Anglo-Amerikanët.

Alternativat ekonomike që i janë hapur Ballkanit perëndimor nga BE si, Procesi i Berlinit, Ballkan i Hapur ose Minishengen, kanë hasur kontradikta të vështira për tu zgjidhur gati të papajtueshme midis Kosovës dhe Serbisë, por janë opsione që mund të prosperojnë ekonomitë tonë të vogla ballkanike dhe të ulin tensionet politike dhe etnike.

Sidoqoftë, duke parë se BE ka kontradikta të mëdha ekonomike kryesisht, të cilat janë ashpërsuar për shkak të luftës në Ukrainë, alternativa e Kryeministrit Boris Johnos e përmëndur në Davos, gjithashtu mund të jetë edhe më interesante për ne vëndet e vogla, sepse dihet që politikat ekonomike dhe sociale britanike janë më liberale në raport me vëndet e BE.

Për t’u bërë pjesë e grupit të "Shekulli"
mjafton të klikoni: Join our FB Group dhe kërkesa do t’ju aprovohet.

KOMUNITETI SHEKULLI ONLINE: https://www.facebook.com/groups/1381242728701899/

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Komente

  1. Ari says:

    Besoj se eshte nje fushe shume, shume e veshtire per ti dhene pergjigje. z. Pirro ka marre persiper ti jap “shkurt dhe prere” nje pergjigje qe , studjuesit do te duan dekada…aq me shume qe ai nuk eshte studjues i marredhenieve nderkombetare , aq me pak i atyre te BE, dhe BE+Britania e Madhe.

gif

Sonila Meço sulmon koncertin e Noizy-t: U skandalizova me tekstet e ndyra që më këndoi vajza 11 vjeçe, po e përdor bashkia për vota

Sonila Meço sulmon koncertin e Noizy-t: U skandalizova me tekstet e ndyra që më këndoi vajza 11 vjeçe, po e përdor bashkia për vota

Publikuar më 17.08.2022
Nga Sonila Meço “Në klasën time e dëgjojnë të gjithë”,-thotë...

Nga Sonila Meço “Në klasën time e dëgjojnë të gjithë”,-thotë ime bijë gati 11 vjeçare teksa sheh rrëmujë në rrugët e Tiranës për koncertin e një repisti, një festival i muzikës rap dhe hip-hop. “Ia kuptoni tekstet?”,- e ngas më tej. “Patjetër, ngjan cool, është i pasur, gocat për të lënë kokën dhe…(këtu ul zërin)…thotë […]

Lexo më shumë

U tha se ishte kthyer nga Dubai, dështon kapja e Florenc Çapjas, shpallet në kërkim edhe i ati

U tha se ishte kthyer nga Dubai, dështon kapja e Florenc Çapjas, shpallet në kërkim edhe i ati

Publikuar më 17.08.2022
Pas dyshimeve se i shumëkërkuari Florenc Çapja mund të ishte...

Pas dyshimeve se i shumëkërkuari Florenc Çapja mund të ishte kthyer në Shqipëri,  nën drejtimin e prokurorisë së Elbasanit dhe SPAK, u organizua një aksion për kapjen tij në Elbasan. Sipas News24, aksioni është zhvilluar në servisin e babait të Florenc Çapjas, Fejzulla Çapja, ku u zbuluan një makine e vjedhur, 2 targa të vjedhura, […]

Lexo më shumë

Facebook ‘kurorëzon’ Dua Lipën si mbretëreshë të Shqipërisë

Facebook ‘kurorëzon’ Dua Lipën si mbretëreshë të Shqipërisë

Publikuar më 17.08.2022
Këngëtarja me famë botërore, Dua Lipa, po shijon disa ditë p...

Këngëtarja me famë botërore, Dua Lipa, po shijon disa ditë pushime në jug të Shqipërisë, nga ku poston rregullisht foto dhe video në rrjetet sociale. Fotot e fundit, të postuara një ditë më parë, si gjithmonë kanë marrë miliona pëlqime dhe mijëra komente nga fansat e shumtë të këngëtares, të cilëve ajo u ka bërë […]

Lexo më shumë

Ish e dashura e akuzoi për dhunë Mërgim Berishën: Vinte i dehur në 4 të mëngjesit, më nxorri nga shtëpia dy muaj para dasmës

Ish e dashura e akuzoi për dhunë Mërgim Berishën: Vinte i dehur në 4 të mëngjesit, më nxorri nga shtëpia dy muaj para dasmës

Publikuar më 17.08.2022
Vesa Vllasaliu, ish e dashura e Mërgim Berishës, ka hedhur a...

Vesa Vllasaliu, ish e dashura e Mërgim Berishës, ka hedhur akuza të rënda ndaj futbollistit kosovar. Modelja kosovare ka zbuluar fakte tronditëse të jetës që po e bënte me sulmuesin e Fenerbahçes. Ajo përmes rrjeteve sociale ka treguar se 24 vjeçari po bënte jetë të shfrenuar dhe se ajo po e priste në shtëpi deri në orët […]

Lexo më shumë

Kryeministri polak sulmon ashpër liderët e Francës dhe Gjermanisë: Po e drejtojnë BE-në si oligarki

Kryeministri polak sulmon ashpër liderët e Francës dhe Gjermanisë: Po e drejtojnë BE-në si oligarki

Publikuar më 17.08.2022
Kryeministri i Polonisë deklaroi sot se Franca dhe Gjermania...

Kryeministri i Polonisë deklaroi sot se Franca dhe Gjermania po drejtonin Bashkimin Evropian si një “oligarki de facto”, duke injoruar zërat, si Polonia, që kishte paralajmëruar prej kohësh për ekspansionizmin rus. “Shumë liderë evropianë lejohen të joshen nga Vladimir Putin”, shkroi Mateusz Morawiecki në një shkrim për të përditshmen franceze Le Monde. Ai u shpreh […]

Lexo më shumë

Skandal në Gjermani pasi kancelari nuk reagoi kur presidenti palestinez akuzoi Izraelin për holokaust

Skandal në Gjermani pasi kancelari nuk reagoi kur presidenti palestinez akuzoi Izraelin për holokaust

Publikuar më 17.08.2022
Një konferencë shtypi e kancelarit Scholz me presidentin pal...

Një konferencë shtypi e kancelarit Scholz me presidentin palestinez, Mahmud Abaz shkaktoi skandal në Gjermani. Abaz akuzoi Izraelin për holokaust ndaj palestinezëve, Scholz i ndoqi ato me mimikë të ngrirë por nuk reagoi. Në një konferencë të përbashkët shtypi të martën (16.08) pas një takimi me kancelarin Olaf Scholz, presidenti palestinez, Mahmud Abaz e quajti mënyrën […]

Lexo më shumë

E reja tregon si u grabit nga vëllezërit Mani në Dibër: Më kapën për flokësh dhe më tërhoqën zvarrë, janë kushërinjtë e mi

E reja tregon si u grabit nga vëllezërit Mani në Dibër: Më kapën për flokësh dhe më tërhoqën zvarrë, janë kushërinjtë e mi

Publikuar më 17.08.2022
Një e re u dhunua në shtëpinë e saj në fshatin Pejkë të Dibr...

Një e re u dhunua në shtëpinë e saj në fshatin Pejkë të Dibrës nga dy persona që kishin hyrë aty për të vjedhur. Ngjarja e rëndë u shënua  në orët e para të mëngjesit të së dielës, në kohën kur vajza ishte e vetme në banesë. “Sapo hap derën e dhomës, shikoj një person […]

Lexo më shumë

Shpenzimet për mirëmbajtjen e rrugëve, 10 herë më të ulëta se të ardhurat nga taksat në vitin 2021

Shpenzimet për mirëmbajtjen e rrugëve, 10 herë më të ulëta se të ardhurat nga taksat në vitin 2021

Publikuar më 17.08.2022
Shpenzimet për mirëmbajtjen e rrugëve arritën vitin e kaluar...

Shpenzimet për mirëmbajtjen e rrugëve arritën vitin e kaluar në 2,6 miliardë lekë, rreth 21 milionë euro. Kjo shumë ishte 10 herë më e ulët se fondet që u arkëtuan në buxhet nga taksa e qarkullimit rrugor në të njëjtin vit. Sipas të dhënave zyrtare nga INSTAT, fondet për mirëmbajtjen e infrastrukturës rrugore vitin e kaluar […]

Lexo më shumë